Marija Matios – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 19 grudnia 1959 |
---|---|
Zawód, zajęcie | pisarka, poetka |
Alma Mater | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() |
Marija Wasyliwna Matios, ukr. Матіос Марія Василівна (ur. 19 grudnia 1959 w Roztokach, w obwodzie czerniowieckim[1]) – ukraińska pisarka i poetka, posłanka do Rady Najwyższej. Nazywana „wielką damą ukraińskiej literatury”[1].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Marija Matios jest rdzenną Hucułką z Bukowiny, co wpłynęło na jej twórczość, w której wykorzystuje również unikalne doświadczenia własnej rodziny. Pierwsze wiersze opublikowała w wieku 15 lat. Ukończyła filologię na Czerniowieckim Uniwersytecie Państwowym. Była przewodniczącą Związku Pisarzy Obwodu Czerniowieckiego, a także współzałożycielką naukowo-literackiego „Bukowińskiego Żurnalu”. W 1992 debiutowała w czasopiśmie „Kyjiw” opowiadaniem Juriana i Dołhopoł[1].
W 2012 została umieszczona na drugim miejscu listy wyborczej partii UDAR, którą założył Witalij Kłyczko. Uzyskała wówczas mandat posłanki VII kadencji[2]. W 2014 z powodzeniem ubiegała się o reelekcję z ramienia współtworzonego przez UDAR Bloku Petra Poroszenki[3].
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]- Poezja
- Z trawy i łystia (1982)
- Wohoń żywyci (1986)
- Sad neterpinnia (1994)
- Desiat' dek moroznoji wody (1995)
- Żinoczyj arkan (2001)
- Proza
- Nacija (2001, wyd. polskie pt. Nacja w przekładzie Anny Korzeniowskiej-Bihun w 2006)
- Żyttia korotke (2001)
- Bulwarnyj roman (2003)
- Sołodka Darusia (2004, wyd. polskie pt. Słodka Darusia w przekładzie Anny Korzeniowskiej-Bihun w 2010)
- Szczodennyk straczenoji (2005)
- Mister i misis Ju w krajini ukriw (2006)
- Nacija. Odkrowennia (2006)
- Majże nikoły ne nawpaky (2007, wyd. polskie pt. ...i chyba nigdy nie jest inaczej w przekładzie Anny Korzeniowskiej-Bihun w 2019)
- Moskałycia; Mama Marycia – drużyna Chrystofora Kołumba (2008)
- Kulinarni figli (2009)
- Armahedon uże widbuwsia (2011)
- Czerewyczky Bożoi materi (2013)
Odznaczenia i wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]- 2015 – Order Księżnej Olgi III klasy[4]
- 2008 – laureatka konkursu „Knyżka roku” (za powieść Moskałycia; Mama Marycia – drużyna Chrystofora Kołumba)
- 2007 – grand prix i pierwsza nagroda w konkursie „Koronacija słowa” (za powieść Majże nikoły ne nawpaky)
- 2005 – laureatka Narodowej Nagrody im. Tarasa Szewczenki (za powieść Sołodka Darusia)
- 2004 – laureatka konkursu „Knyżka roku” (za powieść Sołodka Darusia)[1]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d Матіос Марія. bukvoid.com.ua. [dostęp 2014-11-01]. (ukr.).
- ↑ Список депутатів нової Верховної Ради. pravda.com.ua, 11 listopada 2011. [dostęp 2014-11-01]. (ukr.).
- ↑ Serwis CVK – Wybory 2014. [dostęp 2014-11-01]. (ukr.).
- ↑ УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №27/2015 Про відзначення державними нагородами України з нагоди Дня Соборності України. president.gov.ua, 22 stycznia 2015. [dostęp 2023-02-28]. (ukr.).