Pałac Juliusza Heinzla w Łodzi (1890–1942) – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Pałac w latach 10. XX w. | |
Państwo | |
---|---|
Miejscowość | |
Adres | |
Typ budynku | pałac |
Styl architektoniczny | |
Architekt | |
Inwestor | |
Ukończenie budowy | 1890 |
Zniszczono | 6 września 1939 |
Pierwszy właściciel | |
Kolejni właściciele | Urząd Miasta Łodzi |
Położenie na mapie Łodzi ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa łódzkiego ![]() | |
![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/Pa%C5%82ac_Julian%C3%B3w_05.jpg/220px-Pa%C5%82ac_Julian%C3%B3w_05.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/Soldiers_Armia_%C5%81%C3%B3d%C5%BA_memorial_stone%2C_%C5%81%C3%B3d%C5%BA_Julian%C3%B3w_Park.jpg/220px-Soldiers_Armia_%C5%81%C3%B3d%C5%BA_memorial_stone%2C_%C5%81%C3%B3d%C5%BA_Julian%C3%B3w_Park.jpg)
Pałac Juliusza Heinzla – istniejący w latach 1890–1942 pałac, należący do Juliusza Heinzla, położony na terenie parku Julianowskiego w Łodzi.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Park Julianowski wraz z obszarem, na którym znajduje się pałac, należał pierwotnie do rodu Zawiszów i wchodził w skład majątku Marysin III. Majątek został zlicytowany w latach 80. XIX w. i zakupiony przez Juliusza Heinzla[1]. W 1890 Juliusz Heinzel na terenie ogrodu przynależącego do folwarku, w miejscu drewnianego dworu na wzniesieniu terenu, wybudował pałac według projektu architekta Ottona Gehliga[2] i Alwila Jankaua[3] za kwotę 60 tys. rubli[4]. W pałacu Heinzlowie gromadzili dzieła malarstwa, rzeźby i broni średniowiecznej[5]. Synowie Juliusza Heinzla – Juliusz Teodor Heinzel i Ludwik Heinzel – organizowali w nim huczne przyjęcia[2], ich gośćmi byli m.in. Franciszek Żwirko, Eugeniusz Bodo i biskup Wincenty Tymieniecki[6].
W 1938 w związku z zadłużeniem rodu Heinzlów Ryszard Heinzel sprzedał majątek w Julianowie za 1,2 mln zł. Nowym nabywcą zostały władze miejskie Łodzi, przeznaczając obiekt pałacu na Muzeum Regionalne[5]. W chwili wybuchu II wojny światowej w pałacu mieścił się sztab Armii „Łódź”. 6 września 1939 został on zbombardowany przez lotnictwo niemieckie, wskutek czego zginęło kilku polskich żołnierzy, a dowódca armii Juliusz Rómmel został ogłuszony[2][7][8]. Zrujnowany pałac został opuszczony. W 1942 Niemcy rozebrali jego ruiny, a założenie parkowe znacząco przekształcili[2].
Pałac w kulturze
[edytuj | edytuj kod]Pałac Roberta Kesslera w powieści Władysława Reymonta „Ziemia Obiecana” był inspirowany pałacem Juliusza Heinzla. Autor opisał w niej huczne przyjęcia wystawiane przez Kesslera[2].
Architektura
[edytuj | edytuj kod]Pałac powstał nawiązując stylu włoskiego renesansu. Bryła powstała na rzucie wydłużonego prostokąta z piętrowymi skrzydłami. W środkowej części pałacu usytuowana była trójkondygnacyjna wieża, w której przyziemiu zlokalizowana była szeroka, sklepiona brama z dwustronnym podjazdem. W sąsiedztwie pałacu znajdował się zwierzyniec i ogród warzywny[2].
Upamiętnienie
[edytuj | edytuj kod]W miejscu dawnej lokalizacji pałacu usytuowano głaz z tablicą upamiętniającą żołnieży poległych podczas bombardowania pałacu 6 września 1939[9].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Anna Kaniewska , Najstarsze łódzkie parki [online], 3 kwietnia 2009 .
- ↑ a b c d e f Wacław Pawlak , Ślad w pamięci, ślad w przestrzeni. Julianów – letnia rezydencja Heinzlów, „Kronika Miasta Łodzi” (2), 2006 .
- ↑ Krzysztof Stefański , Atlas architektury dawnej Łodzi: do 1939 r., Archidiecezjalne Wyd. Łódzkie, 2003, ISBN 978-83-87931-88-9 [dostęp 2022-12-01] (pol.).
- ↑ Gdzie są Niemcy z tamtych lat – wspomnienia łódzkich Niemców. Sag mir, wo die Deutschen sind – Erinnerungen der lodzer Deutschen. Praca zbiorowa pod redakcją Krystyny Radziszewskiej. Wydawnictwo Literatura, Łódź 1999, s. 22–27, język polski i niemiecki, ISBN 83-87080-91-8.
- ↑ a b Agnieszka Lorenc-Karczewska , Dwory i pałace okolic Łodzi, Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego w Łodzi, 1997, ISBN 978-83-86334-02-5 [dostęp 2022-12-01] (pol.).
- ↑ Rodzina Heinzlów / przewodnik / miejmiejsce.com [online], miejmiejsce.com [dostęp 2022-12-01] (pol.).
- ↑ Kartka z kalendarza. Powietrzny atak na pałac w parku Julianowskim [online], Urząd Miasta Łodzi [dostęp 2022-11-10] (pol.).
- ↑ Julianów, czyli najbardziej elegancka część robotniczej Łodzi [online], Dziennik Łódzki [dostęp 2022-12-01] (pol.).
- ↑ Ryszard Bonisławski , Spacerownik łódzki, Warszawa: Agora, [2008?], ISBN 978-83-7552-204-4, OCLC 1280765503 [dostęp 2022-12-01] .