Cmentarz żydowski w Rozprzy – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Macewa na cmentarzu żydowskim w Rozprzy | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Miejscowość | |
Typ cmentarza | |
Wyznanie | |
Stan cmentarza | nieczynny |
Powierzchnia cmentarza | 0,7 ha |
Data otwarcia | 1677 lub XVII w. |
Data ostatniego pochówku | 1933 |
Położenie na mapie Rozprzy ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa łódzkiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu piotrkowskiego ![]() | |
Położenie na mapie gminy Rozprza ![]() | |
![]() |
Cmentarz żydowski w Rozprzy – został założony w 1677[1] jako miejsce pochówku ludności żydowskiej z Rozprzy, Piotrkowa Trybunalskiego i okolicznych miejscowości. Do naszych czasów zachowały się jedynie trzy nagrobki, kilka fragmentów obmurowań grobów i ślady dawnego ogrodzenia. Najstarszy z zachowanych nagrobków pochodzi z 1827. Cmentarz ma powierzchnię 0,7 ha. Cmentarz znajduje się w pobliżu cmentarza katolickiego.
Cmentarz uległ daleko posuniętej dewastacji w okresie II wojny światowej oraz w latach późniejszych. Na polecenie Niemców macewy zostały wyrwane z ziemi i wykorzystane do utwardzania podłóg w stajniach i oborach. Z relacji świadków wynika, że po zakończeniu wojny na cmentarzu znajdowała się pewna liczba nagrobków, które stopniowo były wywożone i używane jako wypełnienia fundamentów i materiał na tarcze szlifierskie. W ciągu kolejnych dekad niemal wszystkie naziemne ślady cmentarza uległy zniszczeniu. W jego obrębie można było odnaleźć pojedyncze fragmenty rozbitych nagrobków – w większości betonowe podstawy wyłamanych macew.
Jesienią 2013 miejscowi społecznicy odkopali i ustawili w pionie jedną z macew. W 2014 z inicjatywy Piotra Skrobka – naczelnika Ochotniczej Straży Pożarnej w Rozprzy oraz organizacji Projekt „Matzeva” na cmentarzu przeprowadzono prace porządkowe. Odkopano około 20 nagrobków lub ich fragmentów, płytko zalegających pod warstwą darni[2].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Burchard podaje ogólnie w XVII w.
- ↑ Cmentarz żydowski w Rozprzy Jewish cemetery in Rozprza [online], cmentarze-zydowskie.pl [dostęp 2022-08-07] .
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Przemysław Burchard: Pamiątki i zabytki kultury żydowskiej w Polsce. Warszawa: 1990, s. 122.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Cmentarz żydowski w Rozprzy na portalu Wirtualny Sztetl
- Więcej o społeczności żydowskiej Rozprzy i jej nekropolii