Cechy płciowe – Wikipedia, wolna encyklopedia
Ten artykuł należy dopracować |
Cechy płciowe – właściwości organizmu (genetyczne, anatomiczne i fizjologiczne) związane z jego zdolnością do rozrodu.
Podział
[edytuj | edytuj kod]W praktyce zarówno klinicznej, jak i poznawczej przyjęło się wyróżniać:
- Pierwszorzędowe cechy płciowe
- Drugorzędowe cechy płciowe
- Trzeciorzędowe cechy płciowe
Pierwszorzędowe cechy płciowe – wyznaczane przez chromosomy płciowe, wchodzące w skład zygoty. Należy przypomnieć, że jeden z chromosomów płciowych pochodzi od ojca (X lub Y), natomiast drugi od matki (zawsze X), zatem można powiedzieć, że o płci dziecka decyduje chromosom płciowy przekazywany przez ojca. Obecność tych chromosomów warunkuje rozwój wewnętrznych oraz zewnętrznych narządów i dróg wyprowadzających.
Drugorzędowe cechy płciowe – stanowią zespół różnic somatycznych oraz czynnościowych, które różnią kobietę i mężczyznę. Drugorzędowe cechy płciowe rozwijają się pod wpływem hormonów płciowych. Cechy te dotyczą różnic w proporcjach budowy, rozwoju umięśnienia, tworzeniu się warstwy tłuszczowej, budowie szkieletu, budowie krtani i barwie głosu, sposobie owłosienia, które różnią kobietę i mężczyznę. Drugorzędowe cechy płciowe są wspólnymi dla ogółu ludzi określonej płci.
Trzeciorzędowe cechy płciowe – podobnie jak drugorzędowe wyrażają płeć somatyczną i czasem są z nimi łączone. Podobnie jak poprzednie, warunkowane są one aktywnością układu wydzielania wewnętrznego. Nie podlegają wpływom środowiska. Trzeciorzędowe cechy płciowe kształtują się w okresie dojrzewania[1].
Cechy płciowe u ludzi
[edytuj | edytuj kod]U ludzi generalnie da się wyróżnić następujące cechy płciowe:
- Żeńskie:
- Pierwszorzędowe:
- Drugorzędowe:
- srom,
- łechtaczka,
- pochwa,
- macica,
- jajowody.
- Trzeciorzędowe:
- biust,
- specyficzne owłosienie ciała,
- specyficzne umięśnienie i rozłożenie tłuszczu na ciele,
- specyficzne proporcje budowy ciała (szerokie biodra itp.).
- wysoka barwa głosu
- Męskie:
- Pierwszorzędowe:
- Drugorzędowe:
- Trzeciorzędowe:
- specyficzne owłosienie ciała,
- specyficzne (męskie) umięśnienie i rozłożenie tłuszczu na ciele,
- specyficzne proporcje budowy ciała (węższe biodra, szersze ramiona itd.),
- niska barwa głosu,
- jabłko Adama
Spotyka się też typologię dwustopniową, w której wymienione wyżej cechy pierwszo- i drugorzędowe zalicza się do pierwszorzędowych, a trzeciorzędowe do drugorzędowych. Te ostatnie bywają też nazywane ornamentem płciowym[2][3].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Zbigniew Lew-Starowicz , Miłość i seks. Słownik encyklopedyczny, Europa, 2000, ISBN 83-87977-17-9 .
- ↑ Bogusław Pawłowski (red.): Biologia atrakcyjności człowieka. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2009, s. 18-19.
- ↑ Jerzy Kowalski: Homo eroticus. Opole: Wydawnictwo IBS, 2011, s. 36, 110, seria: Eros i logos. ISBN 978-83-931776-0-8.