Juliusz Zaleski – Wikipedia, wolna encyklopedia
Juliusz Zaleski podczas zjazdu z okazji 50-lecia sanockiego gimnazjum (12 czerwca 1938) | |
Data i miejsce urodzenia | 29 maja 1889 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | listopad 1940 |
Zawód, zajęcie | nauczyciel, pedagog |
Tytuł naukowy | |
Edukacja | |
Uczelnia | |
Stanowisko | wizytator szkół średnich |
Pracodawca | Kuratorium Okręgu Szkolnego Lwowskiego |
Rodzice | Karol Zaleski |
Krewni i powinowaci | Tadeusz, Jakub, Karol, Zygmunt, Władysław, Maria, Jadwiga, Zofia (rodzeństwo) |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
![]() Juliusz Zaleski w mundurze c. i k. armii przed 1918 | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 29 maja 1889 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 1940 |
Przebieg służby | |
Lata służby | 1914–1920 |
Siły zbrojne | |
Jednostki | 45 Pułk Piechoty Austro-Węgier, |
Główne wojny i bitwy | I wojna światowa, |
Juliusz Adam Zaleski[a] (ur. 29 maja 1889 w Sanoku, zm. w listopadzie 1940 w Kijowie) – polski nauczyciel polonista z tytułem doktora, pedagog, historyk i krytyk literatury. Żołnierz, uczestnik trzech wojen, kapitan rezerwy piechoty Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d2/Zaleski_family_of_Sanok.jpg/240px-Zaleski_family_of_Sanok.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/01/Zaleski_family_in_Sanok_%28-1918%29.jpg/240px-Zaleski_family_in_Sanok_%28-1918%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/Mausoleum_in_Sanok%2C_Zaleski.jpg/240px-Mausoleum_in_Sanok%2C_Zaleski.jpg)
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Juliusz Adam Zaleski urodził się 29 maja 1889[1][b]. Był wnukiem Ludwika Zaleskiego z Mikuliczyna (powstaniec listopadowy)[2][3] oraz drugim dzieckiem lekarza i społecznika dr Karola Zaleskiego (1856–1941) oraz nauczycielki Wilhelminy z domu Leixner (1859–1912)[1] [4]. Miał ośmioro rodzeństwa: (pięciu braci i trzy siostry), byli to kolejno Tadeusz (ur. 1887), Karol (ur. 1890), Zygmunt Jan (ur. 1892[5][6]), Władysław (ur. 1894), Maria Elżbieta (1896-1967[7][8], po mężu Hanus[2]), Jakub (ur. 1899), Jadwiga (ur. 1900) i Zofia Ludwika (1903–1906, zmarła w dzieciństwie[9][10][11] na zapalenie opon mózgowych[2][12]). Rodzina zamieszkiwała w tzw. Willi Zaleskich. W 1907 zdał egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum Męskim w Sanoku (w jego klasie był m.in. Wojciech Stepek)[4][13][14][15]. Następnie kształcił się na studiach filozoficznych na kierunku filologii polskiej na Wydziale Filozoficznego Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie do 1912[4]. W 1910 był stypendystą w Bibliotece Zakładu Narodowego im. Ossolińskich (wówczas stypendystą był także Władysław Dajewski, późniejszy profesor sanockiego gimnazjum)[16][17]. Na początku 1910 został uznany przynależnym do gminy Sanok[17]. Od 1912/1913 był członkiem Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych[18]. Należał do Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza[19].
Jako kandydat stanu nauczycielskiego w roku szkolnym 1911/1912 przysłuchiwał się lekcjom szkolnym w C. K. Gimnazjum im. Franciszka Józefa we Lwowie[20]. 29 sierpnia 1912 został mianowany zastępcą nauczyciela w tej szkole i złożył przysięgę służbową 10 września tego roku[21]. Uczył tam języka polskiego, języka łacińskiego, języka greckiego[22]. W roku szkolnym 1913/1914 do kwietnia 1914 przebywał na urlopie[23].
