Karel Van Miert
Karel Van Miert | ||||
---|---|---|---|---|
![]() | ||||
Algemeen | ||||
Volledige naam | Karel Antonius Lucia Maria Van Miert | |||
Geboren | Oud-Turnhout, 17 januari 1942 | |||
Overleden | Beersel, 22 juni 2009 | |||
Kieskring | ![]() | |||
Regio | ![]() | |||
Land | ![]() | |||
Functie | Politicus | |||
Partij | BSP / SP | |||
Functies | ||||
? - 1976 | Nationaal politiek secretaris Jongsocialisten | |||
1976 - 1978 | Adjunct-nationaal secretaris BSP | |||
1978 - 1989 | Partijvoorzitter SP | |||
1979 - 1985 | Europees Parlementslid[1] | |||
1985 - 1989 | Volksvertegenwoordiger | |||
1985 - 1989 | Lid Vlaamse Raad[2] | |||
1989 - 1999 | Europees commissaris voor België | |||
1989 - 1993 | Europees commissaris van Consumentenbescherming, Investeringen, Kredietwezen en Vervoer | |||
1993 - 1995 | Vicevoorzitter Europese Commissie | |||
1993 - 1995 | Europees commissaris van Organisatie, Personeel, Automatiseringen en Vertaalbureau | |||
1993 - 1999 | Europees commissaris van Mededinging | |||
|
Karel Antonius Lucia Maria Van Miert (Oud-Turnhout, 17 januari 1942 - Beersel, 22 juni 2009) was een sociaaldemocratisch Vlaams politicus.
Levensloop
[bewerken | brontekst bewerken]Jeugd
[bewerken | brontekst bewerken]Van Miert kwam uit een kroostrijk landbouwersgezin en behaalde het diploma lager middelbaar onderwijs bij de Centrale Examencommissie. Hij beëindigde zijn middelbare studies, richting Wetenschappelijke A, aan het Sint-Victorinstituut te Turnhout in 1962 als tweede van zijn klas.
Hij studeerde van 1962 tot 1966 aan de Rijksuniversiteit Gent, waar hij het diploma van licentiaat in de diplomatieke wetenschappen behaalde. In zijn eindverhandeling bestudeerde hij het supranationaal karakter van de Europese Commissie. In 1967-68 liep hij stage bij de Europese Commissie en volgde zomercursussen in Oxford aan het Worcester College. Toen de Praagse Lente in 1968 door Sovjettroepen uiteengeslagen werd, bevond Van Miert zich in Praag. Hij slaagde er ternauwernood in per trein via West-Berlijn naar België terug te keren. Ook was hij assistent en vanaf 1978 docent aan de Vrije Universiteit Brussel.
Binnenlandse politiek
[bewerken | brontekst bewerken]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/Voorste_rij_van_links_naar_rechts_Laurens_Jan_Brinkhorst_%28D66%29%2C_Max_van_den_Berg%2C_Bestanddeelnr_931-8149.jpg/260px-Voorste_rij_van_links_naar_rechts_Laurens_Jan_Brinkhorst_%28D66%29%2C_Max_van_den_Berg%2C_Bestanddeelnr_931-8149.jpg)
In 1971 werd hij aspirant bij het NFWO als medewerker van Sicco Mansholt, destijds Europees commissaris voor het Landbouwbeleid. In hetzelfde jaar huwde hij met Annegret Sinner, een Duitse secretaresse die in Brussel werkte bij de Europese Commissie. Minder dan twee jaar later werd hun zoon geboren.
In 1968 was hij lid geworden van de Rode Leeuwen, de Vlaamse BSP-afdeling van het arrondissement Brussel, en de Jongsocialisten. Van 1973 tot 1975 was hij kabinetsmedewerker van Europees commissaris Henri Simonet. In 1977 werd hij kabinetschef van Willy Claes, destijds minister van Economische Zaken, wat hij bleef tot in 1978.
