Brachystele – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Brachystele unilateralis | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | |||
Klasa | |||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Podrodzina | |||
Rodzaj | Brachystele | ||
Nazwa systematyczna | |||
Brachystele Schltr. Beih. Bot. Centralbl. 37(2): 370. 31 Mar 1920[3] | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
B. unilateralis (Poir.) Schltr.[3] | |||
Synonimy | |||
|
Brachystele Schltr. – rodzaj rośliny z rodziny storczykowatych (Orchidaceae Juss.). Obejmuje co najmniej 23 gatunki występujące naturalnie w Ameryce Środkowej i Południowej[6].
Rozmieszczenie geograficzne
[edytuj | edytuj kod]Przedstawiciele rodzaju rosną naturalnie w północno-zachodniej, południowo-zachodniej oraz południowo-zachodniej części Meksyku, jak i również na wybrzeżu Zatoki Meksykańskiej tego kraju, w Gwatemali, Salwadorze, Hondurasie, Nikaragui, Kostaryki, Trynidadzie i Tobago, Gujany Francuskiej, Surinamu, Gujany, Wenezueli, Kolumbii, Peru, północnej, południowo-wschodniej i południowej części Brazylii, Urugwaju, Paragwaju, Argentynie oraz w środkowym i południowym Chile[6].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]- Pokrój
- Naziemna, bezłodygowa roślina zielna. Posiada kilka bądź wiele korzeni (rzadko jeden). Są one nagie lub z drobnym owłosieniem[6].
- Liście
- Posiada jeden lub kilka liści umieszczonych w luźnej rozecie. Są zwykle nieobecne lub zwiędłe podczas kwitnienia, lecz w niektórych przypadkach, jak na przykład u gatunku B. unilateralis), występują podłużne, eliptyczne, ostro zakończone liście osadzone na krótkim ogonku liściowym. Czasami liście łodygowe lub przysadki w kształcie liści są obecne w dolnej części kwiatostanu[6].
- Kwiaty
- Kwiatostany są całe owłosione lub w dolnej części nagie. Przysadki są nagie, całobrzegie. Mogą być zarówno tępo jak i ostro zakończone. Kwiaty ułożone są poziomo. Niektórych gatunków są pachnące. Płatki mają barwę białą, żółtawą bądź zielonkawą, czasami działki kielicha oraz płatki są zielone, a warżka ma barwę od białej do pomarańczowożółtej. Działki kielicha mogą być zarówno całe nagie lub owłosione zewnątrz[6].
- Owoce
- Torebki mają kształt odwrotnie jajowaty. Nasiona posiadają elipsoidalny zarodek, zajmujący więcej niż jedną trzecią długości nasiona[6].
Biologia i ekologia
[edytuj | edytuj kod]Rośliny z rodzaju Brachystele mogą rosnąć na terenach otwartych, na suchych bądź bagnistych łąkach, sawannach, kamienistych polach, w kserofitycznych zaroślach, suchych lasach sosnowych lub na polanach w lasach sosnowo-dębowych. Rosną na gliniastym, piaszczystym bądź skalistym podłożu, także na obszarach z okresowo występującymi pożarami. Występują na wysokości do 2300 m n.p.m.[6]
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]- Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)
Rodzaj sklasyfikowany do podplemienia Spiranthinae w plemieniu Cranichideae, podrodzina storczykowe (Orchidoideae), rodzina storczykowate (Orchidaceae), rząd szparagowce (Asparagales) w obrębie roślin jednoliściennych[2][7][8][9].
- Brachystele arechavaletae (Kraenzl.) Schltr.
- Brachystele bicrinita Szlach.
- Brachystele bracteosa (Lindl.) Schltr.
- Brachystele burkartii M.N.Correa
- Brachystele camporum (Lindl.) Schltr.
- Brachystele casillasii R.González & Lizb.Hern.
- Brachystele chlorops (Rchb.f.) Schltr.
- Brachystele cyclochila (Kraenzl.) Schltr.
- Brachystele delicatula (Kraenzl.) Schltr.
- Brachystele dilatata (Lindl.) Schltr.
- Brachystele guayanensis (Lindl.) Schltr.
- Brachystele luzmariana Szlach. & R.González
- Brachystele maasii Szlach.
- Brachystele oxyanthos Szlach.
- Brachystele pappulosa Szlach.
- Brachystele rosilloana R.González & Lizb.Hern.
- Brachystele scabrilingua Szlach.
- Brachystele subfiliformis (Cogn.) Schltr.
- Brachystele szlachetkoana R.González & Lizb.Hern.
- Brachystele tamayoana Szlach., Rutk. & Mytnik
- Brachystele unilateralis (Poir.) Schltr.
- Brachystele waldemarii Szlach.
- Brachystele widgrenii (Rchb.f.) Schltr.
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]Gatunek B. unilateralis był używany przez Indian z niektórych obszarach w Chile jako środek moczopędny i podano nazwę lokalną nuil[6].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2023-04-29] (ang.).
- ↑ a b Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-04-29] (ang.).
- ↑ a b Brachystele. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2014-06-02]. (ang.).
- ↑ a b Brachystele. [w:] Plants of the World online [on-line]. Kew Royal Botanic Gardens. [dostęp 2023-04-29].
- ↑ a b Brachystele. [w:] The World Checklist of Vascular Plants [on-line]. Catalogue of Life Checklist. [dostęp 2023-04-29].
- ↑ a b c d e f g h Brachystele Schltr.. e-monocot.org. [dostęp 2014-06-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (5 czerwca 2014)]. (ang.).
- ↑ Florida Museum of Natural History: Orchid Tree: a phylogeny of epiphytes (mostly) on the tree of life. [dostęp 2013-01-30]. (ang.).
- ↑ Mark W. Chase, Kenneth M. Cameron, John V. Freudenstein, Alec M. Pridgeon i inni. An updated classification of Orchidaceae. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 177, s. 151–174, 1 luty 2015. Linnean Society of London. DOI: 10.1111/BOJ.12234. (ang.).
- ↑ Brachystele. National Center for Biotechnology Information. [dostęp 2023-04-29].