Po wybuchu I wojny światowej w sierpniu 1914 podjął decyzję o wstąpieniu do formowanych Legionów Polskich, jednak nie powiodło się usiłowanie przystąpienia w szeregi Legionu Wschodniego[4]. Jesienią 1914 został asenterowany do C. K. Armii, w szeregach której służył początkowo jako jednoroczny ochotnik[24][25]. Najpierw był kadetem-aspirantem w Wiedniu[4]. Został awansowany na stopień podporucznika rezerwy z dniem 1 sierpnia 1916[26]. Służył w rezerwowej kompanii w Przemyślu[4]. Brał udział w działaniach wojennych na froncie litewskim, bukowińskim, siedmiogrodzkim oraz włoskim, gdzie został ciężko ranny, po czym przebywał w szpitalu polowym[4][25]. W 1917, 1918 pozostawał podporucznikiem rezerwy 45 Pułku Piechoty Austro-Węgier w Sanoku[27][28][29]. W służąc w tej jednostce w Przemyślu w 1918 przystąpił do struktur Polskiej Organizacji Wojskowej, organizowanych przez por. Leona Kazubskiego (także sanoczanina)[30]. Na skutek zdrady sierżanta Mżika był objęty śledztwem, rewizją oraz inwigilacją[30].
Po zwolnieniu ze służby i otrzymaniu urlopu powrócił na Uniwersytet Lwowski, gdzie zdał rygorozum i na podstawie dysertacji pt. Monolog w dramacie 18 kwietnia 1918 uzyskał stopień doktora filozofii (promotorem przewodu doktorskiego był prof. Wilhelm Bruchnalski)[4]. Pierwotnie przygotowywał się do pracy nauczycielskiej w macierzystym lwowskim gimnazjum przed rokiem szkolnym 1918/1919[4]. U kresu wojny na przełomie października i listopada 1918 przebywał w Sanoku i był organizatorem Wojska Polskiego tamże polskiego garnizonu w mieście i powiecie sanockim (z tego czasu zachowały się notatki i zapiski Juliusza Zaleskiego oraz jego artykuł opublikowany w tygodniku Ziemia Sanocka z 7 grudnia 1918)[4][31]. W listopadzie 1918 został dowódcą kompanii tzw. „Batalionu Dzieci Sanockich”[32][33] (później był autorem wspomnień tej jednostki publikowanych w 1919/1920 na łamach czasopisma „Ziemia Sanocka”[34][35]). W szeregach tej jednostki brał udział w wojnie polsko-ukraińskiej[4][36]. Był także w składzie pociągu pancernego „Kozak”[37]. Dekretem Wodza Naczelnego Józefa Piłsudskiego z 19 lutego 1919 jako były oficer armii austro-węgierskiej został przyjęty do Wojska Polskiego z dniem 1 stycznia 1918 wraz z zatwierdzeniem posiadanego stopnia podporucznika ze starszeństwem z dniem 1 listopada 1918 (mianowanie na ten stopień uzyskał tym samym rozkazem także jego brat Władysław)[38] i rozkazem z tego samego dnia 19 lutego 1919 Szefa Sztabu Generalnego płk. Stanisława Hallera mianowany komendantem Szkoły Podoficerskiej w Sanoku od 1 listopada 1918[39]. Później uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej, odbywając służbę w Obozie Warownym „Przemyśl”[4]. Został zwolniony z czynnej służby w sierpniu 1920[4]. Został awansowany do stopnia kapitana rezerwy piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919[40][41]. W 1923, 1924 był oficerem rezerwowym 39 pułku piechoty Strzelców Lwowskich, stacjonującym w garnizonie Jarosław[42][43]. W 1934 jako kapitan rezerwy piechoty był przydzielony do Oficerskiej Kadry Okręgowej nr I jako oficer po ukończeniu 40 roku życia i pozostawał wówczas w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III[44].