In 1976 werd hij op vraag van Willy Claes adjunct-nationaal secretaris van de unitaire BSP. Een jaar later, in juni 1977, werd hij co-voorzitter van de BSP. Door de moeilijkheden rond het Egmontpact kwam het tot een breuk met de Franstalige socialisten en ging de Vlaamse BSP vanaf oktober 1978 alleen verder. In maart 1980 werd de BSP omgevormd tot de SP.[3] Hij speelde een belangrijke rol in deze partij, die hij onafhankelijk maakte van de vakbonden. Van Miert bleef partijvoorzitter tot in januari 1989.
Van 1979 tot 1985 was hij Europarlementariër. Van oktober 1985 tot januari 1989 was hij vervolgens lid van de Kamer van volksvertegenwoordigers voor het arrondissement Brussel. In de periode december 1985-januari 1989 had hij als gevolg van het toen bestaande dubbelmandaat ook zitting in de Vlaamse Raad. De Vlaamse Raad was vanaf 21 oktober 1980 de opvolger van de Cultuurraad voor de Nederlandse Cultuurgemeenschap, die op 7 december 1971 werd geïnstalleerd, en was de voorloper van het huidige Vlaams Parlement.
Daarnaast zette hij zich actief in voor de vredesbeweging en verzette zich in de jaren tachtig van de 20e eeuw tegen de plaatsing van Amerikaanse kernraketten op Europese bodem.[4]
Begin 1989 verliet hij de echtelijke woning in Everberg omwille van een romance met partijsecretaresse Carla Galle. De twee vestigden zich in een gerestaureerde boerderij in Beersel, in het Pajottenland. Van Miert zou echter nooit officieel scheiden van Annegret Sinner.
Eurocommissaris
[bewerken | brontekst bewerken]In 1986 werd Van Miert ondervoorzitter van de Socialistische Internationale. Begin 1989 werd hij voor de eerste keer Eurocommissaris voor Transport, Consumentenbeleid, Kredieten en Investeringen. Hij dwong respect af door zijn gedegen dossierkennis. In 1993 verlengde hij zijn mandaat en kreeg hij de vrij belangrijke post van Personeel, Algemeen Beheer en Mededingingsbeleid, waarvan hij het profiel aanzienlijk versterkte. In deze laatste functie ging hij in tegen belangrijke ondernemingen en politieke lobbygroepen en drukte zo zijn stempel op het mededingingsbeleid van de Europese Unie. Men verwijst hierin naar de omstreden redding van Crédit Lyonnais, de aanvaring met Bernie Ecclestone over de televisierechten van de Formule 1, de omstreden afspraken tussen de mediabedrijven Kirch en Bertelsmann en de aanvaring met Boeing over de geplande fusie met McDonnell Douglas. In dit laatste dossier dwong hij de actoren zich te schikken naar de Europese concurrentieregels en ontstond een conflict met het Pentagon. Deze consequente houding gaf hem de naam van machtigste man van Europa.
In 1999 nam hij ontslag samen met de gehele commissie na de affaire rond commissaris Édith Cresson. In 1992 werd Karel Van Miert benoemd tot minister van Staat. In 2006 werd Van Miert lid van de in 1996 door Jacques Delors gestichte denktank Notre Europe. Van Miert was eveneens gedurende een tijd vrijmetselaar.[5]
Ondanks zijn groot politiek curriculum was hij aan het eind van zijn leven geen belangrijke speler meer binnen de sp.a. Ongetwijfeld speelde zijn onvoorwaardelijke steun aan zijn inwonende partner Carla Galle — verstoten door de partij na de Agusta-affaire — een belangrijke rol.
