Marc Bloch – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Państwo działania | |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | 6 lipca 1886 |
Data śmierci | 16 czerwca 1944 |
profesor | |
Specjalność: historia średniowiecza | |
wykładowca akademicki | |
Uczelnia | |
Okres zatrudn. | 1919–1936 |
Odznaczenia | |
![]() ![]() |
Marc Léopold Benjamin Bloch (ur. 6 lipca 1886 w Lyonie, zm. 16 czerwca 1944) – francuski historyk średniowiecza, członek francuskiego ruchu oporu, rozstrzelany przez Niemców, współzałożyciel szkoły Annales.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się w Lyonie jako syn profesora historii Gustave’a Blocha, pochodził z rodziny alzackich Żydów. Studiował w Paryżu, następnie w Berlinie i Lipsku. W czasie I wojny światowej służył w piechocie francuskiej, kończąc wojnę ze stopniem kapitana. Za zasługi wojenne został odznaczony Krzyżem Wojennym oraz orderem Legii Honorowej[1].
Po wojnie, od 1919 do 1936 Marc Bloch wykładał historię średniowiecza na uniwersytecie w Strasbourgu. W 1929 założył wraz z Lucienem Febvrem szkołę Annales, wywodzącą swą nazwę od wydawanego przez nich periodyku „Annales d’Histoire Economique et Sociale” (obecnie: „Annales. Histoire, Sciences Sociales”). Najistotniejsze prace Blocha obejmowały studia nad feudalizmem, był autorem fundamentalnej pracy: „Społeczeństwo feudalne” (fr. La société féodale). W 1936 zastąpił Henri Hausera na stanowisku profesora historii gospodarczej na Sorbonie.
W 1939, po wybuchu II wojny światowej, zgłosił się do wojska. Po upadku Francji, w 1940 napisał pracę L’Étrange Défaite („Dziwna klęska”)[2] o przebiegu i podłożu klęski w kampanii francuskiej 1940. Po zajęciu Francji przez Niemcy, zaczął działać we francuskim ruchu oporu (Résistance), w którym stał się jednym z przywódców okręgu Lyonu. 8 marca 1944 został ujęty w Lyonie przez Gestapo, po czym został rozstrzelany 16 czerwca 1944 r.
W 1998 Uniwersytet Nauk Humanistycznych w Strasburgu nazwano jego imieniem.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Publikacje
- Rois et Serfs, un chapitre d'histoire capétienne, 1920[3];
- Réflexions d'un historien sur les fausses nouvelles de la guerre, 1921 (extrait des Écrits de guerre) , 2010;
- Les Rois thaumaturges , 1924;
- Les Caractères originaux de l'histoire rurale française, 1931 ; dernière réédition, Pocket, 2006, tom 1[4], tom 2[5];
- La Société féodale, t. I-II, 1939-1940[6];
- L'Étrange Défaite , 1940; opublikowany po raz pierwszy w 1946[7];
- Apologie pour l'histoire ou Métier d'historien, 1941[8];
- La France sous les derniers Capétiens (1223-1328), 1958[9];
- Seigneurie française et manoir anglais, 1960;
- Souvenirs de guerre, 1914-1915, 1969;
- La Terre et le Paysan. Agriculture et vie rurale aux xviie et xviiie siècles, 1999;
- Mélanges historiques, 2011.
- Korespondencja
- Marc Bloch, « Lettres de la drôle de guerre », Les Cahiers de l'IHTP, 1991
- Bryce i Mary Lyon, The birth of Annales history - the letters of Lucien Febvre and Marc Bloch to Henri Pirenne (1921-1935), 1991.
- Marc Bloch, Écrire la société féodale. Lettres à Henri Berr, 1924-1943, 1992.
