Emilia Podoska – Wikipedia, wolna encyklopedia
Emilia Aurelia Podoska | ||
zakonnica, mistyczka, Służebnica Boża | ||
![]() Zdjęcie Emilii Podoskiej (ok. 1870) | ||
| ||
Data i miejsce urodzenia | ||
---|---|---|
Data i miejsce śmierci | ||
Miejsce pochówku | ||
Mistrzyni nowicjatu klasztoru sióstr norbertanek w Krakowie | ||
Okres sprawowania | 1886–1889 | |
Wyznanie | ||
Kościół | ||
Inkardynacja | Zgromadzenie Sióstr Kanoniczek Regularnych Zakonu Premonstratensów (norbertanki) | |
Śluby zakonne | 12 maja 1878 |
Przyczyna śmierci | |
---|---|
Zawód, zajęcie | |
Narodowość | |
Rodzice | |
Emilia Podoska (właściwie Emilia Aurelia Podoska, herbu Junosza; ur. 7 września 1845 w Grajowie, zm. 22 maja 1889 w Krakowie) – polska zakonnica w Zgromadzeniu Sióstr Kanoniczek Regularnych Zakonu Premonstratensów (norbertanek), mistyczka[1], pedagog, mistrzyni nowicjatu klasztoru sióstr norbertanek w Krakowie oraz Służebnica Boża Kościoła katolickiego.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Lata dzieciństwa
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/db/Branzoletka_Powst_Sty_1862.jpg/240px-Branzoletka_Powst_Sty_1862.jpg)
Emilia Podoska pochodziła z Małopolski, gdzie się urodziła na dworku w Grajowie, w szlacheckiej, wielodzietnej rodzinie (miała czternaścioro rodzeństwa[a]) jako córka Jakuba Józefa Podoskiego herbu Junosza i Marii z domu Kołodziejskiej[2]. Została ochrzczona w kościele Wszystkich Świętych w Ptaszkowej jako Emilia Aurelia, a rodzicami chrzestnymi byli, jej brat Konstanty Podoski i Sydonia Siemek[2]. Lata dziecięce spędziła w religijnej atmosferze rodzinnego dworku Ptaszkowa pod opieką troskliwej matki[3]. Z patriotycznego domu rodzinnego wyniosła ponadto miłość do ojczyzny, bowiem ojciec jej brał udział w powstaniu listopadowym, zaś jej bracia w powstaniu styczniowym[4]. Podoscy wspierali powstania również finansowo, sprzedając majątek Grajów, a pieniądze przeznaczyli na umundurowanie, utrzymanie i uzbrojenie powstańców[4]. W zamian za przekazany majątek na potrzeby powstania styczniowego, otrzymali bransoletkę z brązu z symbolem niezapominajki (pamiątka przechowywana w rodzinie)[5].
Początkowo uczyła się od nauczycieli domowych[6]. Mając dziesięć lat rodzice skierowali ją wraz ze starszymi siostrami Apolonią Walentyną i Marią Antoniną Sabiną do klasztornej szkoły sióstr klarysek pod wezwaniem bł. Kingi w Starym Sączu[6]. Była to trzyklasowa szkoła z językiem niemieckim, kształtująca młodzież w duchu religijno-moralnym[6]. Poza nauką religii, uczono tam języków obcych oraz prowadzono zajęcia praktyczne takie jak np: szycie, ozdobny haft czy szydełkowanie[6]. Była wraz z siostrami w latach (1855–1858) wzorową uczennicą, bowiem została wpisana do księgi wyróżnionych prowadzonej przez siostry klaryski[6]. Przypuszcza się, że podczas pobytu w tej szkole przystąpiła do pierwszej komunii świętej oraz przyjęła sakrament bierzmowania[6]. Po powrocie do domu następne nauki pobierała od nauczycieli domowych, korzystając z licznego zbioru własnej biblioteki[7]. W tym czasie wraz z siostrami uczyła dzieci wiejskie, niosła pomoc i opiekę starcom i chorym[8]. Nazywano ją „panią wyjątkowej dobroci”[8]. Z matką szyła i haftowała szaty liturgiczne[8]. Z tego okresu ( 11 sierpnia 1864(dts)) zachowała się pamiątkowa praca własnoręcznie przez nią wyhaftowana z naszytymi kolorowymi koralikami na temat cnót teologalnych „wiary-nadziei-miłości” z wyhaftowanymi symbolami (krzyża, kotwicy i serca)[9]. W roku szkolnym 1866/1867 wróciła do pięcioklasowej szkoły klarysek w Starym Sączu, o nazwie „Wyższa Szkoła Panieńska”, przystępując do klasy czwartej[9]. Po ukończeniu roku szkolnego 1868/1869 powróciła do domu rodzinnego[9].