W okresie II Rzeczypospolitej pozostawał nauczycielem. W roku szkolnym 1912/1922 odbył praktykę w Miejskim Gimnazjum Herbertów w Dobromilu[4]. Od roku szkolnego był profesorem w macierzystym gimnazjum we Lwowie, przemianowanym na III Państwowe Gimnazjum im. Stefana Batorego, w którym uczył języka polskiego, historii i był zawiadowcą biblioteki nauczycielskiej, opiekunem Kółka Polonistycznego[4][45][46]. W maju 1924 uzyskał dyplom kwalifikacyjny uprawniający do nauczania języka polskiego w szkołach średnich ogólnokształcących i seminariach nauczycielskich[4]. Poza gimnazjum równolegle pracował także w Zakładzie Naukowym Żeńskim z prawem publiczności im. Zofii Strzałkowskiej we Lwowie (ucząc języka polskiego do ok. 1926)[47][48], w wyższych kursach nauczycielskich oraz wykładał historię literatury na Wydziale Ogólnym Politechniki Lwowskiej[4]. W 1926 otrzymał tytuł profesora gimnazjalnego[4]. W III Gimnazjum pracował do 26 maja 1930, po czym od 1 czerwca 1930 pełnił obowiązki okręgowego wizytatora szkół w Kuratorium Okręgu Szkolnego Lwowskiego[49][50][51]. Następnie, od 1 grudnia 1930 pełnił obowiązki ministerialnego wizytatora szkół w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego[4][52][53]. Z tej funkcji został zwolniony z dniem 31 sierpnia 1932 i ponownie powierzono mu pełnienie obowiązków okręgowego wizytatora szkół w KOSL – w tym czasie pozostawał na stanowisku profesora Państwowego Gimnazjum im. Stanisława Staszica w Warszawie[4][54]. Stanowisko wizytatora szkół średnich KOSL pełnił do 1939[55][56][57][57][58]. W czerwcu 1938 był przedstawicielem lwowskiego kuratorium na I Zjazd Absolwentów z okazji 50-lecia pierwszej matury w sanockim gimnazjum[59]. Publikował w zakresie historii i krytyki literatury zarówno wydawnictwa zwarte, jak również w czasopiśmie „Pamiętnik Literacki”[60], ponadto był wydawcą.
Po wybuchu II wojny światowej, agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 oraz nastaniu okupacji sowieckiej ziem polskich został aresztowany przez Sowietów 13 marca 1940 w miejscu swojego zamieszkania przy ulicy Józefa Piłsudskiego 23 we Lwowie[4] (późniejsza ul. Iwana Franki[61]). W listopadzie 1940 został zamordowany w siedzibie NKWD w Kijowie[4]. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 (został wymieniony na liście wywózkowej 41/2-24 oznaczony numerem 347, dosłownie określony jako Julian Zaleski)[c][62][63][64]. Ofiary tej części zbrodni katyńskiej zostały pochowane na otwartym w 2012 Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.
Juliusz Zaleski był żonaty z Jadwigą z domu Bursztyńską, z którą miał córkę Danutę (ur. ok. 1928)[4]. W kwietniu 1940 oboje zostały deportowane w głąb ZSRR na obszar Kazachskiej SRR[4]. Jego brat Jakub także został ofiarą zbrodni katyńskiej (został zamordowany w Katyniu). W artykule prasowym o rodzinie Zaleskich z 1982 roku na łamach czasopisma „Podkarpacie” podano, Juliusz zginął podczas II wojny światowej, a Jakub w trakcie kampanii wrześniowej[2].
