Julian Smulikowski – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 24 kwietnia 1880 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 5 marca 1934 |
Zawód, zajęcie | nauczyciel |
Alma Mater | |
Rodzice | Henryk i Maria ze Szczerbowskich |
Odznaczenia | |
![]() ![]() |
Julian Smulikowski, ps. „Jan Kotwicz” (ur. 24 kwietnia 1880 we Lwowie, zm. 5 marca 1934 w Warszawie) – działacz socjalistyczny i związkowy. Nauczyciel, lider Związku Nauczycielstwa Polskiego.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Był synem Henryka i Marii ze Szczerbowskich. Ojciec uczestniczył w ruchu galicyjskim w 1848, natomiast w 1863 oboje rodzice wspierali powstanie styczniowe.
Ukończył studia na Uniwersytecie Lwowskim. Był członkiem Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej Galicji i Śląska Cieszyńskiego oraz organizatorem akcji oświatowej wśród robotników m.in. w latach 1904–1905 w ramach Towarzystwa Szkoły Ludowej im. Słowackiego we Lwowie.
Od 1905 był działaczem Krajowego Związku Nauczycielstwa Ludowego w Galicji (przekształconego w 1913 w Związek Polskiego Nauczycielstwa Ludowego). W 1906 wraz z Marianem Kukielem i Kazimierzem Pużakiem utworzył sekcję lwowską PPS Frakcja Rewolucyjna.
W 1919 został wiceprezesem Związku Polskiego Nauczycielstwa Szkół Powszechnych powstałego w wyniku połączenia Zrzeszenia Polskiego Nauczycielstwa Szkół Początkowych ze Związkiem Polskiego Nauczycielstwa Ludowego. Od 1919 był członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej i z jej ramienia posłem na Sejm II RP (Ustawodawczy oraz I i II kadencji).
W październiku 1928 wraz Rajmundem Jaworowskim i grupą posłów wystąpił ze Związku Parlamentarnego Polskich Socjalistów i przystąpił do prorządowego Klubu Parlamentarnego PPS dawna Frakcja Rewolucyjna.
Od lipca 1930 pełnił funkcję wiceprezesa zjednoczonego Związku Nauczycielstwa Polskiego.
Był członkiem Państwowej Rady Oświecenia Publicznego i Rady Naukowej Wychowania Fizycznego. W 1930 został posłem z listy BBWR. Zmarł w 1934. Pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 229 przed-3-8)[1].
Jego starszy syn, Adam Smulikowski ps. „Kotwicz”, był dowódcą odcinka „Południe” łączności zagranicznej Komendy Głównej Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej w okresie 1939–1943, później pracował w bazie "Wera" w Bernie w Szwajcarii[2]. Młodszy syn Bolesław zginął we wrześniu 1939 w obronie Warszawy i pochowany jest na Powązkach Wojskowych[1].
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 16 marca 1934)[3]
- Krzyż Niepodległości (19 grudnia 1933)[4]
Upamiętnienie
[edytuj | edytuj kod]W 1934 dawną ulicę Herburtowską na Powiślu w Warszawie, nazwano imieniem Juliana Smulikowskiego.[potrzebny przypis] W 1952 zmieniono nazwę ulicy na Władysława Spasowskiego. 23 czerwca 1992 dotychczasową ulicę Spasowskiego nazwano ponownie imieniem Smulikowskiego. Przy ulicy tej mieści się Zarząd Główny ZNP.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Cmentarz Stare Powązki: JULJAN KOTWICZ SMULIKOWSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2019-12-02] .
- ↑ Jan Nowak-"Kurier z Warszawy" s 177, 187, 188, 191, 233, 522, Znak, 2014.
- ↑ M.P. z 1934 r. nr 64, poz. 96 „za wybitne zasługi na polu pracy oświatowo-społecznej”.
- ↑ M.P. z 1933 r. nr 292, poz. 318 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Parlament Rzeczypospolitej Polskiej 1919–1927. Pod redakcją Henryka Mościckiego i Włodzimierza Dzwonkowskiego, Warszawa 1928
- Teresa Jaroszuk, Julian Aleksander Smulikowski 1880–1934, WSP w Olsztynie, Olsztyn 1996, ISBN 83-85513-98-7.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Julian Aleksander Smulikowski: Reakcja polska w walce z oświatą Lewicowo.pl [dostęp 2012-07-31]