Postępowa Partia Obywatelska – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Skrót | FBP |
Prezes | |
Data założenia | 22 grudnia 1918 |
Adres siedziby | Harrengasse 8 |
Ideologia polityczna | chrześcijańska demokracja, |
Poglądy gospodarcze | |
Członkostwo międzynarodowe | European Democrat Union |
Młodzieżówka | Junge FBP |
Barwy | |
Obecni posłowie | 10/25 |
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Ospelt_Josef.jpg/200px-Ospelt_Josef.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ef/Adrian_Hasler_01_%28cropped_2%29.jpg/200px-Adrian_Hasler_01_%28cropped_2%29.jpg)
Postępowa Partia Obywatelska (niem. Fortschrittliche Bürgerpartei, FBP) – najstarsza, działająca do dziś partia polityczna w Liechtensteinie, jedna z dwóch głównych sił politycznych od początków XX wieku obok Unii Patriotycznej. Partia rządząca w koalicji z Unią Patriotyczną, posiadająca 10 z 25 mandatów w Landtagu.[1] Od 2023 roku prezesem partii jest Daniel Oehry[2]. Partia należy do European Democrat Union (EDU).[3]
Historia
[edytuj | edytuj kod]Po wyborach do Landtagu w 1914 roku w Parlamencie znalazły się osoby, które krytykowały dotychczasową politykę Liechtensteinu.[4] Stanowiło to impuls do powstania w tym kraju partii politycznych. Zwolennicy reform zgromadzeni wokół prawnika Wilhelma Becka stali się opozycją w Parlamencie dla monarchistów i konserwatystów, a prace Parlamentu znacznie się ożywiły.[4]
Przed wyborami w 1918 roku ukształtowała się pierwsza partia w Liechtensteinie, pod przywództwem Wilhelma Becka - Chrześcijańsko-Społeczna Partia Ludowa (niem. Christlich-Soziale Volkspartei), zwana potocznie Partią Ludową (niem. Volkspartei, VP).[4] Przeciwnicy zmian proponowanych przez VP, gromadzący się wokół dziennika Volksblatt, byli nazywani Partią Lwów (niem. Löwen–Partei).[4][5] Wybory w 1918 roku okazały się dużym sukcesem dla kształtującego się ugrupowania, które zdobyło 7 z 12 mandatów (7 z 8 mandatów z Oberlandu).[4][5] Formalnie nowe ugrupowanie zostało założone 22 grudnia 1918 roku i przyjęło nazwę Postępowa Partia Obywatelska (niem. Fortschrittliche Bürgerpartei).[4]
Partia Ludowa proponowała m.in. skierowanie polityki zagranicznej ku Szwajcarii, reformy konstytucyjne, demokratyzację ustroju oraz oddanie administracji państwowej w ręce obywateli Liechtensteinu (wówczas wysokimi urzędnikami byli przede wszystkim Austriacy).[4][5] Postępowa Partia Obywatelska natomiast swój program opierała przede wszystkim na wierności wobec Księcia, a w polityce zagranicznej opowiadała się za pogłębianiem relacji z Austrią.[5] Różnice ideowe między tymi partiami były niewielkie i obie można określić jako konserwatywne.[4]
Przed II wojną światową powstawały opozycyjne siły polityczne chcące się sprzeciwić duopolowi władzy FBP i VP, które później po aferze finansowej z 1927 roku i dymisji rządu Gustava Schädlera, przekształciło się w Unię Patriotyczną (VU), która działa do dziś.[4] Jednak żadna z partii opozycyjnych nie przekroczyła progu wyborczego, który wynosił 18%.[4] Ważnym wydarzeniem w polityce Liechtensteinu było sprzymierzenie się obu najważniejszych partii w 1939 roku (stworzono wspólną listę wyborczą i koalicyjny rząd), które miało nie dopuścić do władzy powstałej partii nazistowskiej.[4] Był to początek koalicji dwóch największych partii, która trwała 58 lat, do 1997 roku, kiedy całkowitą władzę zdobyła Unia Patriotyczna, ale w 2005 roku koalicja została odnowiona i rządzi krajem do dnia dzisiejszego.[4]
Pierwszą partią opozycyjną, która dostała się do Landtagu w 1993 roku, po obniżeniu progu wyborczego z 18% do 8% była Wolna Lista (niem. Freie Liste, FL).
