Jaskierek – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Jaskierek podolski | |
Systematyka[1][2] | |
Domena | |
---|---|
Królestwo | |
Podkrólestwo | |
Nadgromada | |
Gromada | |
Podgromada | |
Nadklasa | |
Klasa | |
Nadrząd | |
Rząd | |
Rodzina | |
Rodzaj | jaskierek |
Nazwa systematyczna | |
Ceratocephala Moench Meth. 218. 4 Mai 1794[3] | |
Typ nomenklatoryczny | |
Ceratocephala spicata Moench[3] |
Jaskierek (Ceratocephala) – rodzaj roślin zielnych z rodziny jaskrowatych (w niektórych ujęciach systematycznych bywa włączany do rodzaju jaskier Ranunculus). Obejmuje 4 gatunki występujące na obszarze od północnej Afryki, poprzez Europę i Azję do wysp południowo-zachodniego Pacyfiku[4]. W Polsce tylko jeden gatunek przejściowo zawlekany – jaskierek podolski C. testiculata[5].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]- Pokrój
- Niewielkie rośliny jednoroczne o wzniesionej łodydze[4].
- Liście
- Tylko odziomkowe, część z nich jest niepodzielona i równowąska, inne są podzielone na trzy części, te z kolei podzielone są na równowąskie łatki[4].
- Kwiaty
- Pojedyncze, rozwijają się na szczycie pędu. Są obupłciowe i promieniste. Działki kielicha odpadające, w liczbie 5. Płatki korony w liczbie od 3 do 5 są żółte, wąskojajowate. Pręcików jest kilka, do 10. Owocolistki liczne (powyżej 10)[4].
- Owoce
- Niełupki tworzące kulisty lub cylindryczny owoc zbiorowy[4].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]- Pozycja systematyczna
Rodzaj z plemienia Ranunculeae z podrodziny Ranunculoideae z rodziny jaskrowatych Ranunculaceae[2][6]. W ujęciach systematycznych bardzo szeroko definiujących rodzaj jaskier Ranunculus rodzaj Ceratocephala nie jest wyróżniany i gatunki tu zaliczane włączane są do Ranunculus sensu lato[7][8]. Alternatywnie grupa drobnych, bazalnych rodzajów z plemienia Ranunculeae jest wyróżniana, a rodzaj Ranunculus jest wąsko ujmowany (sensu stricto, aczkolwiek obejmując dawniej wyróżniane rodzaje Batrachium, Aphanostemma i Gampsoceras). Rodzaj Ceratocephala jest siostrzany względem rodzaju mysiurek Myosurus[9][10][11].
- Wykaz gatunków[12]
- Ceratocephala caulifolia Qureshi & Chaudhri
- Ceratocephala falcata (L.) Pers.
- Ceratocephala pungens Garn.-Jones
- Ceratocephala testiculata (Crantz) Roth – jaskierek podolski
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-26] (ang.).
- ↑ a b Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2011-02-02] (ang.).
- ↑ a b Ceratocephala. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. [dostęp 2011-02-02].
- ↑ a b c d e Wang Wencai; Michio Tamura: Ceratocephala. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2011-02-02]. (ang.).
- ↑ Zbigniew Mirek i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 57, ISBN 978-83-62975-45-7 .
- ↑ Genus Ceratocephala Moench. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2022-05-26].
- ↑ Ceratocephala Moench. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-05-26].
- ↑ Elvira Hörandl, Ovidiu Paun, Jan T.Johansson, Carlos Lehnebach, Tristan Armstrong, Lixue Chen, Peter Lockhart. Phylogenetic relationships and evolutionary traits in Ranunculus s.l. (Ranunculaceae) inferred from ITS sequence analysis. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 36, 2, s. 305-327, 2005. DOI: 10.1016/j.ympev.2005.02.009.
- ↑ Ovidiu Paun, Carlos Lehnebach, Jan T. Johansson, Peter Lockhart, Elvira Hörandl. Phylogenetic relationships and biogeography of Ranunculus and allied genera (Ranunculaceae) in the Mediterranean region and in the European Alpine System. „Taxon”. 54, 4, s. 911-932, 2005. DOI: 10.2307/25065478.
- ↑ Khatere Emadzade, Carlos Lehnebach, Peter Lockhart, Elvira Hörandl. A molecular phylogeny, morphology and classification of genera of Ranunculeae (Ranunculaceae). „Taxon”. 59, 3, s. 809-828, 2010. DOI: 10.1002/tax.593011.
- ↑ Matthias Baltisberger, Elvira Hörandl. Karyotype evolution supports the molecular phylogeny in the genus Ranunculus (Ranunculaceae). „Perspectives in Plant Ecology, Evolution and Systematics”. 18, s. 1-14, 2016. DOI: 10.1016/j.ppees.2015.11.001.
- ↑ Ceratocephala. [w:] The Plant List [on-line]. [dostęp 2011-02-02]. (ang.).