Maciej Sołtyk (wojewoda) – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
![]() Sołtyk | |
Rodzina | |
---|---|
Data urodzenia | 9 lutego 1720 |
Data śmierci | 31 marca 1802 |
Ojciec | |
Matka | Józefa z Makowieckich |
Żona | Anna Karska h. Jastrzębiec |
Dzieci | Józef Jakub (z Anny Karskiej), |
Odznaczenia | |
![]() ![]() |
Maciej Sołtyk herbu Sołtyk (ur. 9 lutego 1720, zm. 31 marca 1802)[a][4] – generał lejtnant wojsk koronnych[5], wojewoda sandomierski od 1774 roku, kasztelan sandomierski w latach 1761–1774, podkomorzy sandomierski w latach 1757–1761[6], konsyliarz Rady Nieustającej w 1775 roku[7], duktor województwa sandomierskiego w 1764 roku.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Syn kasztelana sandomierskiego Michała Aleksandra Sołtyka i Józefy z Makowieckich h. Pomian[8], brat miecznika sandomierskiego Józefa i kasztelana wiślickiego Tomasza. Był trzykrotnie żonaty. Z pierwszego małżeństwa z Anną Karską h. Jastrzębiec urodził się syn Józef Jakub[9], późniejszy kanonik płocki. Z drugiego małżeństwa z Anną Dembińską h. Rawicz urodziły się córki Katarzyna i Urszula[b]. Trzecią żoną była Koczowska h. Jastrzębiec, która zmarła bezpotomnie[8]. Nie wiadomo, z którą żoną miał córkę Konstancję, oddaną do zakonu franciszkanek[1].
Od 1737 w wojsku I Rzeczypospolitej. W 1750 mianowany pułkownikiem regimentu konnego województw krakowskiego i sandomierskiego. W 1752 uzyskał patent generała-majora, w 1756 generała-lejtnanta. W latach 1750, 1760 i 1762 wybierany posłem na Sejm z województwa sandomierskiego. Poseł koronny na sejm 1758 roku z województwa inflanckiego[10]. W 1764 roku był elektorem Stanisława Augusta Poniatowskiego z województwa sandomierskiego[11][12]. W 1764 roku został wyznaczony senatorem rezydentem[13]. Komisarz Komisji Dobrego Porządku województwa sandomierskiego[14].
Na Sejmie Rozbiorowym 1773-1775 został wybrany przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego do Rady Nieustającej[7].
Członek konfederacji Andrzeja Mokronowskiego w 1776 roku[15]. W 1780 roku został wyznaczony przez sejm na sędziego sejmowego z senatu na pierwszą kadencję przypadającą na 1 lutego 1781 roku[16]. Niektóre źródła podają, że jako wojewoda sandomierski był członkiem konfederacji Sejmu Czteroletniego[17], jednak Volumina Legum T. IX (Kraków 1889) nie wymienia Macieja Sołtyka pośród wojewodów, którzy złożyli akces do konfederacji generalnej[18]. W 1790 roku był członkiem Komisji Porządkowej Cywilno-Wojskowej dla powiatów sandomierskiego i wiślickiego województwa sandomierskiego[19].
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]3 sierpnia 1762 roku otrzymał Order Orła Białego[20][21]. 16 marca 1774 roku otrzymał Order Świętego Stanisława[1][2].
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Wcześniejsze publikacje podają rok 1718 za przybliżoną datę urodzenia Macieja Sołtyka[1][2]. W czasie prac archeologicznych w ruinach kaplicy św. Anny w Kątach Starych koło Stopnicy odnaleziono tablicę trumienną Macieja Sołtyka z wyrytymi datami urodzin (9 lutego 1720) i zgonu (31 marca 1802)[3].
- ↑ Radomir Cywiński podaje, że uznane za jego córki z drugiego małżeństwa, z Anną Dembińską, Urszula i Katarzyna, zamężne kolejno za Kasprem Wielogłowskim, były w rzeczywistości córkami Jana Kantego Sołtyka, stolnika sandomierskiego[1].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d Radomir Cywiński: Maciej Sołtyk herbu własnego. [w:] Internetowy Polski Słownik Biograficzny [on-line]. [dostęp 2023-08-15].
- ↑ a b Daria Dyktyńska. Działalność sejmikowa wojewody sandomierskiego Macieja Sołtyka, w świetle uchwał sejmiku sandomierskiego z lat 1750–1792. „Rocznik Muzeum Narodowego w Kielcach”. Tom 26, s. 111-112, 2011. Kielce.
- ↑ Marlena Płaska: Czy uda się odbudować kaplicę ufundowaną przez rycerza Jana III Sobieskiego?. www.radio.kielce.pl, 2020-09-17. [dostęp 2021-10-21].
- ↑ Tablica trumienna Macieja Sołtyka. www.radio.kielce.pl. [dostęp 2021-10-18].
- ↑ Henryk P. Kosk, Generalicja polska, t. II, Pruszków 2001, s. 177.
- ↑ Oprac. Krzysztof Chłapowski i Alicja Falniowska-Grabowska: Urzędnicy województwa sandomierskiego XVI-XVIII wieku. Spisy. Kórnik: 1993, s. 212.
- ↑ a b Volumina Legum. T. VIII. Petersburg: 1860, s. 86.
- ↑ a b Teodor Żychliński: Złota księga szlachty polskiej. T. R.XVII. Poznań: 1895, s. 175.
- ↑ Tablica trumienna Józefa Jakuba Sołtyka. www.radio.kielce.pl. [dostęp 2021-10-18].
- ↑ Diarjusze sejmowe z wieku XVIII.T.III. Diarjusze sejmów z lat 1750, 1752, 1754 i 1758, Warszawa 1937, s. 286
- ↑ Oswald Pietruski: Elektorów poczet, którzy niegdyś głosowali na elektów Jana Kazimierza roku 1648, Jana III. roku 1674, Augusta II. roku 1697, i Stanisława Augusta roku 1764, najjaśniejszych Królów Polskich, Wielkich Książąt Litewskich. Lwów: 1845, s. 340.
- ↑ Akt elekcyi Roku Tysiąć Siedemset Sześćdziesiątego Czwartego, Miesiąca Sierpnia, Dnia dwudziestego siódmego, s. 45
- ↑ Volumina Legum, t. VII, Petersburg 1860, s. 169.
- ↑ Melchior Buliński, Monografija miasta Sandomierza, Warszawa, 1879, s. 142.
- ↑ Volumina Legum. T. VIII. Petersburg: 1860, s. 527.
- ↑ Volumina Legum. T. VIII. Petersburg: 1860, s. 583.
- ↑ Kalendarzyk narodowy y obcy na rok ... 1792. Warszawa: 1791, s. 308.
- ↑ Volumina Legum. T. IX. Kraków: 1889.
- ↑ Dziennik rządowo-ekonomiczno handlowy. Zaymuiący różne Wiadomości, Rządowe, Handlowe, Ekonomiczne, Fabryczne, Kontraktowe na Dobra, Summy, i Produkta. Zajmujący 3 miesiące kwiecień may czerwiec 1790. R.5.. T. II. Warszawa: 1790, s. 379.
- ↑ Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705–2000, Warszawa 2008, s. 201.
- ↑ Stanisław Łoza, Order Orła Białego, Warszawa 1939, s. 89
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Radomir Cywiński: Maciej Sołtyk herbu własnego. [w:] Internetowy Polski Słownik Biograficzny [on-line]. [dostęp 2023-08-15].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Maciej Sołtyk h. wł. (ID: 4.327.1168) M.J. Minakowski, Genealogia potomków Sejmu Wielkiego