Overstap naar de economische wereld
[bewerken | brontekst bewerken]In april 2000 volgde Van Miert Neelie Kroes op als voorzitter van de raad van bestuur van de Nederlandse zakenuniversiteit Nyenrode, een functie die hij tot 2003 bekleedde.[6][7]
Hij was bestuurder van onder meer beeldverwerkinggroep Agfa-Gevaert (2000-2009),[8] supermarktketen Carrefour Belgium (2002-2009),[9] mediabedrijf De Persgroep (2000-2009)[10], zandwinningsbedrijf Sibelco (2005-2009) en chemiebedrijf Solvay (2003-2009), lid van de raden van toezicht van het Zuid-Afrikaanse mijnbouwbedrijf Anglo American (2002-2009),[11] de Nederlandse elektronicaconcern Koninklijke Philips (2000-2009),[12] de Duitse herverzekeraar Münchener Rück (2002-2009), het Duitse energiebedrijf RWE (2001-2009),[13] het Franse mediabedrijf Vivendi (2004-2009)[14] en de Nederlandse uitgeverij Wolters Kluwer (2000-2005) en lid van de adviesraden van Eli Lilly en Goldman Sachs International. Hij was ook bestuurder van de denktank Institut Jacques Delors.
Daarnaast was Van Miert eigenaar van een Brabantse hoogstamboomgaard ter grootte van 1,5 ha met ruim 200 fruitbomen, met oude vergeten fruitsoorten. Hij was ook adviseur voor de bank Goldman Sachs.[15]
Hij was bestuurder van de Contius Foundation van de oprichting in 2006 tot zijn overlijden. Een maand van zijn overlijden werd hij ook bestuurder van het Festival van Vlaanderen Brussel.
Overlijden
[bewerken | brontekst bewerken]Op 22 juni 2009 overleed Van Miert onverwacht, toen hij op een ladder in zijn tuin tegen de kerselaar stond en een hartstilstand kreeg.[16] Omdat hij niet kwam opdagen voor een interview op Kanaal Z werd alarm geslagen, diezelfde nacht werd hij aan de bewuste kerselaar gevonden. Hij werd op zaterdag 27 juni te Ukkel gecremeerd, de familie had afgezien van een staatsbegrafenis voor een minister van Staat.
Karel Van Miert-Prijs
[bewerken | brontekst bewerken]Deze prijs, uitgereikt door de naamgever, is een initiatief van de Belgische sectie van de Vereniging van Europese Journalisten en van de Vertegenwoordiging van de Europese Commissie in België. Deze prijs beloont een jonge Vlaamse journalist die een reportage schreef over het Europees beleid.
De prijs werd in 2009 voor het eerst toegekend aan de journaliste Annelien De Greef. Zij schreef een reportage over Servische vluchtelingen. In 2011 ging de prijs naar Hannes Cattebeke voor zijn artikel over het Europese landbouwbeleid. De Karel van Miert-prijs voor toekomstige journalisten ging naar Frederik Eraly. Hij maakte een televisiereportage over het ontstaan en de gevolgen van de eurocrisis.
Trivia
[bewerken | brontekst bewerken]- In 1983 werd hij in Guido Van Meir en Jan Bosschaerts satirische strip Pest in 't Paleis samen met Willy Claes geparodieerd als "graaf Egmiert en Oren" (een parodie op de graven Egmont en Hoorn).
- Karel van Miert en Wilfried Martens hebben in de Urbanusfilm Hector een cameo als twee wegwerkers.
- Hij kreeg het Grootkruis in de Orde van Leopold II toegekend bij KB van 29 april 2001.
- In 2005 eindigde hij op nr. 533 in de Vlaamse versie van De Grootste Belg.
