Gospodarka odpadami – Wikipedia, wolna encyklopedia
Gospodarka odpadami – szereg procesów związanych ze zbieraniem, przetwarzaniem, nadzorem nad tego typu działaniami, jak również późniejsze postępowanie z miejscami unieszkodliwiania odpadów oraz działania wykonywane w charakterze sprzedawcy odpadów lub pośrednika w obrocie odpadami. Gospodarka odpadami jest jednym z najpoważniejszych problemów dotyczących współczesnej cywilizacji. Proces gospodarowania odpadami dzieli się na etapy, w tym gromadzenie, transport, unieszkodliwianie, recykling i monitorowanie odpadów powstających w wyniku działalności człowieka i innych działań[1]. Powstawanie odpadów to poważniejszy problem w skali światowej ze względu na rosnącą liczbę ludności, wraz z rozwojem gospodarczym i technicznym człowiek stał się największym producentem odpadów w przyrodzie. Ze względu na miejsce powstawania odpady dzielimy na odpady przemysłowe i komunalne.
Pojęcie gospodarki odpadami nie jest więc tożsame z gospodarowaniem odpadami lecz jest pojęciem szerszym i obejmuje dodatkowo wytwarzanie odpadów. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach, gospodarka odpadami to "wytwarzanie odpadów i gospodarowanie odpadami".
Samo gospodarowanie odpadami to według ustawy: zbieranie, transport, przetwarzanie, nadzór, unieszkodliwianie i obrót odpadami. Pierwsze zdanie niniejszego artykułu podaje więc definicję gospodarowania, a nie gospodarki odpadami.
Gospodarka odpadami w Polsce
[edytuj | edytuj kod]W Polsce unieszkodliwianie odpadów odbywa się poprzez składowanie, sposób krzywdzący dla środowiska, w innych krajach odpady są w wielu dziedzinach życia wykorzystywane np.: w celu ogrzewania domów, produkcji energii.
To przyjęte prawo określa działania dotyczące rozwiązywania problemów wynikających z negatywnych wpływów odpadów wytwarzanych przez ludzi zarówno w jednostkach przemysłowych, jak również w gospodarstwach domowych. Działania związane z gospodarką odpadami są więc ograniczane przez rozporządzenia, ustawy i dyrektywy[2].
Rozwiązania i praktyki logistyczne
[edytuj | edytuj kod]Rozwiązania i praktyki logistyczne powinny służyć do wyznaczenia optymalnych warunków pracy całego układu. Logistyka jako dziedzina wiedzy wykorzystywana jest przy racjonalizacji przede wszystkim fizycznego przepływu dóbr materialnych, oraz związanych z tymi przepływami strumieni decyzyjno–informacyjnymii kapitałowymi[3]. Istotnym elementem logistyki w obszarze jednostki organizacyjnej jest ustalenie zadań, które muszą być dostosowane do rodzaju systemu gospodarczego, jego zakresu działań, miejsca funkcjonowania, warunków otoczenia bliższego i dalszego oraz czasu realizacji procesów. Organizacja struktury elementów dostosowana jest do układu, a nie odwrotnie. Struktura logistyki najczęściej sklasyfikowana jest według realizowanych:
- funkcji – zaopatrzenia, produkcji, dystrybucji oraz zagospodarowania odpadów;
- procesów – transportowych, magazynowych, gospodarki materiałowej i inne.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Recycling_point_Gdansk_University_of_Technology.jpg/220px-Recycling_point_Gdansk_University_of_Technology.jpg)
Często spotkać można układ mieszany, w którym główny podział np. funkcjonalny, uzupełniony jest klasyfikacją procesową[4][5]. Taką sytuacje mamy w systemach gospodarki odpadami. System ten jako odrębny moduł pełniący część funkcjonalną logistyki w przedsiębiorstwie oraz będący elementem logistyki miejskiej, może zostać pogrupowany według realizowanych procesów:
- gromadzenia u źródła powstawania zgodnie z ustaloną formą;
- uporządkowane
- nieuporządkowane,
- magazynowania odpadów,
- transportu pozostałości,
- procesów odzysku, unieszkodliwiania bądź przekazania innym jednostkom organizacyjnym,
- składowania.
Każdy z wyżej wymienionych procesów będzie charakteryzował się swoistymi parametrami. Optymalizacji działań w obrębie systemu zagospodarowani odpadów w ogólnej postaci wyglądać będzie podobnie co w przypadku wyboru najkorzystniejszych parametrów dla głównych procesów logistycznych. Wykorzystywane dotychczas rozwiązania w obszarze logistyki, z powodzeniem mogą być stosowane w systemach gospodarki odpadami w celu minimalizacji nakładów finansowych.
Unia Europejska a problem odpadów
[edytuj | edytuj kod]Odnośnie do problematyki odpadów Unia Europejska 15 lipca 1975 roku ustaliła podstawowe kierunki działań w zakresie gospodarki odpadami (dyrektywa 75/442/EWG kilkakrotnie nowelizowana[6]). Do działań tych zaliczono:
- ustanowienie ogólnych zasad kontroli usuwania odpadów w skali krajowej,
- przyjęcie, że głównym celem jest minimalizacja powstawania odpadów, wprowadzanie „czystych technologii”, szerokie zastosowanie recyklingu oraz wykorzystywanie odpadów jako źródła energii,
- wprowadzenie na rynek takich produktów, aby ich zastosowanie lub końcowe usuwanie nie miało żadnego wpływu lub miało wpływ minimalny na wzrost ilości i szkodliwości odpadów[7].
Kwestia zgodności terminologii stosowanej w gospodarce odpadami ze słownictwem przyjętym w Unii Europejskiej ma zasadnicze znaczenie dla zharmonizowania polskich uregulowań prawnych z wymaganiami obowiązującymi w krajach Unii. Uchylona ustawa o odpadach uchwalona 27 kwietnia 2001 r[8] wraz z pozostałymi ustawami obejmującymi zagadnienia „odpadowe”, opierała się na zmienionym, w porównaniu z wcześniejszymi przepisami, aparacie pojęciowym, który jest już zgodny z prawodawstwem unijnym. W 2012 r. przyjęto kolejną ustawę[9].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ About Waste Management and Recycling Solutions [1]
- ↑ Szołtysek J.: Logistyka zwrotna. Reverse logistics, Poznań, ILiM, 2009.
- ↑ Niziński S., Żurek J. Liger K.: Logistyka dla inżynierów, Warszawa, WKŁ 2011.
- ↑ Kisiel P.: Wpływ zmian w systemie zarządzania produkcją na systemy transportu wewnętrznego i magazynowania, Kraków, Automatyka, 2011.
- ↑ Krawczyk S. (red.): Logistyka (tom I, II), Warszawa, Difin 2011.
- ↑ › dyrektywa-75-442-ewg-w-sprawie-odpadow-67427539 Dyrektywa z dnia 15 lipca 1975 r. w sprawie odpadów 75/442/EWG (pl) (Dz. Urz. WE z. 25.07.75, nr L 194, s. 39).
- ↑ R. Fienko: „Gospodarka odpadami w obliczu integracji Polski z Unią Europejską” w Eko Technika, nr 3/15/2000.
- ↑ Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2001 r. nr 62, poz. 628)
- ↑ Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Interpretacja pojęć zawartych w ustawie o gospodarowaniu odpadami. odpady.org.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-05-29)].