Abdera (Grecja) – Wikipedia, wolna encyklopedia
Ruiny Abdery | |
Państwo | |
---|---|
Administracja zdecentralizowana | |
Region | |
Jednostka regionalna | |
Gmina | |
Populacja (2011) • liczba ludności |
|
Położenie na mapie Grecji ![]() | |
![]() |
Abdera (gr. Άβδηρα, trl. Ávdīra, trb. Awdira) – miejscowość w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Macedonia-Tracja, w regionie Macedonia Wschodnia i Tracja, w jednostce regionalnej Ksanti, historyczna siedziba gminy Abdera. W 2011 roku liczyła 1090 mieszkańców[1].
Starożytne miasto, kolonia grecka w południowej Tracji nad Morzem Egejskim, niedaleko ujścia rzeki Nestos.
Historia
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Abdera_location.jpg/230px-Abdera_location.jpg)
Według mitu, została założona przez Heraklesa, który uczcił w ten sposób śmierć swego przyjaciela Abderosa, pożartego w tych okolicach przez konie trackiego króla Diomedesa, karmiącego je odwiedzającymi go cudzoziemcami.
W rzeczywistości Abderę założyli w 654 p.n.e. koloniści z jońskiego miasta Klazomenaj (Kladzomena) w nadziei, że dogodne położenie pozwoli opanować handel z Trakami. Trakowie po kilkudziesięciu latach zburzyli miasto. Około 540 p.n.e. Abdera została zasiedlona ponownie przez Jonów, tym razem z Teos. Mogło to mieć związek z uzależnieniem Jonii od Persów, które nastąpiło po pokonaniu Krezusa przez Cyrusa II w 546 p.n.e. Część niezadowolonych z nowego władztwa mieszkańców postanowiła spróbować szczęścia w obiecującym gospodarczo, choć jak wynikało z doświadczeń poprzedników, niebezpiecznym miejscu.
Dzięki handlowi z Trakami miasto szybko się rozwijało i bogaciło. W V wieku p.n.e. Abdera była znaczącym członkiem Związku Morskiego. Jej obywatele wnieśli wkład w rozwój greckiej kultury. W początkach IV wieku p.n.e. Trakowie znów zaczęli niepokoić miasto. Ich najazdy doprowadziły do osłabienia Abdery i utraty jej znaczenia. W 355 p.n.e. dostała się pod panowanie Macedonii, potem zniknęła z kart historii.
Abdera w kulturze
[edytuj | edytuj kod]Mieszkańcy Abdery byli dla starożytnych Greków uosobieniem prowincjuszy. O ich nieokrzesaniu i nieuctwie krążyły niewybredne dowcipy, przypominające współczesne Polish jokes. Pomimo faktu, że miasto wydało tak znanych mędrców jak: Protagoras, Demokryt czy Anaksarchos określenie "abderyta" przetrwało do współczesności jako synonim głupca i prostaka[2]. Z tego powodu Christoph Martin Wieland dał nazwę Abderyci (1774-1780) powieści satyrycznej kpiącej z kosmopolitycznych aspiracji mieszkańców wolnych miast Rzeszy, a Friedrich Dürrenmatt umiejscowił w Abderze swój Proces o cień osła (1958).
Współczesność
[edytuj | edytuj kod]W pobliżu antycznej Abdery leży dziś grecka miejscowość o identycznej, greckiej nazwie: Avdira. W 2000 r. otwarto Archeologiczne Muzeum Abdery eksponuje bogate znaleziska, w tym arystokratyczne pochówki, finezyjną złotą biżuterię, mozaiki podłogowe oraz wazy czerwonofigurowe z V wieku p.n.e.
Położenie geograficzne
[edytuj | edytuj kod]Ruiny Abdery leżą o 13 km od trasy szybkiego ruchu, łączącej miasta Ksanti i Komotini oraz niedaleko od węzła "Xanthi East", autostrady Egnatia Odos, nawiązującej do dawnej, rzymskiej drogi Via Egnatia.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- Abdera – kolonia fenicka o tej samej nazwie
- Wielka kolonizacja
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Απογραφή Πληθυσμού – Κατοικιών 2011. ΜΟΝΙΜΟΣ Πληθυσμός
- ↑ Słownik wyrazów obcych, red. Jan Tokarski, PWN, Warszawa 1978
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- N.G.L. Hammond: Dzieje Grecji, PIW, Warszawa 1977
- Słownik wyrazów obcych, red. Jan Tokarski, PWN, Warszawa 1978
- Słownik kultury antycznej, red. Lidia Winniczuk, Wiedza Powszechna, Warszawa 1988
- Vojtech Zamarovský: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej, Videograf II, Katowice 2006 ISBN 978-83-7183-391-5