Jiang Qing – Wikipedia, wolna encyklopedia
Nazwisko chińskie | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/1935_Jiang_Qing.jpg/220px-1935_Jiang_Qing.jpg)
Jiang Qing (chiń. 江青; pinyin Jiāng Qīng, wym. [tɕjɑ́ŋ tɕʰíŋ]; ur. 19 marca 1914, zm. 14 maja 1991) – czwarta żona Mao Zedonga, która jako główny członek tzw. bandy czworga miała wielki wpływ na przebieg rewolucji kulturalnej (1966–1976). Z zawodu była aktorką.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodziła się w Zhucheng w prowincji Shandong jako Lǐ Shūméng (李淑蒙). W młodości jako aktorka grała niewielkie role w filmach pod pseudonimem Lán Píng (蓝苹), działała też w organizacjach komunistycznych. Określana również mianem Madame Mao.
Po wybuchu wojny chińsko-japońskiej w 1937 uciekła z Szanghaju na stronę kontrolowaną przez wojska komunistyczne, gdzie poznała Mao Zedonga. Mao porzucił przebywającą wówczas w Moskwie na leczeniu żonę i przy powszechnym oburzeniu partyjnych kolegów związał się z Jiang Qing, ta zaś obiecała przez trzydzieści lat nie mieszać się do polityki.
Po 1963 Jiang Qing rozpoczęła intensywną działalność w sferze kultury, będąc główną agitatorką włączenia do tradycyjnej opery pekińskiej i baletu treści rewolucyjnych, sama stworzyła kilka takich dzieł.
Aktywność Jiang Qing nasiliła się w okresie rewolucji kulturalnej, gdy z działalności kulturalnej przeszła do polityki. Rozpoczęła aktywną walkę z aparatem partyjnym (Liu Shaoqi, Deng Xiaoping) i stała się głównym animatorem czerwonej gwardii. Jej pozycja umocniła się znacząco po klęsce Lin Biao w 1971. Ciesząc się pełnym zaufaniem Mao wraz z grupą współpracowników (tzw. banda czworga) wywierała silny wpływ na politykę państwową, inicjując oszczercze kampanie przeciw politycznym przeciwnikom.
Po śmierci Mao w 1976 została wraz z resztą członków bandy czworga poddana krytyce, usunięta z partii i aresztowana. Podczas trwającego w latach 1980–1981 procesu Jiang Qing broniła się głośno protestując i rzucając oskarżenia wobec przywódców partyjnych. Wyrokiem sądu została skazana na karę śmierci, którą w 1983 zamieniono na dożywotnie więzienie. Z powodu złego stanu zdrowia spowodowanego nowotworem została w 1991 roku tymczasowo zwolniona i przewieziona do szpitala, gdzie powiesiła się w łazience[1].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Roderick MacFarquhar, Michael Schoenhals: Mao's Last Revolution. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 2006, s. 455. ISBN 978-0-674-02332-1.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Edward Kajdański: Chiny. Leksykon. Warszawa: Książka i Wiedza, 2005. ISBN 83-05-13407-5.
- ISNI: 0000000106025098
- VIAF: 32804921
- LCCN: n81120140
- GND: 119367351
- NDL: 00623001
- BnF: 11945489k
- SUDOC: 02740594X
- NLA: 36501986, 36730731
- NKC: xx0025903
- NTA: 071560017
- CiNii: DA07010294
- Open Library: OL6344309A
- PLWABN: 9810575261205606
- NUKAT: n2004077158
- J9U: 987007263573805171
- PTBNP: 274125
- ΕΒΕ: 209389
- LIH: LNB:V*372393;=BN