Siergiej Prokudin-Gorski – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Autoportret nad rzeką Korolisckali z 1912 | |
Data i miejsce urodzenia | 18 sierpnia?/30 sierpnia 1863 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Zawód, zajęcie | |
Strona internetowa |
Siergiej Michajłowicz Prokudin-Gorski (ros. Сергей Михайлович Прокудин-Горский; ur. 18 sierpnia?/30 sierpnia 1863 we wsi Funikowa Gora w pokrowskim ujeździe guberni włodzimierskiej, zm. 27 września 1944 w Paryżu) – jeden z pionierów fotografii kolorowej, poświęcił swoje życie zawodowe rozwojowi tych technik.
Był z wykształcenia chemikiem[1], studiował w Petersburgu, Berlinie i Paryżu.
Technika
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Alleia_Hamerops_composite.jpg/450px-Alleia_Hamerops_composite.jpg)
Jego badania przyczyniły się do kilku patentów na produkcję kolorowych przeźroczy i wyświetlaniu kolorowych filmów.
Jego aparat wykonywał trzy zdjęcia monochromatyczne, ale z trzema różnymi filtrami, w prawie tym samym czasie. Później, używając lamp dających odpowiedni kolor, i wyświetlając wszystkie trzy zdjęcia mógł uzyskać efekt pełnego koloru. Eksperymentował także z sukcesami z wywoływaniem tych zdjęć na papierze, ale proces był skomplikowany i powolny. Zdjęcia w poszczególnych kolorach wykonywane były w pewnym odstępie czasu (rzędu sekundy), tak że ostatecznie widoczny był każdy bardziej znaczący ruch w postaci potrójnych kolorowych krawędzi fotografowanych obiektów. Obecnie dzięki technikom komputerowym możliwe jest zminimalizowanie tego efektu.
Zdjęcia
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/Prokudin-Gorskii-24.jpg/220px-Prokudin-Gorskii-24.jpg)
Około 1905 korzystając z rozwoju techniki fotografii kolorowej, postanowił dokumentować przy pomocy zdjęć Imperium Rosyjskie. Głównym celem była tu edukacja dzieci, na temat różnorodnej historii i kultury, a także modernizacji kraju. Jego pomysł znalazł poparcie u samego cara Mikołaja II. Dzięki temu został wyposażony w specjalny wagon z ciemnią, wraz z pozwoleniami do wejścia na wszystkie tereny, jak i dobrymi układami z carską administracją. Wykonywał zdjęcia między 1909 a 1915, wiele z nich zachował.
W jego fotografiach można ujrzeć nieistniejący już świat sprzed I wojny światowej. Można tam spotkać zarówno średniowieczne cerkwie, jak i tory kolejowe i fabryki – obraz tak wtedy silnej industrializacji. Fotografował także zwykłych ludzi, obrazując zróżnicowanie kulturowe Imperium Rosyjskiego.
Prokudin-Gorski opuścił Rosję w 1918 wybierając się w podróż do Norwegii i Anglii. Po rewolucji październikowej, zabiciu rodziny carskiej i przejęciu władzy w Rosji przez komunistów, osiedlił się ostatecznie w Paryżu, gdzie zmarł w 1944 roku. Posiadane przez niego negatywy szklane zostały wykupione przez Bibliotekę Kongresu Stanów Zjednoczonych od jego spadkobierców w 1948.
W 2001 Biblioteka przedstawiła wystawę pt. The Empire that was Russia (Imperium którym była Rosja). Dla jej potrzeb płyty szklane zostały zeskanowane, i przy pomocy technik komputerowych utworzono zdjęcia. W 2004 praca nad zdjęciami bardzo się przyśpieszyła dzięki zastosowaniu automatyki w obróbce skanów. Opracowano tak 1902 zdjęcia[2][3].
Wybrane zdjęcia
[edytuj | edytuj kod]- Prawosławna Pustelnia Niłowo-Stołobieńska położona na wyspie Stołobnyj na jeziorze Seliger koło Ostaszkowa (1910)
- Muhammed Alim Chan (1880-1944), emir Buchary
- Rosjanki w ludowych strojach
- Rosyjski powieściopisarz Lew Tołstoj (1908)
- Ogród botaniczny w Suchumi
- Sprzedawca melonów, Samarkanda (1915)
- Pilot francuski Dieudonné Costes (1930)
- Polski pawilon na Wystawie Światowej w Paryżu (1937)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Photographer to the Tsar: Sergei Mikhailovich Prokudin-Gorskii (ang.) Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych
- ↑ Reconstructing Prokudin-Gorskii's Color Photography in Software (ang.)
- ↑ About the Prokudin-Gorskii Collection (ang.)
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- 100 fotografii w formacie PDF (ang.)
- Collection Profile at the Library of Congress (ang.)
- Strona wystawy The Empire that was Russia – wybrane zdjęcia (ang.)
- Wyszukiwarka zdjęć autorstwa Prokudina-Gorskiego (ang.)
- rosyjska strona z wieloma linkami dotyczącymi Prokudina-Gorskiego (ros.)
- rosyjska strona z wszystkimi zdjęciami, w tym też nieopracowanymi (ros.)
- Dużo informacji o Prokudinie-Gorskim, jego zdjęciach, a także teksty pisanych przez niego listów. utoronto.ca. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-10)]. (ang.)
- Porównanie zdjęć Prokudina-Gorskiego z wyglądem tych samych miejsc w 2003 r. (ros.)
- ISNI: 0000000117441097
- VIAF: 13445470
- ULAN: 500062471
- LCCN: n80080272
- GND: 131574760
- BnF: 167269712
- SUDOC: 172300754
- NLA: 36537228
- NKC: js2009504489
- NTA: 068321910
- BIBSYS: 90228311
- CiNii: DA19023147
- Open Library: OL1654711A, OL8759734A
- PLWABN: 9810591151105606
- NUKAT: n2004037985
- J9U: 987007362616705171
- LNB: 000153659
- CONOR: 317018467
- BLBNB: 001473212
- LIH: LNB:V*394745;=BS