Sprzątacz – Wikipedia, wolna encyklopedia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0e/Balayeur_parisien_1914.jpg/220px-Balayeur_parisien_1914.jpg)
Sprzątacz (r. ż. sprzątaczka) – osoba zajmująca się zawodowo sprzątaniem, czyli utrzymaniem czystości i porządku w wybranych miejscach (przykładowo w biurach, hotelach, placówkach handlowych, obiektach przemysłowych, domach prywatnych itp.).
Klasyfikacja zawodu
[edytuj | edytuj kod]W rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz.U. z 2018 r. poz. 227) zawód ten jest klasyfikowany kilkukrotnie w dziale 9. "Pracownicy wykonujący prace proste":
- 91. Pomoce domowe i sprzątaczki
- 911. Pomoce i sprzątaczki domowe, biurowe, hotelowe
- 9111. Pomoce domowe i sprzątaczki
- 911102. Sprzątaczka domowa
- 9112. Pomoce i sprzątaczki biurowe, hotelowe i pokrewne
- 911207. Sprzątaczka biurowa
- 911208. Sprzątacz pojazdów
- 911290. Pozostałe pomoce i sprzątaczki biurowe, hotelowe i podobne
- 9111. Pomoce domowe i sprzątaczki
- 911. Pomoce i sprzątaczki domowe, biurowe, hotelowe
Ponadto:
- osoba sprzątająca w szpitalach to salowa lub salowy (nr 911206),
- osoba sprzątająca w pokojach hotelowych to pokojowa lub pokojowy (nr 911203),
- osoba odpowiedzialna za czystość w toalecie to szaleciarka lub szaleciarz (nr 962904),
- osoba zajmująca się oczyszczaniem na zewnątrz budynków to robotnik placowy (nr 961302) lub zamiatacz (nr 961303), zaś oczyszczający kanalizację to kanalarz (nr 931204).
- Sprzątacz wykorzystujący mechaniczną zamiatarkę do sprzątania ulicy
- Sprzątacz odgarniający śnieg z chodników
- Sprzątacz czyszczący sadzawkę
- Sprzątacz czyszczący podłogę w łazience
- Sprzątanie opadłych liści
- Sprzątacze myjący okna
Zawód sprzątacza w kulturze
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Little_Street_Sweeper_by_John_George_Brown%2C_1865.jpg/220px-Little_Street_Sweeper_by_John_George_Brown%2C_1865.jpg)
W polskiej kinematografii zapisało się kilka słynnych kreacji sprzątaczek:
- sprzątaczki w kultowej polskiej komedii Co mi zrobisz jak mnie złapiesz,
- sprzątaczka w klubie sportowym "Tęcza" grana w filmie Miś przez Hannę Skarżankę,
- w tej samej roli w filmie Ryś plejada gwiazd polskiego filmu: Grażyna Szapołowska, Joanna Żółkowska, Krystyna Janda, Dorota Stalińska, Anna Majcher i Beata Tyszkiewicz.
Tytuł Une femme de ménage czyli Sprzątaczka nosi francuski film w reż. Claude'a Berri z 2002 r. Główne postacie sprzątaczek lub sprzątaczy można znaleźć również w innych filmach[1]:
- Good Will Hunting (1997, reż. Gus Van Sant),
- Joe Dirt (2001, reż. Dennie Gordon),
- My Life Without Me (2003, reż. Isabel Coixet),
- Vera Drake (2004, reż. Mike Leigh),
- Volver (2006, reż. Pedro Almodóvar),
- La Sconosciuta (2006, reż. Giuseppe Tornatore).
Wokół postaci sprzątaczki osnute bywają również fabuły utworów literackich:
- Jonathan Carroll Ale karuzela! w: Czarny koktail i inne opowiadania, Dom Wydawniczy REBIS, Warszawa 1998, ISBN 83-7120-681-X[2],
- Barbara Ehrenreich Za grosze. Pracować i (nie) przeżyć, Wydawnictwa W.A.B., Warszawa 2006, ISBN 83-7414-209-X[3],
- Mary Gaitskill Veronica, Dom Wydawniczy REBIS, Warszawa 2006, ISBN 83-7301-879-4[2].
Znani sprzątacze
[edytuj | edytuj kod]W 2007 r. Piotr Turbak, 33-letni Polak-sprzątacz pracujący w Swansea w Wielkiej Brytanii uzyskał tytuł "World Champion Cleaner", czyli "Mistrza Świata w Sprzątaniu". Tytuł ten został mu przyznany na ISS World Cup w Stambule przez ISS Facility Services i menadżerów tej firmy w Wielkiej Brytanii za jego ciężką pracę[4].
