Oviedo – Wikipedia, wolna encyklopedia
| |||||
Państwo | |||||
---|---|---|---|---|---|
Wspólnota autonomiczna | |||||
Prowincja | |||||
Alkad | Wenceslao López Martinez | ||||
Powierzchnia | 186,65 km² | ||||
Wysokość | 232 m n.p.m. | ||||
Populacja (2013) • liczba ludności • gęstość |
| ||||
Nr kierunkowy | 98 | ||||
Kod pocztowy | 33001 – 33013 | ||||
Tablice rejestracyjne | O | ||||
Położenie na mapie Hiszpanii ![]() | |||||
Położenie na mapie Asturii ![]() | |||||
Położenie na mapie Europy ![]() | |||||
![]() | |||||
Strona internetowa |
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO | |
Państwo | |
---|---|
Typ | kulturowy |
Spełniane kryterium | I, II, IV |
Numer ref. | |
Region[b] | Europa i Ameryka Północna |
Historia wpisania na listę | |
Wpisanie na listę | 1985 |
Dokonane zmiany | 1998 |
Oviedo (ast. Uviéu) – miasto w Hiszpanii, historyczna i współczesna stolica Asturii.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Miasto zostało założone w 761 roku wokół klasztoru. Za panowania króla Alfonsa II zostało stolicą królestwa[1]. Od 1608 siedziba uniwersytetu. W XIX wieku rozwój zagłębia węglowego.
Gospodarka
[edytuj | edytuj kod]Obecnie jest ośrodkiem hutnictwa, a produkuje się tu również maszyny, szkło, chemikalia i naczynia. W mieście znajduje się stacja kolejowa Oviedo.
Zabytki
[edytuj | edytuj kod]- katedra San Salvador zbudowana w latach 1388–1528 w stylu gotyku płomienistego. Wewnątrz kościoła znajduje się grobowiec króla Asturii Alfonsa II. Najstarszą częścią kościoła jest zachowany fragment świątyni z początku IX wieku zaadaptowany na dwupoziomową kryptę katedralną. Wewnątrz niej znajduje się m.in. krzyż niesiony w pierwszej bitwie rekonkwisty pod Covadongą (722) przez pierwszego króla Asturii Pelagiusza. Obok pałac biskupi z XVI-XVII wieku;
- kościół San Tirso zbudowany w latach 812-842, który ze względu na liczne przebudowy poza triforium na wschodniej ścianie zatracił cechy budowli przedromańskiej;
- dawny klasztor benedyktyński San Vincente z pięknie zachowanymi krużgankami, aktualnie mieści Muzeum Archeologiczne eksponujące głównie miejscowe znaleziska;
- XVIII-wieczne pałace, w tym Velarde mieszczący Muzeum Sztuk Pięknych ze zbiorami regionalnego malarstwa;
- pałac de la Rua z XIV wieku;
- akwedukt z XVI wieku;
- ratusz z XVII wieku;
- dwukondygnacyjny przedromański kościół Santa María del Naranco położony na zboczu Monte Naranco (2 km na północ od centrum miasta) jest przebudowanym letnim pałacem króla Ramira I;
- przedromański kościół San Miguel de Lillo zbudowany w czasie panowania króla Ordoña I[2] położony w pobliżu kościoła Santa Maria del Naranco.
- Katedra w Oviedo
- Przedromański kościół Santa Maria del Naranco
Geografia
[edytuj | edytuj kod]Znajduje się pomiędzy Atlantykiem (Zatoka Biskajska) a Górami Kantabryjskimi. Położone jest na Costa Verde, niedaleko największego miasta regionu – Gijón.
Klimat
[edytuj | edytuj kod]Miesiąc | Sty | Lut | Mar | Kwi | Maj | Cze | Lip | Sie | Wrz | Paź | Lis | Gru | Roczna |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Średnie temperatury w dzień [°C] | 12.0 | 12.7 | 14.9 | 15.7 | 18.2 | 20.9 | 22.8 | 23.3 | 22.1 | 18.7 | 14.6 | 12.4 | 17,4 |
Średnie dobowe temperatury [°C] | 8.3 | 8.7 | 10.5 | 11.3 | 13.9 | 16.7 | 18.7 | 19.1 | 17.6 | 14.6 | 10.9 | 8.9 | 13,3 |
Średnie temperatury w nocy [°C] | 4.6 | 4.7 | 6.1 | 6.8 | 9.5 | 12.4 | 14.5 | 14.8 | 13.1 | 10.4 | 7.2 | 5.3 | 9,1 |
Opady [mm] | 84 | 81 | 78 | 100 | 82 | 57 | 45 | 56 | 66 | 98 | 115 | 98 | 960 |
Średnia liczba dni z opadami | 10.7 | 10.3 | 10.4 | 12.2 | 12.1 | 8.3 | 7.3 | 7.8 | 7.9 | 11.3 | 12.3 | 11.7 | 122,3 |
Wilgotność [%] | 76 | 75 | 74 | 76 | 78 | 79 | 79 | 80 | 78 | 79 | 79 | 77 | 78 |
Średnie usłonecznienie [h] | 115 | 122 | 153 | 160 | 167 | 167 | 177 | 176 | 166 | 138 | 109 | 105 | 1756 |
Źródło: Agencia Estatal de Meteorología[3] (liczba dni z opadami dla wartości 1 mm, wysokość 336 m n.p.m., 26 km od morza, 1981–2010) |
Osoby związane z Oviedo
[edytuj | edytuj kod]- Z Oviedo pochodzi kierowca Formuły 1 Fernando Alonso.
- W tym mieście urodził się także piosenkarz popowy Melendi.
- Tutaj dzieje się fragment akcji filmu Vicky Cristina Barcelona w reżyserii Woody’ego Allena.
- W Oviedo urodziła się Letycja, królowa Hiszpanii, żona króla Hiszpanii Filipa VI[4].
Miasta partnerskie
[edytuj | edytuj kod]Valparaíso, Chile
Bochum, Niemcy
Buenos Aires, Argentyna
Veracruz, Meksyk
Clermont-Ferrand, Francja
Tampa, Stany Zjednoczone
Santiago de Compostela, Hiszpania
Santa Clara, Kuba
Jersey City, Stany Zjednoczone
Hangzhou, Chiny
Santander, Hiszpania
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Gonzalo Fernández , Los Reinos Cristianos de Asturias y León: The Christian Kingdoms of Asturias and León, „Carthaginensia”, 33 (63), 5 grudnia 2018, s. 223 [dostęp 2024-01-01] (hiszp.).
- ↑ Praca zbiorowa: Sztuka Romańska. red. Rolf Toman. Tandem Verlag GmBH, 2008, s. 179. ISBN 978-83-7512-972-4.
- ↑ Standard climate values. Oviedo – Agencia Estatal de Meteorología.
- ↑ Letizia Ortiz. Biografía [online], www.biografiasyvidas.com [dostęp 2024-02-18] .
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Przewodniki Wiedzy i Życia – Hiszpania. Warszawa: Wydawnictwo Hachette Livre Polska sp. z o.o., 2005, s. 102. ISBN 83-7184-208-2.
- Nowa encyklopedia powszechna. T. 4. Warszawa: PWN, 1996, s. 715. ISBN 83-01-11967-5.
Kontrola autorytatywna (council of Asturies):