Autobusy miejskie w Radomiu – Wikipedia, wolna encyklopedia
Ten artykuł należy dopracować |
Historia
[edytuj | edytuj kod]Początki komunikacji miejskiej w Radomiu sięgają końca lat 20. XX wieku, jednak za formalny jej początek uznaje się 1 stycznia 1954 roku, gdyż od tego momentu komunikacja miejska działa nieprzerwanie do dzisiaj. Przed 1993 linie obsługiwał jedynie MPK Radom, jednak w związku z prywatyzacją MPK Radom i utworzeniem Zarządu Transportu Miejskiego, rozpoczęto rozstrzyganie przetargów na obsługę linii. Pierwszy został wygrany przez Michalczewskiego, który od 1 sierpnia 1994 roku rozpoczął obsługę linii 3, 8 i 13 sprowadzonymi z Wiednia gazowymi Gräf & Steyrami LU200 M11[1]. Następnie przejął linie 5, 26 i A. Pod koniec 1997 roku na ulice Radomia wyjechały pierwsze autobusy niskopodłogowe marki Neoplan zakupione przez MPK Radom[2]. W 2001 roku ZTM został połączony z MZD i przekształcony w Miejski Zarząd Dróg i Komunikacji. W grudniu 2005 roku MPK wprowadził do taboru pierwsze pojazdy zasilane na sprężony gaz ziemny CNG - zmodernizowane Jelcze 120M (numery 1012-1014)[3]. Cztery lata później na ulice wyjechał pierwszy autobus napędzany CNG spod szyldu Michalczewskiego[4]. Od połowy 2016 roku radomski tabor autobusowy jest w 100% niskopodłogowy. W 2018 roku MPK zakupiło jeden z najdłuższych autobusów eksploatowanych w Polsce - MAN NG363 Lion's City GL nr tab. 947 mierzący 18,75 metra[5]. Od 2020 roku MPK Radom ma w swoim taborze autobusy elektryczne[6], a w następnym roku definitywnie zakończył eksploatację autobusów 15-metrowych, wycofując ostatnie autobusy marki Neoplan N4020[7].
Komunikacja miejska
[edytuj | edytuj kod]Obecnie w ramach regularnej komunikacji miejskiej po Radomiu i kilku okolicznych gminach kursuje 30 linii miejskich[8]. W dni powszednie w ramach komunikacji miejskiej na ulice wyjeżdża około 140 autobusów, natomiast w soboty, niedziele i święta liczba ta spada do okolicy 70 autobusów[potrzebny przypis]. Średnia częstotliwość wszystkich linii w szczycie komunikacyjnym wynosi ok. 20 minut, na co składają się[8]:
- 2 linie dzienne priorytetowe (7, 9): co 10 minut;
- linia dzienna priorytetowo-podstawowa (3): co 15 minut;
- 16 linii dziennych podstawowych (1, 2, 4, 5, 6, 8, 11, 12, 13, 14, 15, 17, 18, 23, 25, 26): co 20 minut;
- 5 linii dziennych uzupełniających (10, 16, 19, 21, 24): co 30 minut;
- 3 linie dzienne marginalne (20, 22, 27): częstotliwości indywidualne;
- 3 linie nocne podstawowe: (N1, N2, N3): co 60 minut.
Organizatorem i regulatorem komunikacji miejskiej jest Miejski Zarząd Dróg i Komunikacji. Na jego zlecenie przewozy wykonuje trzech przewoźników: MPK Radom, Michalczewski sp. z o.o. oraz konsorcjum firm DLA Wrocław, Irex Sosnowiec i Meteor Jaworzno[8].
Do 1 stycznia 2004 MZDiK organizował także transport podmiejski za pomocą 10 linii literowych (A, B, C, D, E, F, G, J, K, L[potrzebny przypis]), linie te zostały przekazane przewoźnikom dotychczas je obsługującym (linię A Michalczewski, a linie B-L MPK Radom). Michalczewski utrzymał linię A i obsługuje ją do dzisiaj. MPK przez 8 lat stale dokonywał zmian w swojej siatce połączeń, jednak rosnące koszty obsługi (i powstały przez to dług miejskiej spółki) oraz w większości przypadków brak zainteresowania współfinansowania przez gminy spowodowało, że do połowy 2012 przetrwały zaledwie trzy z dziewięciu "literówek" (B, J i L). Linie te przejął PKS Radom.