W zakonie norbertanek
[edytuj | edytuj kod]Mając 25 lat, w 1870 podjęła decyzję wyboru życia konsekrowanego, prawdopodobnie pod wpływem pobytu w szkole u sióstr klarysek, wstępując do klasztoru sióstr norbertanek w Krakowie oraz rozpoczynając wstępne życie zakonne, tzw. próbę, która trwała wówczas dwa lata[9]. Być może decyzję o wyborze życia zakonnego podjęła również pod wpływem matki, która prosiła o powołanie zakonne dla dziecka w dniu jej chrztu, o czym została poinformowana[9]. Po okresie próbnym przystąpiła wraz z dwoma innymi aspirantkami Karoliną Słupnicką i Walerią Palmowską do egzaminu kanonicznego, który prowadził delegat biskupi ks. Damazy Zielewicz, a który wystawił taką opinię[10]:
Całe zgromadzenie o postępowaniu PP Aspirantek chlubne dało świadectwo i objawiło szczerą chęć przyjęcia ich do Zakonu. Kandydatki zaś oświadczyły, że powodowane miłością Boga, pragną dla zbawienia swej duszy w stanie zakonnym poświęcić Bogu całe swe życie. Powołanie ich do zakonu jest prawdziwe i szczere, a jedyną pobudką skłaniającą je do obrania stanu zakonnego jest chęć służenia Bogu w zakonie.
(dts) przystąpiła do obłóczyn, czyli przyjęła suknię zakonną (habit) z rąk ks. Zielewicza w kościele św. Augustyna i św. Jana Chrzciciela w Krakowie[10]. Następnie przystąpiła do pięcioletniego nowicjatu, który przygotowywał do przyjęcia ślubów zakonnych[10]. Z polecenia spowiednika franciszkanina, o. Melchiora Kruczyńskiego OFM zaczęła wówczas prowadzić notatnik[b], małą książeczkę w której zapisywała modlitwy, refleksje, postanowienia rekolekcyjne, a także własne wiersze o treści religijnej[11][4]. W jednym z nich napisała m.in.[12]:
24 października 1872Kiedyż o Jezu, w Hostii ukryty,
Będzie na sercu moim wyryty
Wzór Twego Ducha, ofiary?
W 1874 zapadła na zapalenie oskrzeli[13]. W celu rekonwalescencji wyjechała z klasztoru z ówczesną ksienią, s. Karoliną Kuczawską OPraem i siostrami s. Marią Słupnicką OPraem i s. Józefą Malinowską OPraem na objazd folwarków klasztornych w Zabierzowie, Zakliczynie i Wołowicach[13]. W 1877 z polecenia lekarza wyjechała powtórnie do Zabierzowa[13]. 12 maja 1878(dts) w czasie uroczystej mszy św. w kościele norbertanek złożyła uroczyste śluby wieczyste: czystości, ubóstwa, posłuszeństwa i stałości miejsca (łac. stabilitas loci) na ręce ksieni, s. Norberty Kossakowskiej OPraem[14][8]. Posiadała zdolności plastyczne i była uzdolniona językowo (znała język francuski, niemiecki i łaciński)[4]. Po rocznym przygotowaniu złożyła w 1881 egzamin państwowy przed komisją egzaminacyjną dla nauczycieli szkół powszechnych i wydziałowych[15][8]. W latach (1880–1886) była kierowniczką w zamkniętej, czteroklasowej szkole klasztornej sióstr norbertanek z programem ówczesnej szkoły średniej i internacie[15].
Z pracy pedagogicznej w szkole klasztornej została odwołana w styczniu 1886 przez kard. Albina Dunajewskiego i powołana na stanowisko mistrzyni nowicjatu krakowskiego klasztoru[16]. Jako mistrzyni miała wówczas pod opieką cztery nowicjuszki: s. Ludolfę Wiśnicką, s. Matyldę Dudek, s. Urszulę Sanak i s. Ewermodę Sarnecką, oraz dwie postulantki Aurelię Ferens i Norbertę Sawicką[17]. Zaczęła podupadać na zdrowiu[18]. Trzykrotnie wyjeżdżała z klasztoru na leczenie klimatyczne[18]. W 1889 zapadła ciężko na zapalenie płuc, a wkrótce na gruźlicę[18].
