Jan Kąkolewski – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 23 grudnia 1893 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 22 września 1977 |
Przebieg służby | |
Lata służby | 1914–1940 |
Siły zbrojne | |
Formacja | |
Jednostki | |
Główne wojny i bitwy | powstanie wielkopolskie, |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Jan Zdzisław Kąkolewski, ps. „Dziadek”, „Gracjan”, „Józef”, „Stefan”, „Zaremba” (ur. 23 grudnia 1893 w Pobiedziskach, zm. 22 września 1977 w Poznaniu) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Syn Bronisława i Stanisławy. Ukończył gimnazjum w Poznaniu. Studiował w Królewskiej Wyższej Szkole Budowy Maszyn w Poznaniu, następnie w Essen, z obu szkół został wydalony za działalność polityczną. Od 1908 działał w tajnych organizacjach młodzieżowych zaboru pruskiego, m.in. był komendantem organizacji niepodległościowej „Żuaw”, od 1911 w Towarzystwie Kształcenia Młodzieży „Iskra”, w Towarzystwie Tomasza Zana, 8 września 1912 ukończył pierwszy w zaborze kurs harcerski, organizator I Drużyny Harcerskiej im. W. Jagiełły w Poznaniu[1]. W 1913 został uwięziony przez władze pruskie. W czasie I wojny światowej, w maju 1915, został wcielony do 19 pułku piechoty armii pruskiej. W 1918 działał w POW na terenie zaboru pruskiego. Od grudnia 1918 walczył w powstaniu wielkopolskim. Następnie, do 1933 służył w Wojsku Polskim. Awansowany w 1919 do stopnia podporucznika. W latach 1919–1920 brał udział w wojnie z bolszewikami. W 1922 w stopniu kapitana piechoty służył w 6 pułku piechoty Legionów[2]. Z dniem 26 lutego 1925 otrzymał przeniesienie do Korpusu Ochrony Pogranicza[3]. W październiku 1926 został przeniesiony z KOP do macierzystego 6 pp Leg.[4], a w październiku następnego roku wyznaczony na stanowisko oficera Przysposobienia Wojskowego[5]. W marcu 1929 został przeniesiony na stanowisko komendanta placu Kalisz[6][7]. W listopadzie 1932 został zwolniony z zajmowanego stanowiska i oddany do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr VII, a z dniem 31 stycznia 1933 przeniesiony w stan spoczynku[8][9].
W 1939 walczył w kampanii wrześniowej, m.in. w obronie Warszawy. Po kapitulacji Warszawy został członkiem Związku Walki Zbrojnej w Siedlcach. W latach 1941–1943 był komendantem Narodowej Organizacji Wojskowej na terenie Białostocczyzny. Od 1943 w Armii Krajowej. Latem 1944 przeszedł do Polskiej Armii Ludowej. Jako pułkownik brał udział w powstaniu warszawskim, trafił do niewoli (nr jeniecki 225067). W konspiracji posługiwał się nazwiskiem Mieczysław Fibak[10].
Po wojnie powrócił do Poznania. Pracował jako urzędnik. Był członkiem Związku Powstańców Wielkopolskich.
Zmarł 22 września 1977 w Poznaniu. Pochowany 27 września 1977 na cmentarzu komunalnym Miłostowo (pole 5-1-28)[11].
Awanse
[edytuj | edytuj kod]- podporucznik – 1919
- major – 18 lutego 1928 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 i 163 lokatą w korpusie oficerów piechoty
- podpułkownik – 1939?
- pułkownik – 1 stycznia 1942
- generał brygady – 1944 (w PAL)
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari (1921)[12]
- Krzyż Niepodległości z Mieczami (18 października 1932)[13]
- Krzyż Walecznych (czterokrotnie, po raz 1, 2 i 3 w 1921)[14][15]
- Złoty Krzyż Zasługi[1]
- Wielkopolski Krzyż Powstańczy (4 listopada 1958)[16]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[1]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[1]
- Brązowy Medal za Długoletnią Służbę[1]
- Medal 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej (Łotwa)[17]
Upamiętnienie
[edytuj | edytuj kod]Jan Kąkolewski jest patronem Szkoły Podstawowej w Pomarzanowicach.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest? Uzupełnienia i sprostowania. Warszawa: 1939, s. 136. [dostęp 2021-07-30].
- ↑ Lista starszeństwa oficerów zawodowych, Warszawa: MSWojsk., 1922, s. 65 .
- ↑ Dziennik Personalny MSWojsk. Nr 75 z 21 lipca 1925 r., s. 398.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 46 z 25 października 1926 roku, s. 375.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 294.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 22 marca 1929 roku, s. 100.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 33, 508.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 15 listopada 1932 roku, s. 397.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 8 lutego 1933 roku, s. 9.
- ↑ Jan Zdzisław Kąkolewski. Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2020-12-06]. (pol.).
- ↑ Plan Poznania - Cmentarze [online], www.poznan.pl [dostęp 2021-07-30] .
- ↑ Dekret Wodza Naczelnego L. 2630 z 16 lutego 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 8 poz. 239)
- ↑ M.P. z 1932 r. nr 245, poz. 270 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
- ↑ Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 1982 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 38, poz. 1812)
- ↑ Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 66)
- ↑ Lista odznaczonych Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym [online], powstancy-wielkopolscy.pl [dostęp 2021-07-30] .
- ↑ Dziennik Personalny MSWojsk. Nr 12 z 6 sierpnia 1929 r., s. 239.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2020-03-31].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Tadeusz Łaszczewski, Jan Zdzisław Kąkolewski, [1].
- Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa, Życiorys Generała Jana Kąkolewskiego.