Xorvatiya himni — Vikipediya
Lijepa naša domovino | ||||
---|---|---|---|---|
Liepa naşa domovino | ||||
Bizim gözəl vətənimiz | ||||
![]() Himninin sözləri ilk dəfə Danikza jurnalının 14 mart 1835-ci il sayında dərc edilmişdir. | ||||
![]() | ||||
Bəstəkar | Yosip Runyanin, 1846 | |||
Sözlərin müəllifi | Anton Mixanoviç, 1835 | |||
Təsdiqi | 21 dekabr 1990 [1] | |||
Audio nümunəsi | ||||
| ||||
![]() |
Lijepa naša domovino (Bizim gözəl vətənimiz) — Xorvatiyanın rəsmi dövlət himnidir. Xorvatiyada tez-tez sadəcə olaraq "Lijepa naša" ("Bizim Gözəl") adlandır, ölkənin metonimi kimi geniş işlənən ifadədir.
Tarixi
[redaktə | mənbəni redaktə et]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d0/Spomenik_hrvatskoj_himni-1.jpg/220px-Spomenik_hrvatskoj_himni-1.jpg)
Orijinal sözlər Antun Mixanoviç tərəfindən yazılmış və ilk dəfə 1835-ci ildə Horvatska domovina (Xorvatiya vətəni) adı ilə nəşr edilmişdir.[2] 1846-cı ildə Yosip Runyanin (1821-1878) Horvatska domovina üçün musiqi bəstələyib.[2] Runyaninin ordu bandmeysteri İosif Uendl onun musiqisini hərbi nəfəsli orkestr üçün uyğunlaşdırdı.[2] Melodiyanın orijinal forması məlum deyil, çünki orijinalı bu günə qədər bərpa olunmayıb.[3]
Mahnı 1861-ci ildə Zaqreb kafedralının müəllimi və orqan ifaçısı Vatroslav Lixteneqqer tərəfindən kişi xoru üçün səsləndirilərək, harmonizasiya edildi və bundan sonra Xorvat xalqının etnik himni kimi ifa olunmağa başlandı.[2][4] "Lijepa naša" adı o vaxtdan tətbiq edilib. Orijinal mətn 14 misradan ibarətdir. O vaxtdan bəri himnin sözlərinə bir neçə xırda düzəlişlər edilib.
Mahnı Xorvatiya parlamenti tərəfindən dərhal dövlət himni kimi qəbul edilmədi. 1907-ci ildə Xorvatiya İfaçılar Klubları Assosiasiyası parlamentdən bunu tələb etdi, lakin heç bir cavab almadı, baxmayaraq ki, musiqi mərasimlərdə qeyri-rəsmi olaraq dövlət himni kimi istifadə edilirdi. Həmçinin, parlamentin 29 oktyabr 1918-ci il sessiyası Xorvatiyanın Avstriya-Macarıstan ilə əlaqələrini rəsmən kəsdiyi zaman da belə də musiqi səsləndirilmişdi.[3]
1918-1941-ci illər arasında Xorvatiya dövlət himninin hissələri Yuqoslaviya krallığının dövlət himninin bir parçası idi və xorvatların qeyri-rəsmi himni idi. İkinci Dünya müharibəsi zamanı, Müstəqil Xorvatiya dövlətində sözlərində bəzi düzəlişlər edilməklə, dövlət himni kimi istifadə edilmişdir. Xorvat partizanları da xüsusən, ZAVNOH (Xorvatiyanın Milli Qurtuluş Dövlət Antifaşist Şurası) sessiyaları zamanı ondan istifadə edirdilər.
29 fevral 1972-ci ildə Xorvatiya SR parlamenti tərəfindən Xorvatiya Konstitusiyasına edilən dəyişikliklərlə mahnı rəsmi olaraq Xorvatiyanın dövlət himni oldu. 1974 və 1990-cı illərin konstitusiyaları, sözləri bir qədər dəyişikliklərlə, Xorvatiya Respublikasının Gerbi, Bayrağı və Dövlət Himni Aktı ilə təsdiq edilmişdir.[3]
Mətni
[redaktə | mənbəni redaktə et]Əksər hallarda yalnız birinci misra ifa olunur.