Publikacje
[edytuj | edytuj kod]- Największy wróg ludzkości (1911)[4][65]
- Ze studiów nad monologiem w dramacie: monolog w dramacie pseudoklasycznym w Polsce (1924)[4][66]
- Barbara Radziwiłłówna: tragedia w 5 aktach (1925, współautorzy: Alojzy Feliński, Stefan Vrtel-Wierczyński)[67]
- Program ministerialny nauki języka polskiego w szkole średniej w świetle dotychczasowej praktyki. Referat zbiorowy Sekcji Polonistycznej TNSW we Lwowie (1925, współautorzy: Zenon Aleksandrowicz, Juliusz Balicki, Ryszard Skulski)[68]
- Wiek Oświecenia. Historja literatury wieku Oświecenia w Polsce. Z Rękopisu Pośmiertnego (wydawca, 1926, autor: Konstanty Wojciechowski)[69]
- Przewrót w umysłowości i literaturze polskiej po roku 1863; Miłość w poezji polskiej; Ballady i romanse; Współzawodnik Sienkiewicza (Z Papierów Pośmiertnych wydali: Dr. Juliusz Balicki, Dr. Zygmunt Szweykowski, Dr. Juliusz Zaleski, 1926, autor: Konstanty Wojciechowski)[70]
- Zwięzły podręcznik historii literatury polskiej (1930, współautor: Konstanty Wojciechowski)[71]
- Sienkiewicz jako wychowawca (ze zbioru materiałów dla organizacji Dnia Sienkiewiczowskiego, 1933)[4]
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Walecznych (1921)[4]
- Gwiazda Przemyśla (1920)[4]
- Odznaka Honorowa „Orlęta” (1919)[4]
- Krzyż Obrońców Węzła Zagórskiego (1920)[4]
- Odznaka Ofiarnych O.K.O.P. (1921)[4]
- Brązowy Medal za Długoletnią Służbę (1938)[4]
- Srebrny Medal za Długoletnią Służbę (1938)[4]
- Krzyż Zasługi Wojskowej III klasy z dekoracją wojenną i z mieczami (Austro-Węgry, 1917)[25][27]
Upamiętnienie
[edytuj | edytuj kod]Podczas „Jubileuszowego Zjazdu Koleżeńskiego b. Wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej Matury” 21 czerwca 1958 nazwisko Juliusza Zaleskiego zostało wymienione w apelu poległych w obronie Ojczyzny w latach 1939–1945[72] oraz na ustanowionej w budynku gimnazjum tablicy pamiątkowej poświęconej poległym i pomordowanym absolwentom gimnazjum (wskazany w gronie zmarłych na terenie Z. S. R. R.)[73][74].
W 1962 Juliusz Zaleski został upamiętniony wśród innych osób wymienionych na jednej z tablic Mauzoleum Ofiar II Wojny Światowej na obecnym Cmentarzu Centralnym w Sanoku.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
- obozy NKWD dla jeńców polskich
- ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej
- kampania wrześniowa
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ W ewidencji wojskowej c. i k. armii był określany jako „Julius v. Zaleski”.
- ↑ Datę urodzenia 29 maja 1889 podały np. Roczniki Oficerskie. Inny dzień urodzenia, 25 września 1889, wskazał Jan Zaleski, zob. Jan Zaleski. Biografie. Juliusz Adam Zaleski (1889–1940). „Przemyskie Zapiski Historyczne”. 12-13, s. 363, 2000-2002. Polskie Towarzystwo Historyczne. Oddział w Przemyślu. ISSN 0860-0317.
- ↑ Ukraińska Lista Katyńska podała jako imię „Julian”, jednak zgadza się zarówno rok urodzenia (1889), jak i imię ojca (Karol). Ponadto Juliusz Zaleski został wymieniony podczas Apelu Poległych w trakcie obchodów „Jubileuszowego Zjazdu Koleżeńskiego b. Wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej Matury” w 1958 jako poległy z lat 1939–1945 (obok swojego brata Jakuba) – Dwa dni w mieście naszej młodości. Sprawozdanie ze zjazdu koleżeńskiego wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej matury w roku 1958. Warszawa: 1960, s. 69.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Księga chrztów 1882–1892. Parafia rzymskokatolicka w Sanoku, s. 215 (poz. 142).
