Oturan Buğa — Vikipediya
Oturan Buğa | |
---|---|
Tatanka İyoteke | |
![]() 1885 | |
Doğum tarixi | |
Doğum yeri | Cənubi Dakota |
Vəfat tarixi | |
Vəfat yeri | Cənubi Dakota |
Vəfat səbəbi | Hindu polis tərəfindən güllələnmişdir |
Uşaqları | One Bull (övladlıq oğlu),Grou Foot (oğlu),Many Horses (qızı),Walks Looking (qızı) |
Atası | Jumping Bull |
Anası | Her-Holy-Door |
Milliyyəti | hindu |
Fəaliyyəti | Little Bighorn döyüşü, ABŞ-a müqavimət |
![]() | |
![]() |
Oturan Buğa (1831-1890 ) Yerli dildə adı: (Tȟatȟáŋka Íyotake). O, Federal hökumətinin əsir aldığı son Siu (Lakota) qəbiləsinin böyüyüdür. Öz adını 14 yaşında Krou hindularına qarşı mübarizədə fərqlənəndə alıb. Lakota qəbiləsinə 1868-ci ildən başçılıq etməyə başlayıb.
Little Bighorn döyüşü
[redaktə | mənbəni redaktə et]Ağlar hinduların torpaqlarına 1950-ci illərdə yerləşməyə başladılar və hinduları sıxışdırdılar. Ağlarla müharibə 1868-ci ildə bitmişdi, amma Black Hills adlanan yerdə (bu bölgə hindular üçün müqəddəs idi) qızılın tapılması gərginliyi yenidən artırdı. 1876-cı ildə mart ayında Lakota, Cheyyene və Arapahoların qatıldığı və Rosebud Creekdə keçirilən "Günəş Rəqsi" mərasimində Oturan Buğa gələcəkdən xəbərlər aldığını bilidirdi. Bir neçə həftə sonra General George Amstrong Custer və 7-ci süvari dəstəsi yerlilərin düşərgəsinə hücum etdilər. Bu döyüşdə bir çox hindu və demək olar ki, bütün ağ əsgərlər öldürüldü.
Təslim olması
[redaktə | mənbəni redaktə et]4 il sonra buffaloların nəslinin tükənməsi və qida tapılmaması səbəbi ilə Oturan Buğa təslim olmaq məcburiyyətində qaldı. 1881-ci ilin qışında Oturan Buğa və hələ də onun ətrafında olan bir qrup hindu federal əsgərlərə təslim oldular. 1881-ci ilin iyulunda o öz kiçik oğlu ilə birlikdə federal hökumətinin ofisinə gəldi. Bununla dost olmaq istədiyini göstərmək istədi və "qəbiləmin xatırlayacağı son əsir mən olmaq istəyirəm" dedi. O, Cənubi Dakotada Standinq Rokda hindular üçün düzəldilmiş düşərgədə əsir tutuldu. 1885-ci illərdə hindular ağların seçdiyi rəhbərlərlə idarə olunurdular. Oturan Buğa ömrünün sonlarına yaxın Standinq Rokda Grand Riverdə kiçik bir komada yaşadı. 2 arvadı ilə birlikdə yaşayırdı və xristianlığı qəbul etməmişdi. Amma yeni nəslin oxumağı və yazmağı bilməli olduğunu hesab edirdi və onları yaxınlıqdakı xristian məktəbinə göndərirdi.
Ölümü
[redaktə | mənbəni redaktə et]1890-cı ilin payızında Oturan Buğaya "Ruh rəqsi" ilə bağlı xəbərlər gəldi. Ruh rəqsi mərasimləri ağların torpaqlarını tərk etmələri və hinduların əvvəlki həyatlarına qayıtmaları istəyinin ifadəsi idi. Federal hökumət üçün işləyən agentlər bu mərasimi onlara xəbər verdilər. Bu mərasimə hələ də sevilən,mistik gücə malik Oturan Buğa da lider olaraq qatıldı.Hökumət bura 43 Lakota polisini yollamışdı. 1890-cı ilin dekabrında Oturan Buğanın komasını top atəşinə tutdular. Onun tərəfdarları onu qorumağa çalışsalar da arxasından gələn Lakota əsgəri onu başından vurdu. Oturan Buğa Fort Yatesdə dəfn edildi. Məzarında nişan olaraq qranit mizraq var.