Lana i Lilly Wachowski – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Lilly (wtedy Andy) i Lana Wachowski podczas promocji Atlasu chmur na Fantastic Fest (2012) | |
Data i miejsce urodzenia | Lilly |
---|---|
Zawód | scenarzystki |
Lata aktywności | od 1995 |
Lana Wachowski (ur. 21 czerwca 1965 w Chicago jako Laurence „Larry” Wachowski[1][2]) i Lilly Wachowski (ur. 29 grudnia 1967 w Chicago jako Andrew Paul „Andy” Wachowski[3][4]) – amerykańskie rodzeństwo pochodzenia polskiego, duet reżyserski, producencki i pisarski[5].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Rodzeństwo przyszło na świat jako chłopcy w polsko-amerykańskiej rodzinie[6]. Lana uczęszczała do Emerson College w Bostonie, natomiast Lilly do Bard w północnej części stanu Nowy Jork. Obydwie po dwóch latach edukacji porzuciły szkoły i powróciły do Chicago. Tam założyły biznes w branży budowlanej, a także zaczęły pisać dla komiksów Marvela[7].
Od czasu sukcesu Matriksa (1999), pierwszego obrazu z serii, studia filmowe interesowały się ich pracą. Trimark wykupił napisany lata wcześniej, niezrealizowany scenariusz pod tytułem Carnivore – opowieść o pensjonacie, którego goście znikają[8].
Odpowiadały także za produkcję i scenariusz do filmu V jak vendetta[9].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]W 1991 Lilly wzięła ślub z Alicią Blasingame[10]. Lana w 1993 poślubiła Theę Bloom, rozwiodła się z nią w 2002 roku. Następnie rozpoczęła prywatnie proces tranzycji i wykonywania operacji korekty płci[11].
W lipcu 2012 Lana po raz pierwszy wystąpiła publicznie jako Lana[12]. Natomiast Lilly poinformowała o swojej tranzycji w 2016 roku[13].
Filmografia
[edytuj | edytuj kod]Filmy
[edytuj | edytuj kod]Rok | Tytuł | Zajęcie | Uwagi |
---|---|---|---|
1995 | Zabójcy (Assassins) | pisanie fabuły | |
1996 | Brudne pieniądze (Bound) | reżyseria i scenariusz | pełnometrażowy debiut reżyserski |
1999 | Matrix (The Matrix) | reżyseria i scenariusz | |
2001 | The Matrix Revisited | produkcja | film dokumentalny |
2003 | Animatrix | produkcja | seria filmów krótkometrażowych |
Matrix Reaktywacja (The Matrix Reloaded) | reżyseria i scenariusz | ||
Matrix Rewolucje (The Matrix Revolutions) | reżyseria i scenariusz | ||
2005 | V jak vendetta (V for Vendetta) | produkcja i scenariusz | adaptacja komiksu |
2007 | Inwazja | scenariusz | poprawki do sceneriusza (bez uznania autorstwa)[14] |
2008 | Speed Racer | reżyseria, scenariusz i produkcja | |
2009 | Ninja Assassin | produkcja | |
2012 | Atlas chmur (Cloud Atlas) | reżyseria, scenariusz i produkcja | |
2014 | Google Me Love | produkcja | film krótkometrażowy |
2015 | Jupiter: Intronizacja (Jupiter Ascending) | reżyseria, scenariusz i produkcja | |
2021 | Matrix Zmartwychwstania (The Matrix Resurrections) | reżyseria, scenariusz i produkcja | tylko Lana |
Seriale
[edytuj | edytuj kod]Rok | Tytuł | Zajęcie | Uwagi |
---|---|---|---|
2015-2018 | Sense8 | reżyseria, scenariusz i produkcja | od 2. sezonu tylko Lana |
2019-2021 | Work in Progress | reżyseria, scenariusz i produkcja | tylko Lilly |
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Larry Wachowski Biography (1965–). filmreference.com. [dostęp 2016-03-10]. (ang.).
- ↑ Xan Brooks: Lana Wachowski opens up about transgender decision | Film | The Guardian. theguardian.com, 7 września 2012. [dostęp 2016-03-10]. (ang.).
- ↑ Andy Wachowski Biography (1967–). filmreference.com. [dostęp 2016-03-10]. (ang.).
- ↑ Caroline Davies, Mark Sweney: Film director Lilly Wachowski comes out as transgender woman. theguardian.com, 9 marca 2016. [dostęp 2016-03-10]. (ang.).
- ↑ Lana Wachowski – Filmmaker, Screenwriter, Activist. biography.com. [dostęp 2016-03-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-12)]. (ang.).
- ↑ Wachowski Brothers Reload. woe.edu.pl. [dostęp 2016-03-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (8 maja 2013)]. (ang.).
- ↑ Mark Miller: Matrix Revelations | Wired (The Wachowski Brothers FAQ). wired.com, 1 listopada 2003. [dostęp 2016-03-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (5 marca 2016)]. (ang.).
- ↑ Christy Marx: The Wachowski Brothers: Creators of the Matrix. The Rosen Publishing Group, 2005, s. 7. ISBN 978-1-4042-0264-1. [dostęp 2016-03-11].
- ↑ George Anastasia, Glen Macnow, Joe Pistone: The Ultimate Book of Gangster Movies: Featuring the 100 Greatest Gangster Films of All Time. Running Press, 2011, s. 321. ISBN 978-0-7624-4154-9. [dostęp 2016-03-11].
- ↑ Associated Press: Second Wachowski sibling comes out as transgender | Daily Mail Online. dailymail.co.uk, 9 marca 2016. [dostęp 2016-03-11]. (ang.).
- ↑ Oto Lana Wachowski. Współtwórca „Matrixa” został kobietą. tvn24.pl, 1 sierpnia 2012. [dostęp 2014-07-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (9 marca 2016)].
- ↑ Meriah Doty: ‘Cloud Atlas’ directors reveal more than just back story. yahoo.com, 30 lipca 2012. [dostęp 2016-03-11]. (ang.).
- ↑ Alex Stedman: Andy Wachowski Comes Out as Transgender, Goes by Lilly | Variety. variety.com, 8 marca 2016. [dostęp 2016-03-11]. (ang.).
- ↑ Who's behind ''Invasion''? [online], EW.com [dostęp 2024-07-11] (ang.).
- ISNI: 0000000121421486, 0000000456088515
- VIAF: 85492177, 525145857074822921541
- LCCN: no00066895
- GND: 122552571
- NDL: 00763334
- BnF: 14043256f
- SUDOC: 078063019
- SBN: VIAV139085
- NLA: 40414136
- NKC: xx0031240
- BNE: XX880066
- NTA: 189037237
- BIBSYS: 52784
- CiNii: DA12782580
- Open Library: OL1509702A
- PLWABN: 9810655698705606
- NUKAT: n2004029175
- J9U: 987007334127905171
- CANTIC: a1182735x
- CONOR: 16547939
- KRNLK: KAC201106665
- LIH: LNB:Bvqb;=CV
- ISNI: 0000000121014610
- VIAF: 54348239, 971145857091322922093
- LCCN: no00066894
- GND: 122552601
- NDL: 00763335
- BnF: 140432553
- SUDOC: 078063027
- NLA: 40414134
- NKC: xx0031239
- BNE: XX1386005
- NTA: 160613337
- BIBSYS: 52783
- CiNii: DA1278249X
- Open Library: OL3036974A
- PLWABN: 9810655698605606
- NUKAT: n2004072124
- J9U: 987007334128005171
- CANTIC: a11827361
- CONOR: 16548451
- KRNLK: KAC201106666
- LIH: LNB:BvqZ;=CT