Trawiona wysoką gorączką, zmarła w krakowskim klasztorze (dts) o godz. 13:00[19]. Umierając, prosiła, by statut i regułę zakonną położono jej na łóżku, stwierdzając „że za nie chce umierać”[20]. Początkowo została po uroczystościach pogrzebowych pochowana w nowym grobowcu sióstr norbertanek na cmentarzu Najświętszego Salwatora[19]. 22 czerwca 1994(dts) odbyła się ekshumacja, rekognicja i translacja zwłok do kościoła św. Augustyna i św. Jana Chrzciciela w Krakowie, gdzie spoczęła w specjalnym sarkofagu pod chórem kościoła[1].
22 maja 1889Publikacje
[edytuj | edytuj kod]Pozostał po niej w klasztornym archiwum notatnik – modlitewnik[21]. W archiwum klasztoru znajdują się dwa zeszyty zapisków duchowych, pierwszy pod tytułem „Dzień Oblubienicy Pańskiej w obecności Bożej spędzony – rok 1877-1878” liczący 173 drobno zapisanych stron z refleksjami z rekolekcji przed jej ślubami wieczystymi, wskazówki do prowadzenia gorliwego życia wewnętrznego, modlitwy, wiersze i pieśni[21]. Drugi rękopis liczący 36 stron ma tytuł „Mój kierunek”[21]. Zachowało się ponadto kilkanaście stron jej „Ćwiczeń i modlitw na Wielki Post”[21]. W 1998 został opracowany i wydany drukiem jej wybór pism i rozważań[21].
- Emilia Podoska (oprac. Stanisław Piech, Bogumiła Rytko): Oblubienica Ukrzyżowanego Zbawiciela. Wybór pism. Kraków: Oficyna Wydawnicza Papieskiej Akademii Teologicznej, 1998. ISBN 83-85245-79-0. OCLC 751047702.
Proces beatyfikacji
[edytuj | edytuj kod]Z inicjatywy sióstr norbertanek przekonanych o świątobliwości jej życia podjęto starania celem wyniesienia jej na ołtarze. (dts) Stolica Apostolska wydała zgodę tzw. nihil obstat na rozpoczęcie procesu jej beatyfikacji[22]. Proces beatyfikacyjny w archidiecezji krakowskiej został otwarty 17 marca 1993(dts) w kaplicy biskupów krakowskich[4]. Odtąd przysługuje jej tytuł Służebnicy Bożej. Powołani świadkowie złożyli stosowne zeznania przed ustanowioną komisją[4]. Komisja historyczna skompletowała dokumentację, a komisja teologiczna wypowiedziała się na temat jej pism, życia i cnót[4]. Proces diecezjalny został zamknięty 22 września 1994(dts), a 10 października tegoż roku akta przekazano do Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych w Rzymie celem dalszego postępowania[4]. 12 maja 1995(dts) Kongregacja Spraw Kanonizacyjnych wydała dekret o ważności postępowania diecezjalnego[22].
24 września 1990Upamiętnienie
[edytuj | edytuj kod]Namalowane zostały obrazy olejne z jej podobizną. Jeden Anny Maślakiewicz-Brzozowskiej z 1970, będący kompozycją zdjęcia Emilii Podoskiej z 1872 (przed jej wstąpieniem do klasztoru)[15] oraz drugi okolicznościowy pędzla Tadeusza Molgi[23]. 1 września 2015(dts) została patronką szkoły podstawowej w Grajowie[24].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Według odszukanych dokumentów imiona jej rodzeństwa to: Emilia Anna (ur. 10.10.1829), Konstanty (ur. 23.03.1831), Honorata Angela (ur. 27.04.1833), Anastazja (ur. 1.10.1834), Julian Leon Franciszek (ur. 1835), Hilary Antoni (ur. 1836), Józef Leon (ur. 24.04.1837), Apolonia Walentyna (ur. 10.02.1841), Beno Leon (ur. 29.04.1842), Maria Antonina Sabina (ur. 15.01.1844), Roman Karol (ur. 5.08.1847), Zygmunt Franciszek (ur. 1849), Teofila Augustyna (ur. 19.12.1851) i Wanda Anna (ur. 13.12.1856) (→ Rytko 1977 ↓, s. 211–212).