- Marc Bloch i Fritz Rörig, Correspondance (1928-1932), 1994;
- Marc Bloch, Lettres à Robert Boutruche, 1996;
- Marc Bloch i Lucien Febvre, Correspondance, 2004;
Publikacje w języku polskim
[edytuj | edytuj kod]- Pochwała historii, czyli O zawodzie historyka, przeł. Wanda Jedlicka, przejrzał i przedm. opatrzył Witold Kula, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1960; wyd. 2 Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1962; wyd. 3 przekł. uzupeł., zred. i wprow. poprz. Hubert Łaszkiewicz, Kęty: Wydawnictwo Marek Derewiecki 2009.
- Społeczeństwo feudalne, tł. Eligia Bąkowska, wstępem poprzedził Andrzej Feliks Grabski, Warszawa: Państ. Instytut Wydawniczy 1981 (wyd.2 Warszawa: Państ. Instytut Wydawniczy 2002).
- Królowie cudotwórcy. Studium na temat nadprzyrodzonego charakteru przypisywanego władzy królewskiej zwłaszcza we Francji i w Anglii, słowo wstępne Jacques Le Goff, przeł. Jan Maria Kłoczowski, Warszawa: „Volumen” – „Bellona” 1998.
- Dziwna klęska, przeł. Katarzyna Marczewska, Warszawa: Oficyna Naukowa 2008.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Francine Michaud: Marc Bloch (1886–1944). W: French Historians 1900–2000. edited by Philip Daileader and Philip Whalen. Chichester: Wiley-Blackwell, s. 41. ISBN 978-1-4051-9867-7.
- ↑ Jan Pomorski , Kultura poznająca w roli kreatora źródła historycznego. Wokół "Dziwnej klęski" Marca Blocha, „Historyka. Studia Metodologiczne” [dostęp 2021-01-23] (ang.).
- ↑ Robarts - University of Toronto , Rois et serfs : un chapitre d'histoire capétienne, Paris : É. Champion, 1920 [dostęp 2021-01-23] .
- ↑ Jean-Marie Tremblay , Marc Bloch, Les caractères originaux de l'histoire rurale française. Tome 1 [online], texte, 2 lutego 2005 [dostęp 2021-01-23] .
- ↑ Jean-Marie Tremblay , Marc Bloch, Les caractères originaux de l'histoire rurale française. Tome II. (1956) Supplément établi d'après les travaux de l'auteur (1931-1944). [online], texte, 2 lutego 2005 [dostęp 2021-01-23] .
- ↑ Jean-Marie Tremblay , Marc Bloch (1886-1944) [historien français], La société féodale. La formation des liens de dépendance [online], texte, 2 lutego 2005 [dostęp 2021-01-23] .
- ↑ Jean-Marie Tremblay , Marc Bloch (1886-1944) [historien français], L'Étrange défaite. Témoignage écrit en 1940 [online], texte, 2 lutego 2005 [dostęp 2021-01-23] .
- ↑ Jean-Marie Tremblay , Marc Bloch (1886-1944) [historien français], APOLOGIE POUR L HISTOIRE OU MÉTIER D HISTORIEN [online], texte, 2 lutego 2005 [dostęp 2021-01-23] .
- ↑ Jean-Marie Tremblay , Marc Bloch, historien français (1886-1944). La France sous les derniers Capétiens (1223-1328). [online], texte, 2 lutego 2005 [dostęp 2021-01-23] .
- ISNI: 0000000083433397
- VIAF: 46757545
- LCCN: n79142969
- GND: 118659081
- NDL: 00433537
- LIBRIS: 1zcfh44k3ndn44v
- BnF: 118923821
- SUDOC: 02673298X
- SBN: CFIV072267
- NLA: 36052414
- NKC: jn20000700187
- BNE: XX855595
- NTA: 068976356
- BIBSYS: 90063995
- CiNii: DA00434168
- Open Library: OL119624A
- PLWABN: 9810572175705606
- NUKAT: n96400437
- J9U: 987007258883205171
- PTBNP: 14657
- CANTIC: a10427909
- LNB: 000045373
- NSK: 000213985
- CONOR: 10444899
- ΕΒΕ: 151593
- BLBNB: 000616532
- KRNLK: KAC200004021
- LIH: LNB:IDv;=BZ