Ostrołódka kosmata – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | |||
Klasa | |||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Podrodzina | |||
Rodzaj | |||
Gatunek | ostrołódka kosmata | ||
Nazwa systematyczna | |||
Oxytropis pilosa (L.) DC. Astragalogia 91. 1802 | |||
Synonimy | |||
|
Ostrołódka kosmata (Oxytropis pilosa DC.) – gatunek roślin z rodziny bobowatych. Występuje w strefie umiarkowanej Europy i Azji. Rośnie na murawach kserotermicznych. W Polsce pod ochroną ścisłą.
Zasięg występowania
[edytuj | edytuj kod]Występuje w Azji środkowej i na Syberii, w regionie Kaukazu, w Turcji, w Europie wschodniej i środkowej na południu po Rumunię i centralne Włochy, na zachodzie sięga do francuskich Alp i Niemiec[3]. W Polsce występuje w rozproszeniu na niżu w pasie na północ od Zielonej Góry, Poznania i Płocka poza tym bardzo rzadko na północ od Krakowa i wzdłuż granicy wschodniej[4].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/Oxytropis_pilosa_sl40.jpg/180px-Oxytropis_pilosa_sl40.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Oxytropis_pilosa_sl18.jpg/180px-Oxytropis_pilosa_sl18.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c8/Oxytropis_pilosa_kz11.jpg/220px-Oxytropis_pilosa_kz11.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/Oxytropis_pilosa_sl64.jpg/180px-Oxytropis_pilosa_sl64.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Oxytropis_pilosa_sl36.jpg/180px-Oxytropis_pilosa_sl36.jpg)
- Pokrój
- Roślina wysokości do 30 cm, cała gęsto, odstająco owłosiona długimi, białymi włoskami. Pęd nadziemny wyrasta z rozgałęzionego kłącza. Skupione pędy tworzą zwykle kępy.
- Łodyga
- Wzniesiona, pojedyncza, zwykle czerwono nabiegła.
- Liście
- Nieparzystopierzasto złożone, składają się z 7-15 par zaostrzonych, drobnych, lancetowatych lub jajowatych listków. Górne liście siedzące, niższe na coraz dłuższych ogonkach. U ich nasady znajdują się lancetowate, wolne przylistki.
- Kwiaty
- Zebrane po 20-40 w jajowate kwiatostany wyrastające na długich szypułkach z kątów liści. Kwiaty motylkowe, prawie siedzące o długości ok. 11 mm. Drobne przysadki są krótsze od kielicha. Kielich zrosły, dzwonkowaty, z ząbkami szydlastymi. Owłosiony długimi białymi i krótszymi czarnymi włoskami. Korona jasnożółta z łódeczką zakończoną długim ostrzem. Żagielek wycięty, dwa razy dłuższy od skrzydełek.
- Owoc
- Podługowaty, na szczycie zaostrzony, czarny i odstająco owłosiony strąk.
Biologia i ekologia
[edytuj | edytuj kod]- Rozwój
- Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od maja do sierpnia.
- Siedlisko
- Rośnie w murawach kserotermicznych, na wzgórzach i zboczach, na skałkach gipsowych i wapiennych. Jest gatunkiem ciepłolubnym i światłolubnym.
- Fitosocjologia
- Gatunek charakterystyczny dla rzędu Festucetalia valesiacae i zespołu Potentillo-Stipetum capillatae[5].
Zagrożenie i ochrona
[edytuj | edytuj kod]Umieszczony na polskiej czerwonej liście w kategorii VU (narażony)[6]. Jest gatunkiem tracącym stanowiska w wyniku zmian sposobu użytkowania gruntów, w szczególności z powodu zaorywania muraw i zarastania ich lub zalesiania roślinnością drzewiastą. W Polsce objęty ochroną gatunkową.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Fabales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-09-23] (ang.).
- ↑ Oxytropis pilosa. USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network – (GRIN). [dostęp 2008-12-16]. (ang.).
- ↑ Adam Zając, Maria (red.) Zając: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001. ISBN 83-915161-1-3.
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2006. ISBN 83-7073-444-8.
- Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
- BioLib: 39926
- EoL: 704078
- EUNIS: 171479
- Flora of China: 242335227
- Flora of North America: 242335227
- FloraWeb: 4087
- GBIF: 5361010
- identyfikator iNaturalist: 320197
- IPNI: 511774-1
- NCBI: 83865
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): ild-8986
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:511774-1
- Tela Botanica: 47281
- identyfikator Tropicos: 13031196
- CoL: 6TH8F