Gminy powiatu radomskiego dofinansowują także warianty przedłużonych linii miejskich. Trasy dziesięciu z nich częściowo wybiegają za granice miasta, ale na podstawie porozumień międzygminnych mają one jednolitą taryfą biletową[8][potrzebny przypis]:
- linia 5 (wybranymi kursami do Rożek, przez Kończyce-Kolonię, Kosów i Młodocin Mniejszy),
- linia 6 (wszystkimi kursami do Milejowic / Kasztanowej, wybranymi kursami do Milejowic / Cerekiewskej, przez Bielichę),
- linia 14 (wybranymi kursami do Sadkowa przez Natolin),
- linia 15 (wybranymi kursami do Makowca),
- linia 18 (wybranymi kursami przejeżdżająca przez Kozłów),
- linia 22 (wszystkimi kursami do Lasowic przez Rajec Szlachecki),
- linia 23 (wybranymi kursami do Zenonowa przez Sołtyków),
- linia 24 (wybranymi kursami do Małęczyna Nowego, a także Grzmucina - wszystkie z tych wariantów przez Janów i Małęczyn Stary),
- linia 26 (wybranymi kursami do Myśliszewic przez Rajec Poduchowny, Antoniówkę i Groszowice lub do Jedlni-Letnisko przez Siczki oraz wybranymi do Janiszewa).
- linia 27 (wszystkimi kursami do Skaryszewa przez Makowiec).
Linie komunikacji miejskiej
[edytuj | edytuj kod]Stan na dzień 01.05.2024 r. Źródło: mzdik.pl[9][10]
Numer linii | Przystanek początkowy | Przystanek końcowy | Średni czas przejazdu na trasie podstawowej | Liczba przystanków na trasie podstawowej | Średnia częstotliwość na trasie podstawowej | Obsługa linii |
---|---|---|---|---|---|---|
1 | Os. Południe | Os. Gołębiów I | 32 min | 24/23 | DP-15/20/15/30 DS-30 | MPK Radom |
2 | Os. Zamłynie | Idalin | 26 min/27 min | 21 | DP-20/20/20/30 DS-40 | Michalczewski |
3 | Os. Michałów | Idalin | 38 min/35 min | 27/24 | DP-15/20/15/30 DS-30 | MPK Radom |
4 | Os. Prędocinek | Firlej / Cmentarz | 30 min/31 min | 25 | DP-15/20/15/30 DS-40 | MPK Radom |
5 | Lotnisko Warszawa-Radom | Pruszaków (Rożki) | 31 min/33 min | 25/28 (trasa objazdowa) | DP-15/20/15/30 DS-40 | Michalczewski |
6 | Godów | Milejowice / Kasztanowa | 43 min/40 min | 29/32 | DP-20/40/20/40 DS-60 | Michalczewski |
7 | Os. Południe | Os. Michałów | 31 min/35 min | 24/22 | DP-10/10/10/20 DS-20 | MPK Radom |
8 | Kierzków | Os. Wośniki | 32 min/34 min | 26/27 | DP-15/20/15/30 DS-40 | Irex / Meteor Sosnowiec |
9 | Os. Prędocinek | Os. Gołębiów I | 26 min/25 min | 17/18 | DP-10/10/10/20 DS-20 | MPK Radom |
10 | Wacyn / Osiowa | Gołębiów / Fołtyn | 35 min/35 min | 25/24 | DP-nieregularna DS-60 | MPK Radom |
11 | Os. Gołębiów II / Paderewskiego | Idalin | 35 min/33 min | 24/22 | DP-20/20/20/30 DS-40 | DLA Wrocław |
12 | Wincentów (wariantowo przez Mroza) | Os. Południe (wariantowo przez Mroza) | 41 min/43 min | 34 | DP-20/40/20/60 DS-30/60 | MPK Radom |
13 | Józefów / Szpital (Witosa / Cmentarz) | Wośniki / Szkoła | 37 min | 30/27 | DP-20/20/20/30 DS-40 | DLA Wrocław Irex / Meteor Sosnowiec |
