Stanley G. Weinbaum – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Imię i nazwisko | Stanley Grauman Weinbaum |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | |
Data i miejsce śmierci | |
Narodowość | |
Dziedzina sztuki | |
Epoka | |
Ważne dzieła | |
Odyseja Marsjańska |
Stanley Grauman Weinbaum (ur. 4 kwietnia 1902 w Louisville, zm. 14 grudnia 1935 w Milwaukee) – amerykański pisarz science-fiction.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się w Louisville, Kentucky, dorastał w Milwaukee. Był absolwentem wydziału inżynierii chemicznej na University of Wisconsin-Madison.
Pierwsze opowiadanie opublikował w lipcu 1934; napisał ich łącznie ponad 20. Zapowiadał się jako jeden z najbardziej obiecujących talentów pierwszej połowy XX w., zmarł jednak na raka w rok po debiucie. Nowością w jego opowiadaniach było wprowadzenie pozytywnej, sympatycznej postaci kosmity (strusiowatego Marsjanina Twilla)[1].
Po śmierci autora wydano jego opowiadania w zbiorach The Red Peri & Others (1952), The Best of Stanley G. Weinbaum (1974) i A Martian Odyssey (1949); drugie wydanie zbioru pod tym samym tytułem, z 1974, różni się od pierwszego i zawiera wszystkie opowiadania Weinbauma. Najbardziej znanym z opowiadań jest Odyseja Marsjańska. Proteus Island jako jedno z pierwszych dyskutuje problem manipulacji genetycznych na ludziach; z kolei Drapieżna planeta (oryg. Parasite Planet) przedstawia formy życia na Wenus, niebezpieczne dla ludzi, ale ze względu na uwarunkowania przyrodnicze, nie zaś ich złą naturę. Post-apokaliptyczne opowiadanie Dawn of Flame związane jest z powieścią The Black Flame (wydaną 1939), w której pozostali przy życiu na zniszczonej planecie ludzie odkrywają sekret nieśmiertelności[2].
Powieści Weinbauma, choć mniej udane niż opowiadania, zdradzają duży, nierozwinięty w pełni talent. The Dark Other (wyd. 1950) to uwspółcześniona wersja Dr Jekyll and Mr Hyde, najlepsza zaś The New Adam (wyd. 1939) to historia człowieka o nadludzkich możliwościach, który usiłuje urządzić sobie życie wśród zwykłych ludzi[2].
W 1973 jego imieniem nazwano krater na Marsie.
- Polskie wydania
- Odyseja marsjańska, wydawnictwo Iskry, 1985, seria SF zeszyt 3 (zawartość: Odyseja marsjańska, Dolina marzeń, Zwariowany księżyc), ISBN 83-207-0716-1.
- Lotofagi, wydawnictwo Iskry, 1985, seria SF zeszyt 4 (zawartość: Drapieżna planeta, Lotofagi, Światy warunkowe), ISBN 83-207-0746-3.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ O autorze. W: Stanley G. Weinbaum: Lotofagi. T. zeszyt 4. Wydawnictwo Iskry, 1985, s. 5, seria: Seria SF. ISBN 83-207-0746-3.
- ↑ a b Weinbaum, Stanley G.. W: Don D’Ammassa: Encyclopedia of science fiction: the essential guide to the lives and works of science fiction writers. New York, NY: Facts On File, 2005, s. 408–409, seria: Literary movements. ISBN 978-0-8160-5924-9. (ang.).
- ISNI: 0000000109222142
- VIAF: 86916727
- LCCN: n81062505
- GND: 107794047
- BnF: 12781475j
- SUDOC: 126595240
- SBN: RAVV314641
- NLA: 36581269
- NKC: mzk2002157039
- BNE: XX1164358
- NTA: 345598059
- BIBSYS: 90230148
- CiNii: DA16757847
- Open Library: OL2797372A
- PLWABN: 9810541263905606
- NUKAT: n97024426
- J9U: 987007276147405171
- PTBNP: 195175
- CANTIC: a11108678
- LNB: 000236282
- NSK: 000625103
- ΕΒΕ: 70827