FMEA – Wikipedia, wolna encyklopedia
FMEA (ang. Failure mode and effects analysis) – analiza rodzajów i skutków możliwych błędów. Metoda ta ma na celu zapobieganie skutkom wad, które mogą wystąpić w fazie projektowania oraz w fazie wytwarzania.
Podstawowe założenia FMEA to:
- około 75 procent błędów wynika z nieprawidłowości w fazie przygotowania produkcji. Ich wykrywalność w fazie początkowej jest niewielka.
- około 80 procent błędów wykrywanych jest w fazie produkcji i jej kontroli a także w czasie eksploatacji.
Zakres zastosowań metody FMEA
[edytuj | edytuj kod]- Optymalizacja produktu:
- na etapie projektowania - najlepszy moment na analizę, możliwe jest osiągnięcie najlepszych wyników dzięki łatwości wprowadzania zmian w produkcie znajdującym się jedynie na komputerze,
- przed wdrożeniem do produkcji - ograniczone efekty ze względu na ograniczenia narzucane przez przygotowany projekt produktu. Jednak wciąż lepiej użyć FMEA niż nie używać,
- późniejsze etapy - bardzo ograniczone efekty ze względu na to, że niemal wszystkie parametry zostały już ustalone. Warto rozważyć użycie FMEA przed kolejną aktualizacją produktu.
- Optymalizacja procesu:
- wdrożenie nowego procesu - bardzo dobry moment, ale zdarza się bardzo rzadko w firmie,
- doskonalenie istniejącego procesu - bardzo dobry moment, ponieważ doskonalenie procesu nie jest tak ograniczone jak doskonalenie produktu.
- Zarządzanie ryzykiem:
- jako prosta metoda identyfikacji i postępowania z ryzykiem. Może być wystarczająca dla małych i średnich przedsiębiorstw.[1]
Etapy wdrażania FMEA
[edytuj | edytuj kod]Przy każdej analizie FMEA grupa zazwyczaj trzyma się następującego harmonogramu:
- Identyfikacja elementów wyrobu oraz procesu (kolejność technologiczna)
- Sporządzenie wykazu wystąpienia możliwych wad wyrobu/błędów w procesie
- Sporządzenie wykazu prawdopodobnych skutków tych wad/błędów
- Sporządzenie wykazu listy przyczyn możliwych wad wyrobu/błędów
- Analiza potencjalnych wad/błędów
- Ocena ryzyka popełnienia wad/błędów
- Zaplanowanie działań zapobiegawczych
- Wdrożenie działań zapobiegawczych i badanie ich skuteczności.
Wynik takiego działania ma zazwyczaj formę tabeli w której dla każdej operacji oblicza się średnią ważoną (operacje 1-6) przykład poniżej[2]
Operacja | Typ błędu | Opis skutków | SEV | Możliwe przyczyny | OCC | Sposób zapobiegania/wykrywania | DET | RPN |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Opis operacji | Opis możliwego błędu | Opis skutków błędu | Uciążliwość dla klienta (1-10) | Opis przyczyn | Częstotliwość występowania (1-10) | Opis aktualnych metod zapobiegania | Skuteczność wykrywania (1-10) | Wartość ryzyka=SEV*OCC*DET |
Następnie sortuje się wyniki od najwyższego do najniższego wskaźnika RPN i po kolei stara się zmniejszać poszczególne wartości do poziomów akceptowalnych.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Metodę FMEA (Failure Mode and Effect Analysis) - znana też pod innymi nazwami: FMECA (Failure Mode and Criticality Analysis) i AMDEC (Analys des Modes de Defaillace et Leurs Effets) - zaczęto stosować w latach 60 w USA przy wyrobach dla astronautyki.[3] Metodą tą weryfikowano projekty różnych elementów statków kosmicznych, by zapewnić bezpieczeństwo uczestnikom wyprawy. Sukces tej metody w NASA, spowodował, że znalazła ona zastosowanie w przemyśle lotniczym i jądrowym. Programy NASA wykorzystujące FMEA obejmowały Apollo, Viking, Voyager, Magellan, Galileo, Skylab.[4] W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych metoda ta zadomowiła się w Europie i znalazła nowe zastosowania w przemyśle chemicznym, elektronicznym, a także samochodowym gdzie zaobserwowano największą dynamikę zastosowania tej metody. W latach dziewięćdziesiątych została zaadaptowana w ramach normy ISO 9000, a w szczególności w QS-9000 przeznaczonej dla przemysłu samochodowego.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- M. Urbaniak, Zarządzanie jakością, Difin, Warszawa 2004
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Analiza FMEA [online], Encyklopedia Zarządzania [dostęp 2019-06-08] (pol.).
- ↑ Przewodnik FMEA [online] [dostęp 2016-10-11] (ang.).
- ↑ Neal R.A. , Modes of Failure Analysis Summary for the Nerva B-2 Reactor, Westinghouse Electric Corporation Astronuclear Laboratory .
- ↑ Failure Modes, Effects, and Criticality Analysis (FMECA) [online] .