14 | Lotnisko Warszawa-Radom (Sadków) | Os. Południe | 53 min/49 min | 42/37 | DP-20/20/20/30 DS-40 | MPK Radom |
15 | Kaptur | Janiszpol (Makowiec) | 25 min/24 min | 20/21 | DP-20/20/20/30 DS-40 | MPK Radom |
16 | Os. Gołębiów II / Sempołowskiej | Os. Wośniki | 29 min/30 min | 23/22 | DP-30/40/30/40 DS-80 | MPK Radom |
17 | Potkanów / Stalowa | Gołębiów / Fołtyn | 36 min | 28/29 | DP-20/20/20/30 DS-40 | MPK Radom |
18 | Pruszaków przez Dworzec PKP i Nową Wolę Gołębiowską (wariantowo przez Kozłów, kilka kursów przejeżdżających przez Wolę Gołębiowską jest skróconych do Dworca PKP) | Linia okrężna, posiada jeden przystanek końcowy (z wyjątkiem kilku kursów skróconych) | 91 min | 65 | DP-20/40/20/40 DS-40 | MPK RadomDLA Wrocław |
19 | Obozisko | Malenice | 27 min | 19/20 | DP-30/40/30/40 DS-30 | MPK Radom |
20 | Ustronie / Radomskiego | Malczew | 10 min | 7 | DP- 50/50/50/- DS - brak | MPK Radom |
21 | Os. Prędocinek | Wólka Klwatecka | 42 min/45 min | 31/32 | DP-30/40/30/40 DS-60 | MPK Radom |
22 | Obozisko | Lasowice | 21 min | 15/16 | DP-nieregularna DS-brak | Michalczewski |
23 | Wólka Klwatecka / Mroza | Malczew (Zenonów) | 46 min/47 min | 36/37 | DP-20/20/20/30 DS-340 | MPK Radom |
24 | Os. Michałów | Długojów Górny (Grzmucin) | 40 min/38 min | 29/30 | DP-30/40/30/40 DS-90 | MPK Radom |
25 | Wacyn / Szpital | Potkanów / Stalowa | 42 min/43 min | 31 | DP-20/40/20/40 DS-40 | Irex/Meteor Sosnowiec |
26 | Myśliszewice | Janiszew (Mokra / Wernera) | 34 min/35 min | 27 | DP-30/40/30/60 DS-80 | Michalczewski |
27 | Dw. Główny PKP / Poczta | Skaryszew II / Mickiewicza | 28 min/31 min | 20/18 | DP-40/80 DS-80 | MPK Radom |
N1 | Józefów / Szpital | Os. Prędocinek | 36 min/33 min | 24/25 | 60 | MPK Radom |
N2 | Os. Gołębiów II / Sempołowskiej | Wierzbicka / Warsztatowa | 40 min/46 min | 31/32 | 60 | MPK Radom |
N3 | Os. Zamłynie | Idalin | 31 min/30 min | 20 | 60 | MPK Radom |
Komunikacja podmiejska
[edytuj | edytuj kod]Komunikacja podmiejska powstała w wyniku rezygnacji MZDiK z organizacji połączeń komunikacyjnych w 2004 roku z okolicznymi gminami, które nie wyrażały woli współfinansowania komunikacji podmiejskiej[potrzebny przypis]. W sposób zorganizowany linie podmiejskie wyjeżdżające z Radomia obsługują (stan na dzień 01.05.2024 r.)[12]:
- Michalczewski linią A do Jedlanki (wybrane kursy skrócone do Jedlińska);
- Szymkiewicz do Iłży przez Skaryszew;
- Jarząbek linią F do Wierzbicy przez Parznice, linią do Bukowca przez Ludwinów, Kowalę-Stępocinę i Parznice, do tego obsługuje w gminie Wierzbica komunikację wewnętrzną;
- M-Trans za pomocą linii L kursującej w trzech wariantach: okrężnym przez Lesiów, Jastrzębię, następnie pokonującym miejscowości w jedną stronę zależnie od kursu: Bartodzieje, Lewaszówka, Dąbrowa Jastrzębska lub w odwrotnej kolejności z powrotem do Jastrzębi, Lesiowa kończąc w Radomiu; do Łukawy przez Lesiów, Owadów, Jastrzębię, Bartodzieje, Wolę Goryńską i okrężnym przez Lesiów, Kozłów, Dąbrowę Kozłowską z powrotem do Lesiowa a następnie do Radomia;