- ↑ a b c d Czesław Skrobała / Jadwiga Zaleska. Opowieść wigilijna. „Podkarpacie”, s. 1, 6, nr 43 z 23 grudnia 1982.
- ↑ Wpoić młodzieży patriotyzm. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 4, nr 28 (193) z 1–19 października 1980.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah Jan Zaleski. Biografie. Juliusz Adam Zaleski (1889–1940). „Przemyskie Zapiski Historyczne”. 12-13, s. 363-365, 2000-2002. Polskie Towarzystwo Historyczne. Oddział w Przemyślu. ISSN 0860-0317.
- ↑ Księga chrztów 1892–1898. Parafia rzymskokatolicka w Sanoku, s. 82 (poz. 224).
- ↑ CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1906/1907 (zespół 7, sygn. 42). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 548.
- ↑ Księga chrztów 1892–1898. Parafia rzymskokatolicka w Sanoku, s. 173 (poz. 75).
- ↑ Maria Hanus. cmentarzsanok.zetohosting.pl. [dostęp 2021-10-20].
- ↑ Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 30 (poz. 73).
- ↑ Kronika. „Gazeta Sanocka”. Nr 125, s. 3, 27 maja 1906.
- ↑ Edward Zając, Szkice z dziejów Sanoka, Sanok 1998, s. 78.
- ↑ Edward Zając: Szkice z dziejów Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 1998, s. 78. ISBN 83-909787-0-9.
- ↑ 26. Sprawozdanie Dyrektora C.K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1906/1907. Sanok: 1907, s. 62, 78.
- ↑ Kronika. Egzamin dojrzałości. „Gazeta Sanocka”, s. 3, 23 czerwca 1907.
- ↑ Absolwenci. 1losanok.pl. [dostęp 2017-10-23].
- ↑ Sprawozdanie z czynności Zakładu Narodowego Imienia Ossolińskich za rok 1910. Lwów: 1910, s. 33.
- ↑ a b Księga przynależnych do gminy Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. s. 590 (poz. 15).
- ↑ XXIX. Sprawozdanie Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych we Lwowie za czas od 1 kwietnia 1912 do 31 marca 1913. 1913, s. 55.
- ↑ Sprawozdanie z czynności wydziału Towarzystwa Literackiego imienia Adama Mickiewicza we Lwowie za lata 1911–1913. Lwów: Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza, 1914, s. 16.
- ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Lwowskiego im. Franciszka Józefa za rok szkolny 1912. Lwów: 1912, s. 61.
- ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Lwowskiego im. Franciszka Józefa za rok szkolny 1913. Lwów: 1913, s. 36.
- ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Lwowskiego im. Franciszka Józefa za rok szkolny 1913. Lwów: 1913, s. 35.
- ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Lwowskiego im. Franciszka Józefa za rok szkolny 1914. Lwów: 1914, s. 34.
- ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Lwowskiego im. Franciszka Józefa za rok szkolny 1914/15 i 1915/16. Lwów: 1916, s. 41, 49.
- ↑ a b c Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Lwowskiego im. Franciszka Józefa za rok szkolny 1916/17. Lwów: 1917, s. 10.
- ↑ Ranglisten des Kaiserlichen und Königlichen Heeres 1918. Wiedeń: 1918, s. 309.
- ↑ a b Kronika. Odznaczenia w c. i k. armii. „Gazeta Lwowska”, s. 4, nr 142 z 24 czerwca 1917.
- ↑ Ranglisten des Kaiserlichen und Königlichen Heeres 1918. Wiedeń: 1918, s. 597.
- ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Lwowskiego im. Franciszka Józefa za rok szkolny 1917/18. Lwów: 1918, s. 7.
- ↑ a b Jednodniówka 37 P. P. 1929 ↓, s. 5.
- ↑ Wojciech Sołtys, Pierwsze miesiące wolności. Życie gospodarcze społeczne i polityczne, Pomiędzy wojnami światowymi 1918-1939, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 504, 505, 506.
