Baszta Tczewska – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
![]() Baszta Tczewska | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Miejscowość | |
Adres | Wodna 8, 83-200 Starogard Gdański |
Typ budynku | baszta |
Styl architektoniczny | |
Kondygnacje | cztery |
Rozpoczęcie budowy | I połowa XIV wieku |
Ukończenie budowy | 1309–1339 |
Ważniejsze przebudowy | 1986 |
Położenie na mapie Starogardu Gdańskiego ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa pomorskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu starogardzkiego ![]() | |
![]() |
Baszta Tczewska (Młyńska) – zabytkowa baszta w Starogardzie Gdańskim. Mieści się przy ulicy Wodnej 8. Od 30 marca 1983 roku w rejestrze zabytków[3].
Stanowi część trasy turystycznej "Korona i Krzyż"[4].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Baszta Tczewska stanowiła część systemu obronnego miasta w czasach krzyżackich. Obecna Baszta jest rekonstrukcją swojej średniowiecznej poprzedniczki, której budowę rozpoczęto w I połowie XIV wieku, gdy do osady Starigrod przybył budowniczy – Teodot z Florencji. Nie wiadomo dokładnie, kiedy rozpoczęto i zakończono budowę Baszty. Niewątpliwie czas jej wzniesienia przypadł na okres między rokiem 1309 a 1339.
Była ona jedną z czterech strażnic miejskich, prowadzących do różnych miast. Baszta Tczewska została posadowiona na kamiennych fundamentach. Przed nią znajdował się głęboki rów z wodą, który stanowił element infrastruktury obronnej miasta. Dostęp do miasta umożliwiał most zwodzony, obsługiwany przez załogę Baszty.
Druga nazwa obiektu – Baszta Młyńska – odnosiła się do zamieszkujących niedaleko budowli młynarzy, którzy pracowali w pobliskim młynie wodnym. Młynarze byli zobowiązani do wzmocnienia załogi baszty w sytuacjach zagrożenia zewnętrznego. Odpychali bosakami oblegających mury miejskie, oblewali ich wrzątkiem czy też roztopioną smołą, broniąc swoich rodzin i warsztatów pracy. Na skutek kilku pożarów, które trawiły miasto, Baszta uległa zniszczeniu.
W okresie międzywojennym Baszta Tczewska funkcjonowała jako dom mieszkalny w bezpośrednim sąsiedztwie kanału. Obecny kształt został nadany tej budowli w latach 80. XX wieku. Odbudowa Baszty Tczewskiej w jej obecnym kształcie, zainicjowana przez prywatnego inwestora, została ukończona w 1986 roku[5]. Od wielu lat Baszta Tczewska jest własnością prywatną.
Opis Baszty
[edytuj | edytuj kod]Baszta jest narożna, czterokondygnacyjna, podpiwniczona, mniejsza od Baszty Gdańskiej. Najwyższa jej część ma obecnie konstrukcję ryglową. Górna kondygnacja została zrekonstruowana jako tzw. szachulec, podobnie jak nakrycie dachowe. W sąsiedztwie Baszty Tczewskiej zachowały się fragmenty murów obronnych oraz kanał wykopany w XIV wieku, kiedy Starogard znajdował się pod panowaniem Krzyżaków[5].
Ciekawostki
[edytuj | edytuj kod]Jedna z legend mówi, że w czasie potopu szwedzkiego, w piwnicy obok budynku przy ulicy Wodnej 8A, okresowo ukrywał się przywódca antyszwedzkiej partyzantki rotmistrz Michałko spod Tucholi.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024 [dostęp 2023-06-29] .
- ↑ Baszta Tczewska - Zabytek.pl [online], 7 lipca 2022 [dostęp 2023-06-29] (pol.).
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024 [dostęp 2023-06-29] .
- ↑ Trasa Turystyczna "Korona i Krzyż" » Agroturystyka "Pod Orzechem"dla rodzin z dziećmi. [online], www.winnicapodorzechem.pl [dostęp 2023-06-29] .
- ↑ a b Baszta Tczewska (Młyńska) | Turystyka Starogard Gdański [online], Starogard Gdański - Tu rodzą się gwiazdy, 7 lipca 2022 [dostęp 2023-06-29] (pol.).