Rakewet Jisra’el – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Siedziba | |
Data założenia | 1948 |
Strona internetowa |
Rakewet Jisra’el (רכבת ישראל) – izraelskie przedsiębiorstwo państwowe transportu publicznego. Obsługuje pociągi InterCity, podmiejską kolej pasażerską oraz transport towarowy na terenie całego państwa Izrael. W tym celu wykorzystuje tory o normalnej, standardowej szerokości 1435 mm.
Sieć kolejowa skupiona jest w gęsto zaludnionym obszarze nadmorskim Gusz Dan wokół miasta Tel Awiw, skąd linie kolejowe rozchodzą się promieniście w kilku kierunkach. W odróżnieniu od ruchu drogowego, izraelskie pociągi poruszają się lewym torowiskiem.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Pomysł zbudowania kolei w Palestynie podał w 1839 sir Moses Montefiore . Jednak pomysł musiał czekać 51 lat na realizację. W 1890 rozpoczęto budowę pierwszej linii kolejowej z Jafy do Jerozolimy.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/Jerusalem_Train_Station_1892.jpg/220px-Jerusalem_Train_Station_1892.jpg)
Pierwszy pociąg dotarł do Jerozolimy w 1892 (odległość 87 km pociąg pokonywał w czasie 3 godz. i 50 min.)[1].
W 1904 nastąpiła inauguracja połączenia kolejowego z Hajfy do Bet Sze’an, gdzie przebiegała słynna Kolej Hidżaska, łącząca Damaszek z Medyną. W 1915 roku Turcy wybudowali wojskową linię kolejową z Afuli do Beer Szewy na pustyni Negew[1].
Dalszy rozwój kolejnictwa nastąpił pod brytyjskim panowaniem nad Mandatem Palestyny. W 1919 uruchomiono połączenia z Petach Tikwa, wzrósł także ruch kolejowy w Dolinie Jezreel (pomiędzy Hajfą a Bet Sze’an, i dalej do Damaszku i Ammanu). Usługi kolejowe obejmowały wówczas także codzienny pociąg osobowy, który kursował pomiędzy Hajfą a Kairem[1].
Po utworzeniu w 1948 niepodległego państwa Izrael, izraelski rząd przejął zarządzanie kolejami w Palestynie. Rozbudową i zarządzaniem koleją zajęło się państwowe przedsiębiorstwo Rakewet Jisra’el, które w 1950 uruchomiło pierwsze regularne połączenie osobowe pomiędzy Hajfą, Tel Awiwem i Jerozolimą (podróż trwała 4 godz.), a w 1965 uruchomiono linię Beer Szewa-Dimona dla pociągów towarowych.
Po wojnie sześciodniowej 1967 izraelskie linie kolejowe utrzymywały połączenia z miastami Al-Kantara i Port Fuad przy Kanale Sueskim. Sytuacja ta trwała aż do wojny Jom Kipur w 1973.
W 1988 podjęto decyzję rozbudowy sieci kolejowej w Izraelu. Równocześnie połączono Rakewet Jisra’el z Ports Authority (zarząd portów morskich), doprowadzając do powstania The Ports and Railways Authority. W konsekwencji podjęcia nowych prac budowlanych, w 1991 otworzono połączenie z Rechowot, a w 1993 z Netanja. W 1997 przybyło z Hiszpanii 37 nowoczesnych wagonów pasażerskich, a w 1998 21 lokomotyw spalinowych[1].
Linie
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/Israel_Railway_Map.png/220px-Israel_Railway_Map.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/Ilrail1.jpg/220px-Ilrail1.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Israel_Railways_Map_%28en%29.png/220px-Israel_Railways_Map_%28en%29.png)
Główną linią kolejową Izraela jest nadmorska linia biegnąca od Tel Awiwu na północ wzdłuż wybrzeża Morza Śródziemnego do Hajfy i Naharijji. Druga pod względem ważności linia kolejowa biegnie od Tel Awiwu na południe do Beer Szewy, z odgałęzieniem do Dimony. Są plany rozbudowy kolei do portu Ejlat nad Morzem Czerwonym. Inna linia odchodzi od Tel Awiwu na południe do Aszkelonu i Aszdod, z odgałęzieniem do Riszon le-Cijjon. W kierunku wschodnim od Tel Awiwu odchodzą dwie linie: do Kfar Saby i Jerozolimy.
Ruch pasażerski
[edytuj | edytuj kod]Rok | Liczba pasażerów (w milionach) | Najważniejsze wydarzenia[2] |
---|---|---|
1996 | 5,5 |
|
1997 | 5,6 | |
1998 | 6,4 |
|
1999 | 8,8 |
|
2000 | 12,7 |
|
2001 | 15,1[3] |
|
2002 | 17,5 |
|
2003 | 19,8 |
|
2004 | 22,9 |
|
2005 | 26,8 |
|
2006 | 28,4 | |
2007 | 31,8[3] |
|
2008 |
|
Plany rozwoju
[edytuj | edytuj kod]Izraelskie Linie Kolejowe przez wiele lat wykorzystywały linie kolejowe pochodzące jeszcze z czasów panowania tureckiego i brytyjskiego. Były one słabo rozbudowane i w opłakanym stanie technicznym. Jednakże w ostatnich latach rozpoczęto ambitny plan rozwoju kolei. W latach 2003–2011 na rozbudowę infrastruktury zostanie wydanych 6,5 mld USD. Zostaną one wydane na budowę nowych i modernizację starych torowisk, elektryfikację sieci, stworzenie zintegrowanego systemu komputerowego sterowania ruchem kolejowym oraz wymianę taboru kolejowego.
Do najważniejszych inwestycji należy budowa szybkiej kolei z Tel Awiwu do Jerozolimy (czas przejazdu będzie wynosił 28 min.), której otwarcie jest planowane na 2016 rok. Z innych inwestycji jest planowane odbudowanie linii kolejowej w Dolinie Jezreel, z jej przedłużeniem do Jordanii. W rejonie aglomeracji miejskiej Gusz Dan kolejka podmiejska obejmie kolejne dzielnice podmiejskie Tel Awiwu: Holon, Bat Jam i inne. Duże inwestycje są także realizowane na pustyni Negew. Przede wszystkim trwa rozbudowa zatłoczonej linii do Beer Szewy, natomiast w zachodniej części Negewu trwa budowa połączeń kolejowych z miastami Netiwot, Ofakim i Sederot. W latach 2008–2011 nastąpi również wymiana taboru kolejowego.
Plany na przyszłość
[edytuj | edytuj kod]Następne plany rozwoju Rakewet Jisra’el (po 2012 roku) obejmują:
- budowa linii kolejowej z Akki przez Karmiel do Kirjat Szemona;
- budowa linii kolejowej z Beer Szewy przez Newatim i Chura do Arad. Linia ta ma być następnie przedłużona do Morza Martwego i Ejlatu.
- Plan rozbudowy izraelskich kolei w latach 2003–2011
- Plan rozbudowy izraelskich kolei po 2012
Galeria
[edytuj | edytuj kod]- Siemens Viaggio Light
- Bombardier DD
- JT42BW
- EMD-G26
- EMD-GT26CW-2
- Tel Awiw Sawidor Merkaz
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d Rakewet Jisra’el: General Information – Milestones. [dostęp 2008-07-04]. (ang.).
- ↑ Rail Transport – Rakewet Jisra’el. Israeli Ministry of Transportation. s. 132. [dostęp 2008-02-28].
- ↑ a b CEO of Rakewet Jisra’el: Punctuality is the First Priority. Ynet, 5 lutego 2008. [dostęp 2008-02-05]. (hebr.).