Koronka (sztuka) – Wikipedia, wolna encyklopedia
![Izba w muzeum koronek. Na ścianach wyeksponowano dużą liczbę szydełkowych serwet, głównie okrągłych, o rożnych rozmiarach i wzorach. Wystawa zajmuje całą wysokość i prawie całą szerokość ściany, jedynie w narożniku wisi kilka portretów kobiet-koronczarek w tradycyjnych strojach z przełomu XIX i XX w.](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/Poland_Koniakow_-_laces.jpg/220px-Poland_Koniakow_-_laces.jpg)
![Biały, ażurowy czepiec na czarnym tle, złożony z dwóch części. Górna część stanowi powiązaną supełkami siatkę o większych oczkach. Dolna to poziomy pas z siatki o mniejszych oczkach, na których wyszyte są geometryczne kwiatki oraz mereżka.](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Czepiec_koronkowy_wykonany_technik%C4%85_igie%C5%82kow%C4%85_w_muzeum_w_Wi%C5%9Ble.jpg/220px-Czepiec_koronkowy_wykonany_technik%C4%85_igie%C5%82kow%C4%85_w_muzeum_w_Wi%C5%9Ble.jpg)
![Owalna, ażurowa szydełkowa serweta na czerwony tle. Widoczne są motywy kwiatowe połączone z siatkowym tłem, również wykonanym na szydełku.](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/Csetneki_Crochet_Lace_from_Slovakia.jpg/220px-Csetneki_Crochet_Lace_from_Slovakia.jpg)
Koronka – wyrób sztuki użytkowej, często o dużych walorach artystycznych, będący rodzajem ażurowej plecionki z nici (najczęściej bawełnianych lub lnianych, czasem metalowych).
Ze względu na sposób wykonania i wygląd, koronki dzielimy na:
- szydełkowe – wykonywane szydełkiem;
- igłowe – wykonywane poprzez osnuwanie nici na kawałku tkaniny, którą po wykonaniu wzoru usuwa się;
- klockowe – wykonywane za pomocą nici nawiniętych na specjalne klocki, przeplatanych i wiązanych w odpowiedni sposób;
- siatkowe – wytwarzane przy użyciu sztabki i specjalnej igły, a następnie w zależności od wzoru, cerowane;
- frywolitki – wyrabiane za pomocą czółenka, igły lub szydełka do frywolitek (cro-tat);
- teneryfowe – wykonywane przy użyciu specjalnej foremki i igły.
Wszystkie opisane typy koronek produkuje się obecnie maszynowo, na skalę przemysłową.
Niektóre regiony i miejscowości Europy są szczególnie słynne z wytwarzania koronek, np. Brabancja, Bruksela, Chantilly, Alençon (koronka z Alençon), Mechelen, Gandawa, Wenecja, Paryż, w Polsce – Wach (Kurpie) i Koniaków (koronki szydełkowe) oraz Bobowa (Galeria Koronki Klockowej) i Brzozów (koronki klockowe).
Kobieta zajmującą się zawodowo wyrobem koronek – ręcznie i maszynowo – to koronczarka.
Patronką wytwórców koronek jest święta Teresa z Ávili.