Stadion Cracovii (1912–2009) – Wikipedia, wolna encyklopedia
Stadion Cracovii (2009) | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Koszt budowy | 21 000 koron |
Data otwarcia | 1912 |
Data zamknięcia | 2009 |
Klub | |
Pojemność stadionu | 11 000 widzów |
Rekordowa frekwencja | 35 000 (1969) |
Oświetlenie | 1400 luksów |
Położenie na mapie Krakowa ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa małopolskiego ![]() | |
![]() |
Stadion Cracovii (1912–2009) – stadion piłkarski w Krakowie, w Polsce, funkcjonujący w latach 1912–2009. Mógł pomieścić 11 000 widzów. Swoje spotkania rozgrywali na nim piłkarze klubu Cracovia. W latach 2009–2010 w jego miejscu powstał nowy stadion Cracovii mogący pomieścić ponad 15 000 widzów.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Przed rokiem 1912 piłkarze Cracovii swoje spotkania rozgrywali na boiskach w parku Jordana, na błoniach, na boisku wewnątrz dawnego toru wyścigów konnych oraz na stadionie Zlotowym. Stadion Cracovii powstał w latach 1911–1912, a uroczyste otwarcie Parku Gier Klubu Sportowego Cracovia miało miejsce 31 marca 1912 roku[1]. Nowy obiekt posiadał w chwili otwarcia żużlową bieżnię, drewnianą trybunę na 500 widzów oraz wały ziemne z których spotkania mogło oglądać dalszych 5000 widzów. Na inaugurację Cracovia zremisowała w meczu towarzyskim z Pogonią Lwów 2:2[2]. W rok po otwarciu stadionu piłkarze Cracovii osiągnęli pierwszy sukces, zdobywając Mistrzostwo Galicji. W 1921 roku klub ten został pierwszym w historii Mistrzem Polski. Tytuł ten Cracovia zdobywała jeszcze w latach 1930, 1932, 1937 i 1948. 14 maja 1922 roku na stadionie towarzyski mecz z Węgrami rozegrała piłkarska reprezentacja Polski (0:3). Był to drugi mecz reprezentacji Polski w historii i pierwszy grany na własnym terenie. Kadra narodowa zagrała później na tym obiekcie jeszcze trzy razy: 3 czerwca 1923 roku z Jugosławią (1:2), 1 listopada 1923 roku ze Szwecją (2:2) i 1 listopada 1925 roku, również ze Szwecją (2:6). W latach 1923–1924 zwiększono pojemność obiektu do 11 000 widzów. 1 stycznia 1925 roku na stadionie odbył się trening piłkarzy Cracovii, od tego czasu tradycją stało się organizowanie przez ten klub treningów w każdy Nowy Rok. W lipcu 1925 roku stadion ucierpiał wskutek powodzi; po roku obiekt został odbudowany, po raz kolejny powiększono trybuny a także wybudowano tor kolarski. 4 maja 1928 roku arenie nadano imię Marszałka Józefa Piłsudskiego. W 1937 roku tor kolarski wyposażono w sztuczne oświetlenie. Podczas II wojny światowej obiekt zajęli niemieccy żołnierze, urządzając na nim magazyn oraz parking. Pod koniec wojny stadion przejęli żołnierze Armii Czerwonej[3].
We wrześniu 1945 roku zdewastowany wskutek wojny obiekt został prowizorycznie odbudowany, a oficjalne otwarcie nastąpiło wiosną następnego roku. Niedługo po wojnie patronem stadionu uczyniono Edwarda Cetnarowskiego, z czasem nowa nazwa wyszła jednak z użycia. 16 grudnia 1963 roku stadion uległ pożarowi wskutek podpalenia przez nieznanych sprawców[4]. Otwarcie odbudowanego stadionu nastąpiło dopiero 11 września 1966 roku (prace trwały jeszcze do roku 1967), do tego czasu Cracovia zmuszona była swoje spotkania rozgrywać na stadionach Wawelu i Wisły.
