Biblioteka Wilanowska – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Wygląd Biblioteki Wilanowskiej z ok. 1836 roku (kopia zaginionej grafiki autorstwa Wincentego Kasprzyckiego, wykonana w 1933 roku przez Lidię Rumianzew) | |
Państwo | |
---|---|
Miejscowość | |
Data założenia | 2. poł. XVIII wieku |
Wielkość zbiorów | m.in. ok. 40 tys. rękopisów i 34 tys. druków, rycin i litografii |
Biblioteka Wilanowska – biblioteka rodowa założona przez braci Ignacego i Stanisława Kostkę Potockich, obecnie w okrojonym stanie znajdująca się w Sali Wilanowskiej Pałacu Krasińskich w Warszawie.
Historia biblioteki
[edytuj | edytuj kod]Biblioteka Wilanowska powstała na bazie księgozbioru Ignacego Potockiego. Przez wiele lat była powiększana przez jednego z twórców Konstytucji 3 maja i jego brata. Do 1833 roku zbiory były rozproszone, przechowywano je w Warszawie, Radzyniu, Klementowicach, Olesinie i innych miejscach. Dopiero syn Stanisława Kostki – Aleksander zebrał je i sprowadził do Wilanowa umieszczając w Wielkiej Sali Uczt Jana III na drugim piętrze korpusu głównego w centralnej części pałacu. Wnętrza biblioteki zostały zaprojektowane przez Piotra Aignera a jego wykonawcą był Fryderyk Bauman.
Na zbiory składały się rzadkiej wartości rękopisy, iluminowane starodruki, ryciny, wydawnictwa kartograficzne, numizmaty oraz inne cenne obiekty, między innymi z zakresu literatury, historii, kartografii, architektury i sztuk plastycznych[1]. W latach 1852–1855 zbiory zostały podwojone przez dołączenie do nich zbiorów Stanisława Septyma Potockiego i zakupienie innych kolekcji prywatnych. W 1892 roku pałac a wraz z nim i biblioteka przeszła w ręce rodziny Branickich, która w kolejnych latach systematycznie powiększała zbiory. 15 kwietnia 1932 roku Adam Branicki, aktem notarialnym spisanym w Warszawie ofiarował Państwu polskiemu Bibliotekę Wilanowską, która z kolei została wcielona do zbiorów Biblioteki Narodowej. Biblioteka liczyła wówczas ok. 50 tysięcy tomów i 2204 teki z ok. 15 tysiącami rycin[2].
Najważniejsze dzieła w bibliotece Wilanowskiej
[edytuj | edytuj kod]II wojnę światową Biblioteka Wilanowska przetrwała w bardzo okrojonym stanie ale nadal stanowi bogaty i cenny zbiór dzieł: ok. 40 tys. rękopisów, 20 tys. druków, 14 tys. rycin i litografii, 2100 rysunków, 360 albumów i 15 atlasów oraz rękopiśmienne inwentarze i katalogi[3]
- Psałterz wilanowski z XIII wieku
- dokumenty Sejmu Czteroletniego
- XVII wieczne globusy
- część księgozbioru Jana III Sobieskiego
Literatura przedmiotu
[edytuj | edytuj kod]- Jadwiga Rudnicka Biblioteka Wilanowska. Dwieście lat jej dziejów (1741-1932), Biblioteka Narodowa, Warszawa 1967
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Opis ma wilanow-palac. [dostęp 2015-01-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-05)].
- ↑ opis na wilanow-palac
- ↑ Bieńkowska i Maruszak 2005 ↓, s. 345.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Barbara Bieńkowska , Elżbieta Maruszak , Książka na przestrzeni dziejów, Warszawa: wyd. Centrum Edukacji Bibliotekarskiej, Informacyjnej i Dokumentacyjnej im. Heleny Radlińskiej, 2005, ISBN 83-88581-21-X, OCLC 69448988 .