Originalı[5] | Transkripsiyası | İngilis dili tərcüməsi[3] |
---|---|---|
I | I |
Horvatska domovina
[redaktə | mənbəni redaktə et]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/ANTUN-MIHANOVIC.jpg/220px-ANTUN-MIHANOVIC.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Josip_Runjanin.png/220px-Josip_Runjanin.png)
İlk dəfə 1835-ci ildə Lyudevit Qayın redaktoru olduğu Danica ilirska mədəniyyət jurnalının 10-cu sayında nəşr olunan şeir əvvəlcə on dörd misradan ibarət idi,[5][10] lakin bu gün yalnız onun bir, iki, on üç və on dördüncü bəndləri dövlət himninin mətnini tşkil edir.
Xorvadt dilində | Azərbaycan dilində |
---|---|
Lěpa naša domovino, | Bizim gözəl vətənimiz, |
Qeydlər
[redaktə | mənbəni redaktə et]- ↑ Bəzən Teci Savo, Dravo, teci kimi də yazılır, xüsusilə, qədim nəşrlərdə.
İstinadlar
[redaktə | mənbəni redaktə et]- ↑ Sabor Republike Hrvatske. "Zakon o grbu, zastavi i himni Republike Hrvatske te zastavi i lenti predsjednika Republike Hrvatske" (xorvat). Narodne novine. 2012-02-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-05-23.
- ↑ 1 2 3 4 Tomasović, Mirko. "Vrsni katalog emocija i epiteta" [An excellent catalog of emotions and epithets]. Vijenac. Matica hrvatska (236). 20 March 2003. 9 November 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 September 2023.
- ↑ 1 2 3 4 "State emblems". Ministry of Foreign and European Affairs (Croatia). 2014-06-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-09-26.
- ↑ "Josip Runjanin" (xorvat). Vinkovci: Josip Runjanin Music School. 13 May 2014. 15 September 2014 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.
- ↑ 1 2 http://www.nsk.hr/horvatska-domovina/ Arxivləşdirilib 2022-11-02 at the Wayback Machine (pristupljeno 14. ožujka 2013.)
- ↑ Beckie, Kenneth N. Croatian Pioneers of Kenaston, Saskatchewan: "I Tell You Story--" : a Task of Gratitute (ingilis). K.N. Beckie. 2004. səh. 233. ISBN 978-0-9734702-0-8.
- ↑ Razlag, Radoslav. Pěsmarica (sloven). Natisnil F. Skaza in drugovi. 1872. səh. 14.
- ↑ "U 'Milijunašu' kiksao na pitanju na koje bi odgovor trebao znati svaki Hrvat! Znate li ga vi?" [On 'Millionaire', he stumbled on a question every Croat should know the answer to! Do you know it?]. www.vecernji.hr (xorvat). 2022-10-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-01-12.
- ↑ "Slobodna Dalmacija - 'Ako se pitate što je Hea, to je Hrvat u izvedbi Josipe Lisac!': jedne zbunila, druge dojmila; Kako se vama svidjela 'Lijepa naša' na inauguraciji?" [Slobodna Dalmacija - 'If you're wondering what Hea is, it's a Hrvat performed by Josip Lisac!': One confused, others impressed; How did you like 'Lijepa naša' at the inauguration?]. slobodnadalmacija.hr (xorvat). 2020-02-18. 2022-10-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-01-12.
- ↑ http://fluminensia.org/mihanovic-u-rijeci-napisao-lijepu-nasu Arxivləşdirilib 2022-11-02 at the Wayback Machine (pristupljeno 14. ožujka 2013.)
Ədəbiyyat
[redaktə | mənbəni redaktə et]- Mratinić, Berislav. "Sto dvadeset godina od prvog izvođenja "Lijepe naše domovine" kao himne" (PDF). Arhivski Vjesnik (xorvat). Zagreb: Croatian State Archives. 54 (1). November 2011: 277–281. İstifadə tarixi: 28 October 2017.
Xarici keçidlər
[redaktə | mənbəni redaktə et]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)