Anna Gostyńska – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Anna Gostyńska (przed 1905) | |
Imię i nazwisko | Anna Berta Dudtów Gostyńska |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | |
Data i miejsce śmierci | |
Zawód | |
Lata aktywności | 1873–1910 |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/%D0%9F%D0%B0%D0%BC%27%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA_%D0%BD%D0%B0_%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BB%D1%96_%D0%90._%D0%93%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D1%97..jpg/220px-%D0%9F%D0%B0%D0%BC%27%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA_%D0%BD%D0%B0_%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BB%D1%96_%D0%90._%D0%93%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D1%97..jpg)
Anna Berta Gostyńska z domu Dudtów (ur. 14 czerwca 1847 w Warszawie, zm. 13 lipca 1918 we Lwowie) – polska aktorka, dyrektorka teatru.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Na scenie po raz pierwszy wystąpiła w teatrzyku ogródkowym Pod Lipą w Warszawie 10 czerwca 1873. Następnie grała w zespołach prowincjonalnych w Królestwie Polskim. Kierowała teatrem, który występował w Zamościu i Włodawie w sezonie 1877/1878. Związana była też ze sceną w Łodzi i Lublinie. Blisko czterdzieści lat poświęciła teatrowi polskiemu we Lwowie (mającemu swoją siedzibę początkowo w teatrze Skarbkowskim, a następnie w Teatrze Miejskim) do którego została zaangażowana przez dyrektora Jana Dobrzańskiego w 1880. Ze sceną tą pozostała związana do końca życia.
W teatrze lwowskim zadebiutowała 12 kwietnia 1880 roku, jeszcze jako Anna Dudtów. We Lwowie uzyskała miano jednej z najwybitniejszych polskich aktorek. Skala jej możliwości scenicznych była ogromna – grała role rodzajowe, które podkreślały jej wielki talent. Krytyka podkreślała psychologiczną prawdę, realizm granych przez nią postaci. Miała wielkie wyczucie epoki i stylu. Była niezapomnianą Panią Dulską w Moralności pani Dulskiej, Matką w Balladynie, Gospodynią w Weselu. Inne znakomite kreacje Anny Gostyńskiej to: Dorota w Krakowiakach i Góralach, Pani Jowialska w Panu Jowialskim, Aza w Peer Gyncie, Pani Pernelle w Świętoszku, Dorota w Grubych rybach, Matylda w Adamie i Maryli Z. Sarneckiego. Występowała również w przedstawieniach operowych i operetkowych (Wieśniaczka w Widmach-Dziadach St. Moniuszki). Z zespołem lwowskim gościnnie grała na scenach polskich i zagranicznych (Kraków, Paryż, Wiedeń). We Lwowie dwukrotnie obchodzono uroczystości jubileuszowe pracy artystycznej Anny Gostyńskiej w 1898 i 1910.
Pochowana została na cmentarzu Łyczakowskim w alei zasłużonych, obok Gabrieli Zapolskiej[1].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Stanisław Sławomir Nicieja: Cmentarz Łyczakowski we Lwowie w latach 1786–1986. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1988. ISBN 83-04-02817-4.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Elżbieta Kowalska, Anna Gostyńska (1847-1918), Roczniki Humanistyczne KUL, t. 52:2004, z. 1: Dramat i teatr.
- Praca doktorska Elżbiety Kowalskiej – Anna Gostyńska. Biografia artystyczna KUL, 2005.
- Franciszek Pajączkowski – Teatr lwowski pod dyrekcją Tadeusza Pawlikowskiego 1900-1906 Wydawnictwo Literackie, Kraków 1961
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Audycja Radia Lwów – wspomnienie o Annie Gostyńskiej
- Anna Gostyńska, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (osoby) [dostęp 2021-04-11] .
- Anna Gostyńska w bazie filmpolski.pl
- Anna Gostyńska na zdjęciach w bibliotece Polona