- In mei 2011 werd een gebouw van de Vrije Universiteit Brussel, dat zijn naam draagt, geopend. Het gebouw ligt aan de Pleinlaan 5, tegenover Campus Etterbeek.[17]
- In 2012 wordt een monument ter ere van Van Miert onthuld in Beersel, waar hij ook ereburger was.[18] In maart 2013 werd eveneens een beeld onthuld in Oud Turnhout.[19]
- In maart 2016 verscheen de biografie Karel Van Miert: Strijder voor Europa van Bart Hellinck.[20][21]
Bibliografie
[bewerken | brontekst bewerken]- Tussen Droom en Werkelijkheid: Bouwstenen voor een ander Europa[22] (i.s.m. Willy Claes); Standaard Wetenschappelijke Uitgeverij; Antwerpen 1979; ISBN 9789002141225
- Mijn jaren in Europa[23]; Lannoo 2000; ISBN 9789020941500
- BART HELLINCK; Karel Van Miert: Een strijder voor Europa; Manteau; 2016; ISBN 9789022328200
- ↑ Fiche Karel Van Miert; Europees Parlement
- ↑ Fiche Karel Van Miert; Vlaams Parlement
- ↑ Biografie Karel Van Miert in de Nieuwe Encyclopedie van de Vlaamse Beweging.
- ↑ Karel Van Miert overleden, De Standaard, 23 juni 2009
- ↑ Anton Van de Sande, Vrijmetselarij in de lage landen, Walburg Pers, Zutphen (NL), 2002, ISBN 90-5730-159-8
- ↑ Herman Bruggink, Trouw, 22 februari 2003. Gearchiveerd op 7 maart 2022.
- ↑ Oud-president Nyenrode overleden, RTV Utrecht, 23 juni 2009. Gearchiveerd op 28 november 2022.
- ↑ Karel Van Miert raapt ook miljoen op bij Agfa-Gevaert, Gazet van Antwerpen, 26 april 2000. Gearchiveerd op 21 februari 2023.
- ↑ Van Miert en Thijs (De Post) in raad van bestuur Carrefour Belgium, De Standaard, 17 mei 2002. Gearchiveerd op 21 februari 2023.
- ↑ Karel Van Miert wordt bestuurder van De Persgroep, De Morgen, 10 mei 2000. Gearchiveerd op 21 februari 2023.
- ↑ Bestuurder bij Anglo-American, De Morgen, 22 maart 2002. Gearchiveerd op 21 februari 2023.
- ↑ Van Miert mag naar Philips, Trouw, 22 februari 2000. Gearchiveerd op 21 februari 2023.
- ↑ 'Karel Van Miert vanaf juni in raad van toezicht RWE', De Standaard, 1 april 2001. Gearchiveerd op 21 februari 2023.
- ↑ (fr) Décès de M. Karel Van Miert, membre du Conseil de Surveillance, Vivendi, 23 juni 2009. Gearchiveerd op 21 februari 2023.
- ↑ Knack - 1 januari 2017, pagina 70
- ↑ Karel Van Miert (67) overleden, De Morgen, 23 juni 2009
- ↑ Karel Van Miert gebouw brengt internationalisering van VUB in stroomversnelling. vub.ac.be (27 mei 2011). Gearchiveerd op 6 augustus 2016. Geraadpleegd op 30 juni 2014.
- ↑ Van Miert krijgt een monument in Beersel. deredactie.be (6 december 2012). Geraadpleegd op 23 maart 2013.
- ↑ Van Rompuy onthult kunstwerk over Van Miert (22 maart 2013). Geraadpleegd op 23 maart 2013.
- ↑ Bart Hellinck - Karel Van Miert strijder voor Europa[dode link]; Standaard Boekhandel
- ↑ Biografie over 'onderkoning' van Europa Karel Van Miert; Knack; 4 mei 2016. Gearchiveerd op 24 november 2020.
- ↑ Willy Claes & Karel Van Miert - Tussen Droom en Werkelijkheid: Bouwstenen voor een ander Europa; AMSAB-ISG
- ↑ Karel Van Miert - Mijn jaren in Europa; Boek.be
Voorganger: Willy Claes | Vlaamse Partijvoorzitter van de BSP 1977 - 1978 | |
Partijvoorzitter van de SP 1978 - 1989 | Opvolger: Frank Vandenbroucke |