Różanecznik kosmaty – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Systematyka[1][2] | |
Domena | |
---|---|
Królestwo | |
Podkrólestwo | |
Nadgromada | |
Gromada | |
Podgromada | |
Nadklasa | |
Klasa | |
Nadrząd | |
Rząd | |
Rodzina | |
Rodzaj | |
Gatunek | różanecznik kosmaty |
Nazwa systematyczna | |
Rhododendron hirsutum L. Sp. pl. 1:392. 1753 | |
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |
![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Rhododrendron_hirsutum_280603.jpg/250px-Rhododrendron_hirsutum_280603.jpg)
Różanecznik kosmaty, różanecznik owłosiony (Rhododendron hirsutum L.) – gatunek roślin z rodziny wrzosowatych (Ericaceae). W środowisku naturalnym rośnie tylko w Alpach[4]. W Polsce jest uprawiany, obok wielu innych gatunków różaneczników, jako roślina ozdobna. Przez ogrodników zaliczany jest do grupy różaneczników karłowych.
Morfologia i biologia
[edytuj | edytuj kod]- Pokrój
- Niski krzew, o wysokości 30–60 cm. Ma bardzo zwarty pokrój. Rośnie powoli. Starsze rośliny mają szerokość większą niż wysokość.
- Liście
- Gatunek o liściach zimozielonych, które bardzo gęsto wyrastają na pędach. Na eliptycznych, drobnych liściach występują niezbyt liczne, długie włoski.
- Kwiaty
- Na szczytach pędów wyrastają niezbyt duże kwiaty (2–2,5 cm), ale bardzo liczne. Kwitnie niezwykle obficie, tak, że kwiaty całkowicie pokrywają krzew. Właściwy gatunek ma kwiaty pomarańczowoczerwone lub czerwone. U różnych odmian ozdobnych kwiaty mają kolor od białego do błękitnofioletowego. Kwitnie na przełomie maja i kwietnia.
- Siedlisko
- Naturalnym środowiskiem tego różanecznika są góry, gdzie występuje na górnej granicy lasów i na halach alpejskich. Wchodzi w skład zespołu roślinnego Mugo-Rhododenretum hirsuti – zarośla z różanecznikiem kosmatym.
Uprawa
[edytuj | edytuj kod]Odmiany uprawiane w ogrodach potrzebują żyznej, próchnicznej i stale wilgotnej gleby. W odróżnieniu od innych gatunków różaneczników nie musi mieć kwaśnej gleby. Ma dużą tolerancję na odczyn gleby – toleruje pH 3,6–6. Ma zwartą bryłę korzeniową, stąd też dobrze znosi przesadzanie. Jest odporny na mróz. Najlepiej rośnie na słonecznym lub półcienistym stanowisku. Oprócz typowego gatunku uprawiane są mieszańce z innymi gatunkami różanecznika.
Choroby i szkodniki
[edytuj | edytuj kod]- Plamistość liści różanecznika. Na liściach powstają duże, nieregularne brązowe plamy. Chorobę zwalcza się opryskiwaniem fungicydami.
- Fytoftoroza różanecznika – choroba spowodowana przez lęgniowce rozprzestrzeniające się w glebie glebę i atakujące korzenie. Liście brązowieją i łódeczkowato zwijają się. Choroba rozprzestrzenia się na całą roślinę doprowadzając do jej obumarcia. Jest nieuleczalna. Porażoną roślinę należy wykopać i spalić.
- Zaraza wierzchołków pędów różanecznika spowodowana przez grzyba Phytophthora ramorum. Najpierw zaczynają brunatnieć wierzchołki pędów, potem choroba rozszerza się w dół. Powoduje opadanie liści i obumieranie rośliny. Zwalczanie polega na wycinaniu porażonych liści i pędów, a następnie opryskiwaniu całej rośliny odpowiednimi preparatami grzybobójczymi.
- Zgorzel kwiatów różanecznika wywołana przez grzyba Ovulinia azaleae. Na kwiatach pojawiają się przezroczyste i kleiste plamy, a w ich obrębie czarne punkciki (sklerocja). W przypadku pojawienia się tej choroby należy w następnym roku wiosną różaneczniki profilaktycznie opryskiwać fungicydami
- Mączniak prawdziwy azalii – na liściu powstaje biały nalot spowodowany przez grzyby. Jedną z cech charakterystycznych jest również nierozwijanie się, bądź zniekształcenie kwiatostanów. Zwalczanie polega na opryskaniu rośliny odpowiednimi fungicydami
- Zamieranie pąków różanecznika. Pąki brązowieją i zamierają. Choroba nie przenosi się na liście. Porażone pąki należy usuwać, a sekator i ranę dezynfekować
- Kibitnik azaliaczek (Catotilia azaleella) – szkodnik wygryzający liście z dolnej strony, lub powodujący ich minowanie. Zwalcza się go łatwo środkami owadobójczymi.
- Mączlik różanecznikowy – liście są lepkie i żółkną. Przyczyną jest owad, którego larwy żerując na dolnej powierzchni liścia wydzielają lepką spadź. Zwalcza się je poprzez dwukrotne opryskiwanie preparatem Talstar z dodatkiem preparatu Provado lub Applaud.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-13] (ang.).
- ↑ Rhododendron hirsutum, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-08-25].
- EoL: 6944339
- EUNIS: 169516
- FloraWeb: 4836
- GBIF: 4174017
- identyfikator iNaturalist: 143417
- IPNI: 326360-2
- NCBI: 516007
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-2419508
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:326360-2
- Tela Botanica: 56049
- identyfikator Tropicos: 50153201
- CoL: 4SG2V