W czerwcu 2007 r. polska i brytyjska prasa ekscytowała się przypadkiem "odkrycia młodego talentu" – polskiego sprzątacza na Uniwersytecie w Glasgow, który okazał się być wirtuozem fortepianu. Był nim 28-letni Aleksander Kudajczyk z Katowic, który podobnie jak setki tysięcy rodaków, przyjechał do Wielkiej Brytanii w poszukiwaniu szansy życiowej i dobrze płatnej pracy. W Szkocji od sześciu miesięcy zarabiał sprzątając uniwersytecki wydział prawa. Jego talent odkryto przypadkiem, gdy po pracy ćwiczył grę na instrumencie w kaplicy.[5]
W marcu 2007 r. modelka Naomi Campbell została skazana przez sąd na karę 5 dni prac publicznych. Wykonywała ją pracując jako sprzątaczka – myjąc podłogi w jednym z budynków publicznych w Nowym Jorku. Była to kara za zachowanie modelki sprzed roku, gdy rzuciła telefonem komórkowym w sprzątaczkę (kobieta trafiła do szpitala, gdzie założono jej cztery szwy)[6].
Pracę przy sprzątaniu wykonywali przez pewien czas znani ludzie:
- Krystyna Skarbek, agentka brytyjskiej tajnej służby SOE, po demobilizacji pracowała jako sprzątaczka, telefonistka i sprzedawczyni u Harrodsa[7],
- muzyk Kurt Cobain w młodości przez kilka lat wykonywał tę pracę po wyrzuceniu go z domu przez matkę[8],
- haker Kevin Mitnick pracował jako sprzątacz w biurach i, jak sam przyznawał, z pozostawionych tam przy komputerach haseł robił niezły użytek[9],
- koszykarz Dennis Rodman jako nastolatek zarabiał sprzątając na lotnisku (przy okazji trudniąc się też drobnymi kradzieżami)[10],
- wokalista Jon Anderson w lipcu 1968 r. pracował jako sprzątacz w londyńskim klubie "La Chasse", dzięki czemu poznał gitarzystę Chrisa Squire, z którym jeszcze tego samego miesiąca założył legendarną grupę rockową Yes[11],
- podróżniczka Beata Pawlikowska zbierała fundusze na swoją pierwszą podróż dookoła świata zarabiając m.in. jako sprzątaczka i kelnerka w Londynie[12].
Syndrom sprzątaczki
[edytuj | edytuj kod]Pojęcie "syndrom sprzątaczki" (ang. cleaner syndrome) funkcjonuje wśród informatyków i oznacza poważną awarię sieci komputerowej lub serwera firmowego, która powstała w banalny sposób, np. przez odłączenie jakiegoś kabla przez osobę postronną lub przez sprzątaczkę podczas sprzątania. W szerszym zakresie pojęcie to oznacza ogromne koszty poniesione z błahego powodu. Możliwość zaistnienia takiego problemu powinno się brać pod uwagę przy projektowaniu urządzeń i systemów zabezpieczeń.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Źródło: Filmweb.
- ↑ a b Recenzja w serwisie Domu Wydawniczego REBIS
- ↑ Recenzja w serwisie Wydawnictwa W.A.B.. [dostęp 2007-09-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-11-22)].
- ↑ Tomasz Kwaśniewski Mistrz świata w sprzątaniu, wywiad z Piotrem Turbakiem, "Gazeta Wyborcza" wydanie stołeczne nr 220.5528 z 20 września 2007 r.
- ↑ Magdalena Birecka , Genialny pianista z Polski nie musi już sprzątać [online], Dziennik.pl, 6 grudnia 2007 .
- ↑ Słynna modelka skazana na mycie podłóg, Interia.pl, 8 marca 2007 r.
- ↑ Jacek Szczerba Tajemnice kobiety szpiega, Gazeta.pl, 27 października 2006 r.
- ↑ Biografia Kurta Cobaina, magazyn READy nr 20. ready.virtualis.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2003-03-05)].
- ↑ Robert Hajduk Kevin Mitnick wyznaje sekrety, wortal IDG.pl, 30 września 2000 r.
- ↑ Michał Pol Rodman: Powinienem być już martwy, Sport.pl, 16 listopada 2005 r., przedruk z magazynu "Nowy Dzień"
- ↑ Biografia Jona Andersona w serwisie rock.w3h.net. rock.w3h.net. [zarchiwizowane z tego adresu (2004-11-28)].
- ↑ Nasi autorzy, notatka o pisarzach w serwisie Instytutu Wydawniczego "Latarnik"