Alaşehir – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Kościół Św. Jana w Alaşehir | |
Państwo | |
---|---|
Prowincja | |
Dystrykt | Alaşehir |
Wysokość | 200 m n.p.m. |
Populacja (2010) • liczba ludności |
|
Położenie na mapie Turcji ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
Alaşehir (gr. Φιλαδέλφεια, łac. Philadelphia), hist. Filadelfia – antyczne miasto położone w krainie i prowincji Lidia, u stóp góry Tmolos.
Filadelfia antyczna
[edytuj | edytuj kod]Miasto założył w 189 roku p.n.e. Eumenes II król Pergamonu. Nazwa miasta pochodzi od imienia królewskiego brata i następcy – Attalosa II, którego lojalność wobec Eumenesa przyczyniła się do nadania mu przydomka Filadelfos (Philadelphos) co po grecku znaczy "Ten, który kocha swojego brata".
W roku 133 p.n.e. zmarł bezpotomnie ostatni przedstawiciel pergameńskiej dynastii Attalidów – Attalos III. Przed śmiercią zapisał on swoje królestwo Rzymianom, którzy połączyli je z Jonią tworząc nową prowincję o nazwie Azja, znaną także jako Frygia.
Po dokonaniu podziału cesarstwa rzymskiego miasto znalazło się w granicach jego wschodniej części, określanej w późniejszym okresie jako Cesarstwo Bizantyjskie.
Filadelfia średniowieczna
[edytuj | edytuj kod]Aż do drugiej połowy XI wieku miasto znajdowało się nieprzerwanie w rękach bizantyjskich. Zamieszkiwali je prawie wyłącznie Grecy. Filadelfia była też siedzibą biskupstwa (obecnie biskupstwo tytularne kościoła katolickiego). Z Filadelfii wywodzi się cesarski ród Angelosów.
W latach siedemdziesiątych XI wieku miasto, wraz z większością azjatyckich prowincji cesarstwa, przejściowo zajęli Seldżucy. Odzyskano je już w 1097, dzięki sukcesom I krucjaty.
W pierwszych latach panowania cesarza Izaaka II Angelosa w mieście wybuchło powstanie pod wodzą Teodora Mankafasa. Zdołano je jednak szybko stłumić.
Po zajęciu Konstantynopola w 1204 przez uczestników IV krucjaty Filadelfia weszła w skład Cesarstwa Nicejskiego.
W XIV w. miasto było wielokrotnie oblegane przez Turków. W 1304 przed upadkiem uchronił je Roger de Flor na czele Kompanii Katalońskiej. Filadelfia była ponownie oblegana w 1307 i 1324. Pod koniec XIV wieku stała się ostatnim bastionem bizantyńskim w zachodniej Anatolii.
Miasto upadło w 1391 r., kiedy zajął je sułtan Bajazyd I. W oblężeniu musiał uczestniczyć syn cesarza Jana V Paleologa – Manuel II Paleolog, przebywający w obozie tureckim jako zakładnik.
Filadelfia/Alaşehir w państwie osmańskim
[edytuj | edytuj kod]Przez cały okres imperium osmańskiego w mieście mieszkała znacząca społeczność grecka. Miasto znalazło się przejściowo pod kontrolą tych ostatnich w trakcie wojny grecko-tureckiej w latach 20. XX wieku. Wojska greckie zajęły je w trakcie letniej ofensywy w 1920 r. Filadelfia została ponownie zajęta przez Turków w wyniku tzw. "wielkiej ofensywy" w 1922 roku.
Na skutek przegranej wojny, grecka ludność miasta została, w 1923 roku, zmuszona do opuszczenia Filadelfii w wyniku przeprowadzonej wymiany ludności pomiędzy Grecją i Turcją. Mieszkańcy miasta założyli, w okolicach Aten, Nową Filadelfię[2].
Alaşehir obecnie
[edytuj | edytuj kod]Obecnie miasto nosi nazwę Alaşehir i leży w tureckiej prowincji Manisa.
W roku 2000 miasto zamieszkiwało 39 590 osób.
Urodzeni
[edytuj | edytuj kod]- Z tym tematem związana jest kategoria:
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Turquie: Les villes les plus grandes avec des statistiques de la population.. [w:] World Gazetteer [on-line]. [dostęp 2010-08-29]. (fr. • ang. • niem. • hiszp.).
- ↑ ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΣ ΦΙΛΑΔΕΛΦΕΙΑΣ - Αρχική Σελίδα [online], www.neafiladelfeia.gr [dostęp 2017-11-21] [zarchiwizowane z adresu 2007-11-15] (gr.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Waldemar Ceran [w:] Encyklopedia Kultury Bizantyńskiej, Warszawa 2002, s. 173-174. ISBN 83-235-0011-8
- Maciej Salamon [w:] Encyklopedia Kultury Bizantyńskiej, Warszawa 2002, s. 234-235.