Mapa morska – Wikipedia, wolna encyklopedia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/NOAA_chart_25664_1976.png/300px-NOAA_chart_25664_1976.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ea/Carta_Marina.jpeg/300px-Carta_Marina.jpeg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Fern%C3%A3o_Vaz_Dourado_1571-1.jpg/300px-Fern%C3%A3o_Vaz_Dourado_1571-1.jpg)
Mapa morska – rodzaj mapy będącej graficznym przedstawieniem obszarów morskich i przyległych do nich terenów przybrzeżnych.
Mapa tego typu zawiera informacje o głębokości wody, ukształtowaniu dna, przebiegu linii brzegowej, pływach, prądach, zagrożeniach nawigacyjnych, portach, mostach i wiele innych danych potrzebnych do bezpiecznej nawigacji.
Umiejętność posługiwania się mapą jest niezbędna dla nawigatora.
Odwzorowanie
[edytuj | edytuj kod]Używanie globusa ze zrozumiałych względów nie nadaje się do prowadzenia nawigacji. Z tego powodu:
- mapy morskie wykonuje się w większości przypadków w rzucie Merkatora. Rzut ten spełnia podstawowe warunki dla mapy morskiej, tj. zachowana jest wierność kątów (możliwe wykreślanie kursów); zachowana jest wierność odległości (zobacz mila morska) oraz umożliwia żeglugę po loksodromie,
- czasami mapy morskie wykonuje się też w rzucie gnonomicznym dla pokazania obszarów podbiegunowych oraz dla żeglugi po ortodromie.
Budowa mapy morskiej
[edytuj | edytuj kod]Każda mapa morska składa się z kilku ważnych informacji:
- Tytuł mapy - umieszczony w widocznym miejscu, zawiera elementy:
- znak wydawcy mapy
- opis obszaru objętego mapą
- skala podana dla głównego równoleżnika (rzut Merkatora nie zachowuje skali na całej powierzchni)
- jednostki użyte do określenia głębokości
- numer katalogowy mapy (umieszczony również na brzegu, tak aby był dostępny po zwinięciu lub złożeniu)
- Ramka z opisem zawierającym:
- data wydania (na dolnym marginesie)
- spis poprawek
- wymiary mapy w milimetrach (dla porównania skali, gdyż mapy pod wpływem wilgoci mogą zmienić swoje rozmiary)
- w lewym dolnym rogu miejsce na małe poprawki nanoszone przez użytkownika z Wiadomości Żeglarskich (patrz locja).
Podział map morskich
[edytuj | edytuj kod]Mapy morskie można podzielić w oparciu o skalę i treść jaką przedstawiają. Wyróżniamy głównie:
- Morskie mapy nawigacyjne
- mapy generalne - wykonane przeważnie w małej skali:
- planowanie tras żeglugowych 1:10 000 000
- trasy oceaniczne 1:3 500 000
- mapy brzegowe - mapy o średniej skali:
- przybrzeżne obszary ograniczone 1:300 000 - 1:200 000
- podejścia do portów 1:100 000 i więcej
- plany - mapy o dużej skali:
- obszary kotwicowisk i portów 1:50 000 i więcej
- obszary terminali 1:12 500 i więcej
- mapy generalne - wykonane przeważnie w małej skali:
- Morskie mapy pomocnicze wykonane w rzucie gnomonicznym przeważnie w małej skali. Możemy do nich zaliczyć:
- arkusze zliczeniowe (wykorzystywane przeważnie w żegludze oceanicznej)
- nakresy radarowe
- diagramy
- Morskie mapy informacyjne sporządzone w małej skali, które nie nadają się do prowadzenia nawigacji i zawierają informacje:
- meteorologiczne
- hydrograficzne
- ogólnonawigacyjne
Oznaczenia na mapach morskich
[edytuj | edytuj kod]Ze względu na konieczność zaznaczania na mapach nawigacyjnych wielu istotnych dla żeglugi szczegółów, z jednoczesnym zachowaniem przejrzystości każdej z map, wprowadzono zestaw znaków i skrótów (ang. symbols and abbreviations), publikowany w broszurze Admiralicji brytyjskiej nr 5011. Znajomość znaków i skrótów jest niezbędna do prowadzenia żeglugi, gdyż duża ich część symbolizuje niebezpieczeństwa nawigacyjne niewidoczne gołym okiem lub inne ważne z punktu widzenia prowadzenia statku miejsca (np. latarnie morskie).
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- locja
- nawigacja,
- międzynarodowy system oznakowania nawigacyjnego,
- znak nawigacyjny,
- Mapa batymetryczna
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Mirosław Jurdziński: Podstawy Nawigacji Morskiej. Gdynia: Fundacja Rozwoju Wyższej Szkoły Morskiej w Gdyni, 2003. ISBN 83-87438-58-8.
- Franciszek Wróbel: Vademecum Nawigatora. Gdynia: Trademar, 2006. ISBN 83-915444-3-5.