- ↑ Juliusz Zaleski. Z dziejów III Baonu strzelców sanockich (garść wspomnień w rocznicę). „Ziemia Sanocka”. Nr 30, s. 2, 7 grudnia 1919.
- ↑ Wojciech Sołtys, Pierwsze miesiące wolności. Życie gospodarcze społeczne i polityczne, Pomiędzy wojnami światowymi 1918-1939, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 505.
- ↑ Juliusz Zaleski. Z dziejów III Baonu strzelców sanockich (garść wspomnień w rocznicę). „Ziemia Sanocka”. Nr 30, s. 1-2, 7 grudnia 1919.
- ↑ Juliusz Zaleski. Z dziejów III Baonu strzelców sanockich (garść wspomnień w rocznicę). „Ziemia Sanocka”. Nr 33, s. 2, 4 kwietnia 1920.
- ↑ Działalność patriotyczna TG „Sokół” w Sanoku. sokolsanok.pl, 7 grudnia 2009. [dostęp 2014-06-27].
- ↑ Według Jana Zaleskiego służył jako dowódca pociągu pancernego „Kozak”, zob. Jan Zaleski. Biografie. Juliusz Adam Zaleski (1889–1940). „Przemyskie Zapiski Historyczne”. 12-13, s. 364, 2000-2002. Polskie Towarzystwo Historyczne. Oddział w Przemyślu. ISSN 0860-0317.
- ↑ Dekret Naczelnego Wodza Wojsk Polskich o przyjęciu do W.P. oficerów z b. armii austro-węgierskiej (838). „Dziennik Rozkazów Wojskowych”, s. 647, Nr 26 z 8 marca 1919.
- ↑ Rozkaz Naczelnego Dowództwa Wojsk Polskich o przydziale oficerów (841). „Dziennik Rozkazów Wojskowych”, s. 654, Nr 26 z 8 marca 1919.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 478.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 419.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 240.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 222.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 10, 809.
- ↑ Sprawozdanie Dyrekcji Państw. Gimnazjum III. im. Króla Stefana Batorego we Lwowie za rok szk. 1927/28. Z uwzględnieniem Dziesięciolecia 1918-1928. Lwów: 1928, s. 20, 22.
- ↑ Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego III. Gimnazjum im. Króla Stefana Batorego we Lwowie za rok szkolny 1929/1930. Lwów: 1930, s. 5, 14, 20.
- ↑ Sprawozdanie Zakładu Naukowego Żeńskiego z prawem publiczności im. Zofii Strzałkowskiej za rok szkolny 1925/6. Lwów: 1926, s. 64.
- ↑ Sprawozdanie Zakładu Naukowego Żeńskiego z prawem publiczności im. Zofii Strzałkowskiej za rok szkolny 1926/7. Lwów: 1927, s. 41.
- ↑ Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego III. Gimnazjum im. Króla Stefana Batorego we Lwowie za rok szkolny 1929/1930. Lwów: 1930, s. 7.
- ↑ Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Lwowskiego”, s. 362, nr 7 z 1 lipca 1930.
- ↑ Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 289, nr 6 z 15 lipca 1930.
- ↑ Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Lwowskiego”, s. 619, nr 12 z 29 grudnia 1930.
- ↑ Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 609, nr 12 z 17 stycznia 1931.
- ↑ Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 74, 80, nr 5 z 23 grudnia 1932.
- ↑ Pierwsza część wspomnień z roku 1991. lwow.com.pl. [dostęp 2014-06-27].
- ↑ J.W.P. Wizytatorowi Dr Juliuszowi Zaleskiemu Koło Rodzicielskie Państwowego Gimnazjum w Brzeżanach z okazji odsłonięcia popiersia Marszałka E. Śmiegłego-Rydza i poświęcenia sztandaru w dniu 7.XI.1937 r.. sbc.org.pl. [dostęp 2014-06-27].
