Ksawery Liske – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Zawód, zajęcie | historyk |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/Lwow-Lyczakow-Ksawery_Liske.jpg/240px-Lwow-Lyczakow-Ksawery_Liske.jpg)
Franciszek Ksawery Liske ps. „Poznańczyk”, „Renc” (ur. 18 października 1838 w Śląskowie, zm. 27 lutego 1891 we Lwowie) – polski historyk, twórca lwowskiej szkoły historycznej, założyciel oraz pierwszy prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego (1886–1891).
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Był synem Adolfa (dzierżawca folwarku) i Cecylii Michalskiej. Uczył się w gimnazjum w Lesznie. Na uniwersytecie we Wrocławiu studiował historię, historię sztuki i filozofię. Jako student uczestniczył w działaniach konspiracyjnych inicjowanych przez ludzi Ludwika Mierosławskiego. Brał udział w powstaniu styczniowym (naczelnik cywilny województwa bydgoskiego). Uwięziony przez Prusaków, następnie krótko służył w armii z powodu słabego zdrowia. Po studiach w Berlinie i Lipsku został doktorem filozofii. W 1868 przybył do Lwowa[1].
Tutaj był wybitnym historykiem, profesorem Uniwersytetu Lwowskiego, założycielem Towarzystwa Historycznego i „Kwartalnika Historycznego”[2], wieloletnim dyrektorem Archiwum Krajowego Aktów Grodzkich i Ziemskich we Lwowie[1], prekursorem i organizatorem badań historycznych, cenionym wykładowcą i kierownikiem seminarium z historii powszechnej, na którym zapoznawał studentów z najnowszymi metodami badań, m.in. w zakresie dyplomatyki i paleografii[3], uczył odczytywać i poddawać krytycznemu rozbiorowi źródła średniowieczne.
Wydał tom II i następne od roku 1870 "Akt Grodzkich i Ziemskich" z fundacji hrabiego A. Stadnickiego.
Pod jego kierunkiem rozwijały się takie indywidualności jak: Oswald Balzer, Wiktor Czermak, Ludwik Finkel, Stanisław Lukas, Saturnin Kwiatkowski, Antoni Prochaska, Adam Szelągowski. Wraz z Ludwikiem Finklem, Szymonem Askenazym i Stanisławem Zakrzewskim należał do wielkich organizatorów nauki historycznej, twórców polskiej historiografii neoromantycznej, przeciwstawiającej się pesymizmowi Krakowskiej Szkoły Historycznej[1]. Był członkiem Akademii Umiejętności.
Pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie.
Prace naukowe
[edytuj | edytuj kod]- Marcin Kromer, biskup warmiński — dziejopis wieku XVI, Poznań 1869.
- Bolesław Chrobry i Otto III w Gnieźnie, Lwów 1869.
- Austria wobec trzeciego rozbioru Polski, Lwów 1870.
- Szczerbiec i złote wrota kijowskie, Kraków 1869.
- Konstytucja 3 maja i mocarstwa niemieckie, Lwów 1873.
- Cudzoziemcy w Polsce, Lwów 1876 wersja elektroniczna.
- Elekcja w Rzeszy r. 1519, Warszawa 1876.
- Filip Auril i jego pobyt w Polsce, Warszawa 1877.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c W. Marmon, M. Komolka, Liske Ksawery, [w:] Słownik biograficzny historii Polski, t. 2: L-Ż, red. J. Chodera, F. Kiryk, Wrocław-Warszawa-Kraków 2005, s. 862.
- ↑ A.F. Grabski, Zarys historii historiografii polskiej, wyd. 3, Poznań 2010, s. 134.
- ↑ A. Kawalec, Seminarium historii powszechnej Ksawerego Liskego. Lista studentów i prac seminaryjnych, „Galicja. Studia i materiały”, 1, 2015, s. 358.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Antoni Gąsiorowski, Jerzy Topolski [red.]: Wielkopolski Słownik Biograficzny. Warszawa-Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, s. 426-427. ISBN 83-01-02722-3.
- Ksawery Liske – publikacje w bibliotece Polona
- Dzieła w Federacji Bibliotek Cyfrowych
- Dzieła w archive.org