- ↑ Notatnik to mała książeczka oprawiona w skórę, o wymiarach (11,5 × 8) cm. Na okładce wyciśnięty napis: „Dzień Oblubienicy Pańskiej w obecności Bożej spędzony”. Na stronie 160 jest złożony podpis spowiednika z błogosławieństwem: „Niech Pan Jezus błogosławić raczy”. Data 21 I 1878, podpis nieczytelny (→ Rytko 1977 ↓, s. 218).
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Krakowski szlak świętych ↓, s. 9.
- ↑ a b Rytko 1977 ↓, s. 211.
- ↑ Rytko 1977 ↓, s. 212–214.
- ↑ a b c d e f g h Mieszkańcy Grajowa. Siostra Emilia Podoska [online], grajow.eu [zarchiwizowane z adresu 2022-01-24] .
- ↑ Rytko 1977 ↓, s. 215.
- ↑ a b c d e f Rytko 1977 ↓, s. 214.
- ↑ Rytko 1977 ↓, s. 214–215.
- ↑ a b c d e Sympozjum w Windberg, [w:] Klasztor Sióstr Norbertanek w Krakowie [online], norbertanki.w.krakow.pl, 20 lipca 2015 [zarchiwizowane z adresu 2023-01-01] .
- ↑ a b c d e Rytko 1977 ↓, s. 216.
- ↑ a b c Rytko 1977 ↓, s. 217.
- ↑ Rytko 1977 ↓, s. 218.
- ↑ Rytko 1977 ↓, s. 219.
- ↑ a b c Rytko 1977 ↓, s. 220.
- ↑ Rytko 1977 ↓, s. 221.
- ↑ a b c Rytko 1977 ↓, s. 225.
- ↑ Rytko 1977 ↓, s. 226.
- ↑ Rytko 1977 ↓, s. 227.
- ↑ a b c Rytko 1977 ↓, s. 229.
- ↑ a b Rytko 1977 ↓, s. 230.
- ↑ Rytko 1977 ↓, s. 232.
- ↑ a b c d e Zapadlińska i in. 2019 ↓, s. 14.
- ↑ a b ~1889~ EMILIA PODOSKA [online], newsaints.faithweb.com [dostęp 2020-05-26] (ang.).
- ↑ Obrazy okolicznościowe na zamówienie [online], tadeuszmolga.pl [dostęp 2020-05-26] [zarchiwizowane z adresu 2022-06-26] (pol. • ang.).
- ↑ Sługa Boża S. Emilia Podoska patronką Szkoły w Grajowie, [w:] Klasztor Sióstr Norbertanek w Krakowie [online], norbertanki.w.krakow.pl, 1 września 2015 [zarchiwizowane z adresu 2023-04-06] .
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Drogą Błogosławionej Bronisławy. (PDF), „Tygodnik Salwatorski”, Nr 35 (1080), Kraków, 30 sierpnia 2015, s. 6–7, ISSN 1509-720X [zarchiwizowane z adresu 2023-04-06] .
- Krakowski szlak świętych. (PDF), Kraków: Urząd Miasta Krakowa. Wydział Promocji i Turystyki [zarchiwizowane z adresu 2007-10-23] .
- Bogumiła Rytko , Siostra Emilia Podoska Norbertanka (1845-1889). (PDF), „Nasza Przeszłość”, 47, Instytut Wydawniczy Nasza Przeszłość, 1977, s. 211–236, ISSN 0137-3218, OCLC 1091335692 [zarchiwizowane z adresu 2020-07-12] .
- Barbara Zapadlińska i inni, Sławni znani i nieznani mieszkańcy z terenu powiatu wielickiego. (PDF), Wieliczka: Wydawnictwo „Sal-Press” Barbara Zapadlińska, 2019, ISBN 978-83-940497-0-6, OCLC 1135453667 [zarchiwizowane z adresu 2020-11-18] .
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Siostra Emilia Podoska, [w:] Klasztor Sióstr Norbertanek w Krakowie [online], norbertanki.w.krakow.pl [zarchiwizowane z adresu 2023-01-01] .