Chiastolit – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Właściwości chemiczne i fizyczne | |
Inne nazwy | howdenit, kamień krzyżowy |
---|---|
Skład chemiczny | krzemian glinu (Al2SiO5) |
Twardość w skali Mohsa | 6,5–7,5 |
Przełam | nierówny |
Pokrój kryształu | słupkowy, wydłużony |
Układ krystalograficzny | rombowy |
Właściwości mechaniczne | kruchy |
Gęstość minerału | 3,13–3,17 g/cm³ |
Właściwości optyczne | |
Barwa | szara, żółtawa, brunatna, zielonawa, niekiedy różowa |
Rysa | biała |
Połysk | matowy |
Współczynnik załamania | 0,007–0,011 |
Inne | dwójłomność, silny pleochroizm |
Chiastolit (nazywany także: Howdenitem lub Kamieniem krzyżowym) – odmiana andaluzytu, bardzo rzadki minerał z grupy krzemianów.
Nazwa pochodzi od gr. chiasto = przekątnie ułożony oraz chiastos = podobny do krzyża, krzyżowy. Rozpoznawany po charakterystycznym krzyżu widocznym na przekroju kryształu.
Właściwości
[edytuj | edytuj kod]Tworzy słupkowe, wydłużone kryształy, do kilku cm długości. Jest kruchy, nieprzezroczysty, często zawiera inkluzje węglistej substancji lub minerałów układających się w kształt krzyża lub klepsydry – zjawisko to jest niepowtarzalne i występuje tylko w chiastolicie.
- Pleochroizm – silny, wyraźny, oliwkowozielony do czerwonego
- Luminescencja – słaba, zielona do żółtozielonej
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]Występuje tylko w obrębie zmetamorfizowanych łupków ilastych.
Miejsca występowania: Chiastolity są znane z Fichtelgebirge w Niemczech. Występują także w okolicach Santiago de Compostela w Hiszpanii. Piękne kamienie pochodzą z okolic Bona w Algierii i z licznych wystąpień w Arizonie (USA). Prawdopodobnie najpiękniejsze[według kogo?] z dotychczas znanych chiastolitów zostały znalezione na obszarze Bimbowrie w Australii.
W Polsce drobne chiastolity występują na Dolnym Śląsku, znaleziono je w otworach wiertniczych w okolicach Suwałk.
Znaczenie
[edytuj | edytuj kod]- Kamień interesuje naukowców i niektórych kolekcjonerów[potrzebny przypis]
- lokalnie stosowany jako kamień budowlany[potrzebny przypis]
- stosowany jako dekoracyjny kamień okładzinowy[potrzebny przypis]
Historia
[edytuj | edytuj kod]Z powodu charakterystycznego krzyża na przekroju kryształów chiastolit służył od dawna do przygotowywania amuletów.