10 września 1969 roku padł rekord frekwencji obiektu. Spotkanie z Górnikiem Zabrze obejrzało wówczas z trybun 35 000 widzów. W latach 1974–1976 wybudowano nowy budynek klubowy. W 1978 roku obiekt był jedną z aren 31. Turnieju Juniorów UEFA. W 1991 roku patronem stadionu ponownie został Marszałek Józef Piłsudski[3]. Na stadionie odbywały się kongresy Świadków Jehowy. W 1993 roku odbył się pierwszy z nich pod hasłem „Pouczani przez Boga”, w zamian za udostępnienie stadionu wykonali oni szeroki zakres robót remontowych i porządkowych[5]. Kolejne odbyły się w roku 1994 pod hasłem „Bojaźń Boża”[6], w roku 1995 („Rozradowani chwalcy Boga”), w 1996 („Posłańcy pokoju Bożego”)[7], 1997 („Wiara w Słowo Boże”), 1998 („Boża droga życia”).
Pod koniec lat 90. XX wieku zainteresowana modernizacją stadionu (w zamian za możliwość wybudowania obok centrum usługowo-handlowego) była firma IVACO.
W październiku 2000 roku ruszyła przebudowa, wstrzymana jednak przez siostry Norbertanki, będące właścicielem terenu stadionu. Przed wstrzymaniem prac zdążono jedynie wyburzyć budynek klubowy, przez co klub zmuszony był nowe szatnie urządzić w kontenerach. Na początku 2005 roku prezydent Krakowa, Jacek Majchrowski wynegocjował przekazanie terenu miastu, co zniosło przeszkody dla ewentualnych przyszłych inwestycji. W 2004 roku, po 20 latach przerwy Cracovia powróciła do Ekstraklasy, przez co w latach 2004–2005 przeprowadzono szereg modernizacji, m.in. wyburzono fragment toru kolarskiego, zainstalowano podgrzewaną murawę, sztuczne oświetlenie o natężeniu 1400 luksów, zadaszono część widowni oraz zainstalowano na trybunach kilka tysięcy plastikowych krzesełek. 4 kwietnia 2005 roku na stadionie odbyła się tzw. „msza pojednania” w intencji zmarłego Jana Pawła II, który sympatyzował z Cracovią. Szerokim echem odbiło się wtedy pojednanie kibiców dwóch zwaśnionych klubów – Wisły i Cracovii, które nie okazało się jednak trwałe[8]. Pomimo modernizacji z lat 2004–2005 postanowiono wkrótce wybudować w miejscu przestarzałego obiektu zupełnie nowy stadion. W 2007 roku wybrano koncepcję architektoniczną nowej areny. W maju 2009 roku wyłoniono wykonawcę przebudowy stadionu, konsorcjum Alpine. 17 czerwca podpisano umowę, a 10 lipca rozpoczęto rozbiórkę starego i budowę nowego obiektu.
Otwarcie nowej areny na ponad 15 000 widzów nastąpiło we wrześniu 2010 roku, 14 miesięcy przed planowanym terminem oddania do użytku[9]. W trakcie trwania prac piłkarze Cracovii swoje spotkania w charakterze gospodarza rozgrywali na stadionie Ludowym w Sosnowcu oraz na stadionie Hutnika w Krakowie[3].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Gawędzki 2016 ↓, s. 45.
- ↑ Gawędzki 2016 ↓, s. 46.
- ↑ a b c Stary stadion Cracovii [online], arenysportowe.eu [dostęp 2019-04-13] [zarchiwizowane z adresu 2016-08-11] .
- ↑ Gawędzki 2016 ↓, s. 308.
- ↑ Historia Stadionu Cracovii [online], terazpasy.pl [dostęp 2021-05-24] .
- ↑ Świadkowie Jehowy. Zdrowa bojaźń, „Gazeta Wyborcza. Gazeta w Krakowie”, 1 sierpnia 1994, s. 1 .
- ↑ Chrzest na stadionie, „Gazeta Wyborcza. Kraków”, archiwum.wyborcza.pl, 22 lipca 1996 .
- ↑ Gawędzki 2016 ↓, s. 360.
- ↑ Gawędzki 2016 ↓, s. 376.