Ludwik Evert – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Ludwik Evert (przed 1936) | |
Data i miejsce urodzenia | 23 września 1863 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 20 marca 1945 |
Senator II III IV kadencji (II RP) | |
Okres | od 1928 |
Przynależność polityczna | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Ludwik Józef Evert (ur. 23 września 1863[1] w Kielcach, zm. 20 marca 1945 w Grodzisku Mazowieckim) – przemysłowiec, handlowiec, działacz społeczny, senator, jeden z założycieli księgarni i wydawnictwa Trzaska, Evert i Michalski.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Kształcił się w Wyższej Szkole Handlowej Leopolda Kronenberga w Warszawie. Następnie pracował w Niemczech, a po wysiedleniu w 1885 przebywał we Francji i w Polsce. W 1896 zamieszkał w Rosji, gdzie był przedstawicielem łódzkiego przemysłu włókienniczego. W latach 1900–1918 był wiceprezesem oraz prezesem kolonii polskiej w Moskwie. Pełnił również funkcję wiceprezesa Towarzystwa Dobroczynnego. Od 1914 kierował Komitetem Pomocy Ofiarom Wojny oraz był prezesem Zrzeszenia Niepodległościowego. W 1918 wrócił do Polski. W 1919 wraz z Władysławem Trzaską i Janem Michalskim założył firmę Księgarnia i Dom Wydawniczy Trzaska, Evert i Michalski. Księgarnia, umieszczona w gmachu Hotelu Europejskiego przy ulicy Krakowskie Przedmieście 13, rozpoczęła ożywioną działalnością wydawniczą w 1922. W 1922 Ludwik Evert został prezesem spółki. W 1937 wycofał się z udziału w księgarni i wydawnictwie, pozostawiając jednak w firmie swoje nazwisko. W czasie II wojny światowej firmę Trzaska, Evert, Michalski zlikwidowali Niemcy. W 1945 wznowił jej działalność W. Trzaska.
Od 1923 do śmierci pełnił funkcję prezesa kolegium kościelnego Parafii Ewangelicko-Augsburskiej Świętej Trójcy w Warszawie. Pod koniec lat 30. był zastępcą prezesa zarządu Towarzystwa Wyższej Szkole Dziennikarskiej w Warszawie[2].
Od 1928 był senatorem RP z listy Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem (BBWR), a przez IV kadencję był senatorem mianowanym przez prezydenta RP. Należał też do Partii Pracy. W okresie międzywojennym był także członkiem Rady Miejskiej Warszawy, Komitetu Opieki Społecznej, Komitetu Pomocy dla Bezrobotnych oraz Zgromadzenia Kupców miasta Warszawy. W 1939 powołany do Obywatelskiego Komitetu Obrony Warszawy. Był jednym z 12 zakładników[3] wskazanych Niemcom zgodnie z aktem kapitulacji miasta z 28 września „celem zabezpieczenia przed aktami sabotażu”[4].
Zmarł 20 marca 1945 w Grodzisku Mazowieckim, gdzie został pochowany. W 1971 zwłoki przeniesiono na cmentarz ewangelicko-augsburski w Warszawie (aleja 24, grób 26)[5].
Jego córką była Halina Evert-Kappesowa (historyk, bizantynolog), a synem Władysław Ludwik Evert (pisarz, poeta, dziennikarz).
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (30 kwietnia 1927)[6][7]
- Krzyż Niepodległości (23 grudnia 1933)[8]
- Złoty Krzyż Zasługi (1929)[7]
- Order Trzech Gwiazd (Łotwa)[7]
- Order Krzyża Orła II klasy (Estonia, 1933)[9]
Wybrane publikacje
[edytuj | edytuj kod]- W sprawie rewizji gospodarki teatrów miejskich : trzy listy z powodu wyboru rzeczoznawcy dla rewizji gospodarki teatrów miejskich w Warszawie w 1929 r., Warszawa 1929.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Stanisław Łoza (red.), Czy wiesz kto to jest?, (Przedr. fotooffs., oryg.: Warszawa : Wydaw. Głównej Księgarni Wojskowej, 1938.), Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe : na zam. Zrzeszenia Księgarstwa, 1983, s. 168 .
- ↑ Wyższa Szkoła Dziennikarska w Warszawie. Sprawozdanie za XXI Rok Szkolny 1937-1938 oraz Program na Rok 1938-1939. Warszawa: 1938, s. 44.
- ↑ Marian Marek Drozdowski: Alarm dla Warszawy. Ludność cywilna w obronie stolicy we wrześniu 1939 r.. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1969, s. 303.
- ↑ Tomasz Szarota: Okupowanej Warszawy dzień powszedni. Studium historyczne. Warszawa: Czytelnik, 2010, s. 15. ISBN 978-83-07-03239-9.
- ↑ śp. JÓZEF LUDWIK EVERT
- ↑ M.P. z 1927 r. nr 100, poz. 245 „za wybitną działalność na polu opieki społecznej, połączoną z wielką ofiarnością”.
- ↑ a b c Evert Ludwik Józef 1863-1945. bs.sejm.gov.pl. [dostęp 2017-08-11].
- ↑ M.P. z 1934 r. nr 6, poz. 12 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
- ↑ Eesti tänab 1919-2000, Tallinn: Eesti Vabariigi Riigikantselei, 2000, s. 152-155, ISBN 9985-60-778-3 [dostęp 2014-10-23] [zarchiwizowane z adresu 2011-08-27] (est.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- S. Górski, Polacy w Moskwie. Ankieta „Tygodnika Ilustrowanego”, „Tygodnik Ilustrowany” (1905), nr 42, s. 782–783 (z fotografią).
- Wywiad z Ludwikiem Evertem, „Przegląd Literacki” (1930), nr 5/6.
- „Przegląd Księgarski” (1933), s. 222–223 (z fotografią).
- Halina Evert-Kappesowa, Evert Ludwik Józef (1863–1945) [w:] Polski słownik biograficzny, t. 6, Kraków 1948, s. 323.
- Halina Evert-Kappesowa, Evert Ludwik Józef (23 IX 1863 Kielce–20 III 1945 Grodzisk Mazowiecki) [w:] Słownik pracowników książki polskiej, Warszawa – Łódź 1972, s. 209.
- Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej, red. naukowa J. M. Majchrowski przy współpracy G. Mazura i K. Stepana, Warszawa 1994, s. 508.
- J. Szturc, Ewangelicy w Polsce. Słownik biograficzny XVI–XX wieku, Bielsko–Biała 1998, s. 69–70.
- Adrian Uljasz, Z albumu twórców książki polskiej. Firma Trzaska, Evert i Michalski, „Słowo i Myśl” (2009), nr 1 lublin.luteranie.pl.