Mątwica – Wikipedia, wolna encyklopedia
wieś | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Liczba ludności (2011) | |
Strefa numeracyjna | 86 |
Kod pocztowy | 18-414[4] |
Tablice rejestracyjne | BLM |
SIMC | 0402508[5] |
Położenie na mapie gminy Nowogród ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa podlaskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu łomżyńskiego ![]() | |
![]() |
Mątwica – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Nowogród[5][6].
Wieś jest podzielona administracyjnie na dwa sołectwa. Cała miejscowość liczy ok. 200 posesji[potrzebny przypis]. Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Nowogrodzie[7].
Historia
[edytuj | edytuj kod]W okolicach miejscowości warszawski 205. Ochotniczy Pułk Piechoty im. Jana Kilińskiego walczył z bolszewicką 10. i 15. Dywizją Kawalerii (1-2 sierpnia 1920)[8]. W latach 1921 – 1939 wieś leżała w województwie białostockim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Kupiski.
Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku wieś zamieszkiwało 729 osób w 119 budynkach mieszkalnych[9]. Miejscowość należała do parafii rzymskokatolickiej w Nowogrodzie. Podlegała pod Sąd Grodzki i Okręgowy w Łomży; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Nowogrodzie[10].
W wyniku napaści ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 miejscowość znalazła się pod okupacją sowiecką. Od czerwca 1941 roku pod okupacją niemiecką. Od 22 lipca 1941 do 1945 włączona w skład Landkreis Lomscha, Bezirk Bialystok III Rzeszy[11].
W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mątwica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.
W latach 2018–2019 przeprowadzono we wsi prace ekshumacyjne (Instytut Pamięci Narodowej), w wyniku których odkryto szczątki dziewięciu żołnierzy Wojska Polskiego (trzy szkielety zostały uszkodzone podczas budowy drogi, reszta była w układzie anatomicznym). Szczątki te zostały pochowane 14 sierpnia 2019 na cmentarzu parafialnym w Łomży (żołnierska mogiła zbiorowa)[8].
Obiekty
[edytuj | edytuj kod]We wsi stoi kapliczka przydrożna z 1909. Być może pochowano tutaj w XVIII wieku dwie osoby. W pobliżu kapliczki urządzony został cmentarz dla rosyjskich żołnierzy poległych podczas I wojny światowej, w 1915. Później dochowano tam jeszcze żołnierzy polskich poległych w 1920 (wojna polsko-bolszewicka) i 1939 (kampania wrześniowa)[8].
We wsi istniał w przeszłości przystanek kolejowy Mątwica na wąskotorowej linii Dęby – Łomża Wąskotorowa[12].
Urodzeni w Mątwicy
[edytuj | edytuj kod]We wsi urodził się Franciszek Piaścik, polski architekt, dziekan Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 78782
- ↑ Wieś Mątwica w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2021-02-05] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 770 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
- ↑ a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ Opis parafii na stronie diecezji
- ↑ a b c Piotr Kędziora-Babiński, Ekshumacje żołnierzy Armii Ochotniczej i upamiętnienie jej bohaterów, w: Biuletyn IPN, nr 11/2020, s. 91, ISSN 1641-9561
- ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych., t. T. 5, województwo białostockie, 1924, s. 52 .
- ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorjalnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych, Przemyśl, Warszawa 1933, s. 1021 .
- ↑ Karte: Landkreis Lomscha 1. 8. 1944 - Städte und Amtsbezirke [online], www.territorial.de [dostęp 2020-04-19] .
- ↑ Ogólnopolska Baza Kolejowa [online], www.bazakolejowa.pl [dostęp 2023-10-09] (pol.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]Mątwica al, Montwica, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VI: Malczyce – Netreba, Warszawa 1885, s. 219 .