Agusta A109 – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Dane podstawowe | |
Państwo | |
---|---|
Producent | Leonardo Helicopters |
Załoga | 2 osoby |
Historia | |
Data oblotu | 4 sierpnia 1971 |
Dane techniczne | |
Napęd | 2 x P&W PW-206C |
Moc | 2x423 kW (567 KM) (ciągła) |
Wymiary | |
Średnica wirnika | 11 m |
Długość | 13,07 m |
Długość kadłuba | 11,45 m |
Szerokość kadłuba | 1,59 m |
Wysokość | 3,50 m |
Masa | |
Własna | 2016 kg |
Startowa | 3000 kg |
Zapas paliwa | 605 l |
Osiągi | |
Prędkość maks. | 311 km/h |
Prędkość przelotowa | 285 km/h |
Wznoszenie maks. w locie pionowym | 9.8m/s |
Pułap praktyczny | 5970 m |
Pułap zawisu z wpływem ziemi | 5060 m |
Pułap zawisu bez wpływu ziemi | 3597 m |
Zasięg | 500 km |
Długotrwałość lotu | 4 godziny |
Dane operacyjne | |
Rzuty | |
![]() |
Agusta A109 – lekki śmigłowiec produkowany przez włoską firmę Leonardo Helicopters. Wykorzystywany w wielu krajach do przewozu pasażerów, w służbach państwowych, a szczególnie w transporcie medycznym.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Firma Agusta w 1965 r. rozpoczęła analizę zapotrzebowań klientów w zakresie lekkich śmigłowców. W jej efekcie opracowano śmigłowiec Agusta A109, którego prototyp oblatano 4 sierpnia 1971 r.[1]. Do 2014 wyprodukowano 508 sztuk modelu A109 Power i 284 Grand[2]. Przednia, środkowa i tylna część kadłuba, belka ogonowa, belki łączące, statecznik produkowane są w PZL Świdnik.
Od 2 lipca 2005 Agusta A109, rejestracja SP-HXA (nr fabr. 11630), kod radiowy Ratownik 12, był używany przez Lotnicze Pogotowie Ratunkowe. Uległ wypadkowi w czasie lądowania na warszawskim lotnisku Babice 20 listopada 2009 r.[3]
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/AW109_GrandNew.jpg/220px-AW109_GrandNew.jpg)
Wersje
[edytuj | edytuj kod]- A109A: pierwsza seryjna wersja z dwoma silnikami Allison 250. Pierwszy lot odbył się 4 sierpnia 1971.
- A109A EOA "Hirundo": wersja wojskowa dla armii włoskiej.
- A109A Mk II: ulepszona wersja cywilna A109A.
- A109B: planowana, nigdy nie produkowana wersja wojskowa.
- A109C Hirundo: cywilna wersja 8 miejscowa z silnikami Allison 250-C20R-1.
- A109K: wersja wojskowa.
- A109K2: wersja dla policji i jednostek ratownictwa, przystosowana do pracy na dużych wysokościach i przy wysokich temperaturach.
- A109M: wersja wojskowa.
- A109MAX: śmigłowiec do zadań ratowniczych.
- A109KM: wojskowa wersja K2.
- A109KN: wersja K2 dla marynarki.
- A109CM: normalna wersja wojskowa.
- A109GdiF: wersja specjalna dla włoskiego Korpusu Straży Skarbowej.
- A109 LUH (Light Utility Helicopter): lekki wielozadaniowy śmigłowiec wojskowy; sprzedawany do Afryki Południowej, Szwecji i Malezji.
- A109BA: wersja specjalna dla wojsk belgijskich.
- A109E Power: ulepszona cywilna wersja.
- A109E Power Elite: przedłużona i ulepszona cywilna wersja A109E Power
- A109S Grand: przedłużona i ulepszona cywilna wersja z silnikami P&W 207. Maszyną tą dwaj Amerykanie: Scott Kasprowicz i Steve Sheik ustanowili w sierpniu 2008 roku nowy rekord świata w najszybszym okrążeniu Ziemi śmigłowcem. Dystans 38890 km pokonali ze średnią prędkością 275 km/h. Dotychczasowy rekord od 1996 należał do Bell 430
- A109S Grand Da-Vinci: wersja zoptymalizowana do zadań ratowniczych w warunkach wyskogórskich Szwajcarii (2 silniki Pratt&Whitney: po 815 KM, cena jednostkowa: 10,2 mln Franków szwajcarskich)
- A109 Grand New: rozbudowana wersja A109 Grand - 4 miejscowa wersja VIP i 6 miejscowa wersja standard. Przewidywano certyfikację w 2010 roku
- A109N: najnowsza wersja z elementami wersji LUH, Elite i Grand.
- Agusta A119 Koala: cywilna wersja A109 z jednym silnikiem.
- AW119Ke
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Niccoli 2001 ↓, s. 16.
- ↑ AgustaWestland, deagel.com [zarchiwizowane 2014-06-22] .
- ↑ ASN Wikibase Occurrence # 70113, Aviation Safety Network [zarchiwizowane 2022-01-04] (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Riccardo Niccoli: Samoloty : najważniejsze typy, najciekawsze konstrukcje. Aldershot: Bellona, 2001. ISBN 978-83-11-09406-2. OCLC 297740160.