Gardenia jaśminowata – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | |||
Klasa | |||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Rodzaj | |||
Gatunek | gardenia jaśminowata | ||
Nazwa systematyczna | |||
Gardenia jasminoides J. Ellis Philos. Trans. 51:935, t. 23. 1761 | |||
Synonimy | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a1/Gardenia_jasminoides_Blanco1.154-cropped.jpg/220px-Gardenia_jasminoides_Blanco1.154-cropped.jpg)
Gardenia jaśminowata (Gardenia jasminoides) – gatunek ozdobnego, niewielkiego, wiecznie zielonego krzewu z rodziny marzanowatych (Rubiaceae). Pochodzi z lasów laurolistnych Chin, Japonii, Wietnamu i Tajwanu[3]. Nazwa rodzajowa upamiętnia Aleksandra Gardena – botanika z Charleston w stanie Karolina (USA), żyjącego w XVIII wieku.
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]- Pokrój
- W sprzedaży jako niewielki krzew, 30x30 cm, który może osiągnąć 1,2 m wysokości i 1 m szerokości.
- Liście
- Skórzaste, błyszczące, ciemnozielone, wąskie, ostro zakończone o długości do 10 cm i szerokości do 5 cm.
- Kwiaty
- Kwitnie od maja do września. Kwiaty woskowe barwy białej, w miarę przekwitania stają się kremowe. Silnie pachną zapachem podobnym do jaśminu. Wielkość kwiatów to około 5–8 cm średnicy. U gatunku kwiaty są pojedyncze, u odmian pełne z kilkoma okółkami płatków.
Najczęściej w sprzedaży jest odmiana ‘Veitchiana’ kwitnąca zimą. Niekiedy można znaleźć też inne odmiany, np. ‘Rothmanii’.
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]Roślina ozdobna ceniona ze względu na zapach i wygląd kwiatów oraz liści. Stosowana bywa jako kwiat do butonierki[4]. Do Europy została sprowadzona w roku 1754.
Uprawa
[edytuj | edytuj kod]- Wymagania
- Roślina trudna w uprawie. Wymaga obfitego podlewania letnią wodą; dużo światła, ale rozproszonego; temperatura optymalna latem to 15–18 °C, zimą 10 °C. Odmiany potrzebują temperatur wyższych. Przy czym konieczna jest wysoka wilgotność powietrza. Gdy przekwitnie, trudno zmusić ją do ponownego zakwitania.
- Rozmnażanie
- Przez sadzonkowanie wierzchołków pędów późną zimą lub wczesną wiosną.
Szkodniki
[edytuj | edytuj kod]Roślina jest atakowana niekiedy przez wełnowce, przędziorki szklarniowce, tarczniki.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-05-27] (ang.).
- ↑ a b Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].
- ↑ Jan Adamski , Praktyczne porady: butonierki | Przegląd Dziennikarski [online] [dostęp 2022-01-15] (pol.).
Identyfikatory zewnętrzne:
- EoL: 1102886
- Flora of China: 200022091
- Flora of North America: 200022091
- GBIF: 5335125
- identyfikator iNaturalist: 210990
- IPNI: 751073-1
- ITIS: 35163
- NCBI: 114476
- Plant Finder: 286686
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-88270
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:751073-1
- identyfikator Tropicos: 27902826
- USDA PLANTS: GAJA
- CoL: 6K95V