Żyrzyn (gmina) – Wikipedia, wolna encyklopedia
gmina wiejska | |||||||
![]() Urząd Gminy Żyrzyn | |||||||
| |||||||
Państwo | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||
Powiat | |||||||
TERC | 0614112 | ||||||
Wójt | Andrzej Bujek | ||||||
Powierzchnia | 128,73 km² | ||||||
Populacja (30.06.2016) • liczba ludności |
| ||||||
• gęstość | 50,4 os./km² | ||||||
Nr kierunkowy | 81 | ||||||
Tablice rejestracyjne | LPU | ||||||
Adres urzędu: ul. Powstania Styczniowego 1024-103 Żyrzyn tymczasowa siedziba: Tysiąclecia 142[2] | |||||||
Szczegółowy podział administracyjny | |||||||
| |||||||
Położenie na mapie województwa![]() | |||||||
51°29′52″N 22°05′51″E/51,497778 22,097500 | |||||||
Strona internetowa | |||||||
Biuletyn Informacji Publicznej |
Żyrzyn – gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie puławskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie lubelskim. Siedzibą gminy jest miejscowość Żyrzyn.
Według danych z 30 czerwca 2004[5] gminę zamieszkiwało 6599 osób. Natomiast według danych z 31 grudnia 2017 roku[6] gminę zamieszkiwało 6451 osób.
Historia
[edytuj | edytuj kod]W czasach Królestwa Polskiego gmina Żyrzyn należała do powiatu nowoaleksandryjskiego w guberni lubelskiej[7][8]. 31 maja 1870[9] od gminy odłączono wieś Bałtowo (do gminy Gołąb), a w zamian za nią przyłączono wsie Osiny i Wola Osińska z gminy Nowa Aleksandria[10].
Na terenie gminy w dniu 8 sierpnia 1863 roku miała miejsce Bitwa pod Żyrzynem, uznawana za jeden z największych sukcesów strony polskiej w trakcie powstania styczniowego.
Ochrona przyrody
[edytuj | edytuj kod]Gmina Żyrzyn objęta jest szeregiem form ochrony przyrody. Zaliczają się do nich rezerwat przyrody Piskory, chroniący zespół ekosystemów wodnych, bagiennych i leśnych o dużej różnorodności biologicznej[11] a także Obszar Chronionego Krajobrazu "Pradolina Wieprza", Obszar Chronionego Krajobrazu "Kozi Bór" oraz obszar Natura 2000 Pradolina Wieprza.
Komunikacja
[edytuj | edytuj kod]Gminę przecina droga ekspresowa S17 łączącą Warszawę, Lublin i Zamość z Ukrainą. W miejscowości Żyrzyn znajduje się zjazd prowadzący do miasta Puławy a także Kazimierza Dolnego.
Przed II wojną światową na terenie gminy znajdowało się lotnisko wojskowe Żyrzyn, na którym stacjonowały m.in. samoloty PZL.23 Karaś[12]. Terenowe pozostałości lotniska można wciąż odnaleźć w północnej części gminy, na wschód od miejscowości Żerdź.
Struktura powierzchni
[edytuj | edytuj kod]Według danych z roku 2002[13] gmina Żyrzyn ma obszar 128,73 km², w tym:
- użytki rolne: 56%
- użytki leśne: 35%
Gmina stanowi 13,8% powierzchni powiatu.
Demografia
[edytuj | edytuj kod]Dane z 30 czerwca 2004[5]:
Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
---|---|---|---|---|---|---|
jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
populacja | 6599 | 100 | 3318 | 50,3 | 3281 | 49,7 |
gęstość zaludnienia (mieszk./km²) | 51,3 | 25,8 | 25,5 |
- Piramida wieku mieszkańców gminy Żyrzyn w 2014 roku[1].
Miejscowości
[edytuj | edytuj kod]Sołectwa
[edytuj | edytuj kod]Bałtów, Borysów, Cezaryn, Jaworów, Kośmin, Kotliny, Osiny, Parafianka, Skrudki, Strzyżowice, Wilczanka, Wola Osińska, Zagrody, Żerdź, Żyrzyn[3]
Miejscowości podstawowe bez statusu sołectwa: Las-Grzęba, Las-Jawor.
Sąsiednie gminy
[edytuj | edytuj kod]Abramów, Baranów, Końskowola, Kurów, Puławy, Ryki, Ułęż
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Gmina Żyrzyn w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-03-14] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ Dziennik Wschodni , Wielka radość w Żyrzynie. W czerwcu urzędnicy wprowadzą się do nowej siedziby [online], Dziennik Wschodni [dostęp 2024-09-07] (pol.).
- ↑ a b Strona gminy, sołectwa
- ↑ a b Urząd Statystyczny w Lublinie
- ↑ a b Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast. GUS. [dostęp 2010-09-14]. (pol.).
- ↑ Gmina Żyrzyn w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2020-03-24] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ Postanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, str. 279)
- ↑ Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, str. 359)
- ↑ 19 maja 1870 wg kalendarza juliańskiego
- ↑ Postanowienie z 6 (18) marca 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 97)
- ↑ Rejestr rezerwatów przyrody województwa lubelskiego, RDOŚ Lublin stan na 4 czerwca 2012. [dostęp 2014-02-27].
- ↑ Julian Łagowski , Lotnictwo, s. 575 .
- ↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset. regioset.pl. [dostęp 2010-09-14]. (pol.).