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Liechtenstein_Landtag_2021.svg/250px-Liechtenstein_Landtag_2021.svg.png)
Po 1921 roku (reforma konstytucyjna) siedmiu z trzynastu Premierów było z partii FBP (pozostałych sześciu było z VU): Josef Ospelt, Josef Hoop, Alexander Frick, Gerard Batliner, Walter Kieber, Markus Büchel, Otmar Hasler i Adrian Hasler.[5][6]
Rezultaty w wyborach do Landtagu
[edytuj | edytuj kod]Wybory | Sejm | Rząd | ||
---|---|---|---|---|
Głosy | Mandaty | |||
% | Liczba | +/− | ||
1918 | brak danych | 7/12 | ![]() | Większość |
1922 | brak danych | 4/15 | ![]() | Opozycja |
I 1926 | brak danych | 6/15 | ![]() | Opozycja |
IV 1926 | brak danych | 6/15 | ![]() | Opozycja |
1928 | brak danych | 11/15 | ![]() | Większość |
1930 | brak danych | 15/15 | ![]() | Większość |
1932 | brak danych | 13/15 | ![]() | Większość |
1936 | brak danych | 11/15 | ![]() | Większość |
1939 | brak danych | 8/15 | ![]() | Koalicja z VU |
1945 | 54,9% | 8/15 | ![]() | Koalicja z VU |
1949 | 52,9% | 8/15 | ![]() | Koalicja z VU |
II 1953 | 50,5% | 8/15 | ![]() | Koalicja z VU |
VI 1953 | 50,4% | 8/15 | ![]() | Koalicja z VU |
1957 | 52,3% | 8/15 | ![]() | Koalicja z VU |
1958 | 54,5% | 9/15 | ![]() | Koalicja z VU |
1962 | 47,2% | 8/15 | ![]() | Koalicja z VU |
1966 | 48,5% | 8/15 | ![]() | Koalicja z VU |
1970 | 48,8% | 7/15 | ![]() | Koalicja z VU |
1974 | 50,1% | 8/15 | ![]() | Koalicja z VU |
1978 | 50,8% | 7/15 | ![]() | Koalicja z VU |
1982 | 46,5% | 7/15 | ![]() | Koalicja z VU |
1986 | 42,7% | 7/15 | ![]() | Koalicja z VU |
1989 | 42,1% | 12/25 | ![]() | Koalicja z VU |
II 1993 | 44,2% | 12/25 | ![]() | Koalicja z VU |
X 1993 | 41,3% | 11/25 | ![]() | Koalicja z VU |
1997 | 39,2% | 10/25 | ![]() | Opozycja |
2001 | 49,9% | 13/25 | ![]() | Większość |
2005 | 48,7% | 12/25 | ![]() | Koalicja z VU |
2009 | 43,5% | 11/25 | ![]() | Koalicja z VU |
2013 | 40,0% | 10/25 | ![]() | Koalicja z VU |
2017 | 35,2% | 9/25 | ![]() | Koalicja z VU |
2021 | 35,9% | 10/25 | ![]() | Koalicja z VU |
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- Ustrój polityczny Liechtensteinu
- Partie polityczne Liechtensteinu
- Wybory parlamentarne w Liechtensteinie w 2021 roku
- Unia Patriotyczna
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Landtagswahlen 2021 - Neuer Landtag [online], www.landtagswahlen.li [dostęp 2021-02-08] .
- ↑ Daniel Oehry | FBP - Fortschrittliche Bürgerpartei Liechtenstein [online], www.fbp.li [dostęp 2024-05-28] .
- ↑ IDU : International Democrat Union [online], web.archive.org, 10 czerwca 2011 [dostęp 2021-02-08] [zarchiwizowane z adresu 2011-06-10] .
- ↑ a b c d e f g h i j k l Krzysztof Koźbiał , System Polityczny Księstwa Liechtensteinu, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2013, s. 180, ISBN 978-83-233-3523-8 .
- ↑ a b c d e FBP - Geschichte [online], www.fbp.li [dostęp 2021-02-08] .
- ↑ Mitglieder der Regierung des Fürstentums Liechtenstein 1861-2021 [online], www.regierung.li [dostęp 2021-02-08] .