- ↑ a b Projekt kursów wiedzy o Lwowie i Małopolsce Wschodniej. „Gazeta Lwowska”, s. 4, nr 12 z 17 stycznia 1939.
- ↑ Ogłoszenia. „Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Lwowskiego”, s. 554, 565, nr 10 z 25 października 1932.
- ↑ Wielki zjazd sanoczan. „Gazeta Lwowska”, s. 4, nr 140 z 24 czerwca 1938.
- ↑ Juliusz Zaleski. bazhum.pl. [dostęp 2014-06-27].
- ↑ Nazwy ulic Lwowa. lwow.com.pl/. [dostęp 2017-10-22].
- ↑ Ukraińska Lista Katyńska. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 1994. s. 110. [dostęp 2016-04-26].
- ↑ Polscy oficerowie i policjanci zamordowani przez NKWD i pochowani w Katyniu, Miednoje i w Charkowie oraz obywatele RP z tzw. Ukraińskiej Listy Katyńskiej. katedrapolowa.pl. [dostęp 2014-02-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (4 marca 2016)].
- ↑ Ukraińska Lista Katyńska. policjapanstwowa.pl. [dostęp 2014-02-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (6 marca 2014)].
- ↑ Największy wróg ludzkości. worldcat.org. [dostęp 2014-06-27]. (ang.).
- ↑ Ze studjów nad monologiem w dramacie: monolog w dramacie pseudoklasycznym w Polsce. worldcat.org. [dostęp 2014-06-27]. (ang.).
- ↑ Barbara Radziwiłłówna. Tragedja w 5 aktach. worldcat.org. [dostęp 2014-06-27]. (ang.).
- ↑ Publikacje książkowe - Teoria kształcenia literackiego w latach 1918–1939. Antologia, Cz. 1. ljazownik.pl. [dostęp 2015-04-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (10 kwietnia 2015)].
- ↑ Wiek oświecenia. worldcat.org. [dostęp 2014-06-27]. (ang.).
- ↑ Przewrót w umysłowości i literaturze polskiej po roku 1863; Miłość w poezji polskiej; Ballady i romanse; Współzawodnik Sienkiewicza. worldcat.org. [dostęp 2014-06-27]. (ang.).
- ↑ Zwięzły podręcznik historji literatury polskiej. worldcat.org. [dostęp 2014-06-27]. (ang.).
- ↑ Józef Stachowicz: Diariusz zjazdu. W: Dwa dni w mieście naszej młodości. Sprawozdanie ze zjazdu koleżeńskiego wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej matury w roku 1958. Warszawa: 1960, s. 69.
- ↑ Józef Stachowicz: W służbie ojczyzny. W: Księga pamiątkowa Gimnazjum Męskiego w Sanoku 1888–1958. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1958, s. 119.
- ↑ Zjazd w fotografii. W: Dwa dni w mieście naszej młodości. Sprawozdanie ze zjazdu koleżeńskiego wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej matury w roku 1958. Warszawa: 1960, s. 231.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1934.
- Mieczysław Adamowski: Początki 37 P. P. – listopad 1918 r. / Fragmenty wrażeń i epizody listopadowe. W: Jednodniówka 37 P. P.. Przemyśl: Zakład Graficzny D. O. K. Nr. X, 1929.
- Czesław Skrobała / Jadwiga Zaleska. Opowieść wigilijna. „Podkarpacie”, s. 1,6, nr 43 z 23 grudnia 1982.
- Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka. Kraków: Secesja, 1995. ISBN 83-86077-57-3.
- Edward Zając: Szkice z dziejów Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 1998. ISBN 83-909787-0-9.
- Jan Zaleski. Biografie. Juliusz Adam Zaleski (1889–1940). „Przemyskie Zapiski Historyczne”. 12-13, s. 363-365, 2000-2002. Polskie Towarzystwo Historyczne. Oddział w Przemyślu. ISSN 0860-0317.
- Publikacje Juliusza Zaleskiego w bazie Google Books. google.pl. [dostęp 2014-06-27].