- Walkiewicz za pomocą dwóch linii: W do Wolanowa (z wieloma wariantami: do Strzałkowa, Mniszka - część z nich przez Garno; dowozówka z Wolanowa przez Garno, Kowalę-Duszocinę, Chruślice, Zabłocie, Bieniędzice do Jarosławic i linię P przez Zakrzew do Przytyka, z wariantami (bezpośrednio lub dowozówką) do Kaszowa/Turska (przez Suków lub Studzienice, Maksymilianów, Sewerynów); do przez Suków do Sukowskiej Woli; okrężne przez Jabłonną, Wrzos, Potkanną (z wjazdem kieszeniowym do Ostrołęki), Domaniów, Słowików;
- Oparka poprzez komunikacje wewnętrzne w gminach Skaryszew i Jedlnia-Letnisko (w przypadku Skaryszewa niektóre linie gminne wjeżdżają do Radomia);
- Alexandria linią do Rudy Małej przez Kosów i Kowalę-Stępocinę.
Od 16 sierpnia 2023 gmina Zakrzew uruchomiła własną komunikację autobusową, uruchamiając dwie linie cyfrowe: 100 (z Radomia do Zakrzewskiej Woli) i 102 (okrężną, która ma przystanek końcowy w Dąbrówce Nagórnej). We wrześniu doszły kolejne linie: 101 (z Radomia do Jaszowic Kolonii - w zamian za zlikwidowane warianty linii miejskiej 8) oraz 103 będąca wewnątrzgminną linią dowozową do szkoły podstawowej w Zakrzewie. Linie te, choć są oznaczone cyframi, nie mają nic wspólnego z komunikacją miejską organizowaną przez radomski MZDiK. Posiadają osobną taryfę biletową i osobny regulamin przewozów (np. w odróżnieniu od radomskiej komunikacji, zakazany jest przewóz rowerów w autobusach)[13].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Lista pojazdów Gräf & Steyr LU200 M11 [ITS Michalczewski] [online], phototrans.pl [dostęp 2022-06-29] .
- ↑ Słowo Ludu z dnia 22 XII 1997
- ↑ Lista pojazdów Jelcz 120M CNG [MPK Radom] [online], phototrans.pl [dostęp 2022-06-29] .
- ↑ -=[Fotogaleria Transportowa]=- - MAN NL313 CNG #82 [online], phototrans.pl [dostęp 2022-06-29] (ang.).
- ↑ -=[Fotogaleria Transportowa]=- - MAN NG363 Lion`s City GL #947 [online], phototrans.pl [dostęp 2022-06-29] .
- ↑ Lista pojazdów Solaris Urbino 12 electric [MPK Radom] [online], phototrans.pl [dostęp 2022-06-29] .
- ↑ Lista pojazdów Neoplan N4020 [MPK Radom] [online], phototrans.pl [dostęp 2022-06-29] .
- ↑ a b c d MZDiK Radom - dane o komunikacji miejskiej w Radomiu [online], mzdik.pl [dostęp 2022-12-28] .
- ↑ MZDiK Radom - Rozkłady jazdy autobusów komunikacji miejskiej [online], mzdik.pl [dostęp 2022-12-28] .
- ↑ - MZDiK Radom - www.mzdik.pl [online], mzdik.pl [dostęp 2024-01-17] .
- ↑ - MZDiK Radom - www.mzdik.pl [online], mzdik.pl [dostęp 2024-05-30] .
- ↑ Radomska Komunikacja Podmiejska - spis tras autobusów [online], wra-bus.cba.pl [dostęp 2022-11-10] .
- ↑ Publiczna Komunikacja Zakrzew [online], komunikacja.zakrzew.pl [dostęp 2023-12-22] .