Szczoteczka do zębów – Wikipedia, wolna encyklopedia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/Toothbrush_BNC.jpg/200px-Toothbrush_BNC.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Toothbrush_x3_20050716_002.jpg/200px-Toothbrush_x3_20050716_002.jpg)
Szczoteczka do zębów – przedmiot, który wraz z pastą do zębów używany jest do utrzymania czystości zębów i jamy ustnej. Służy do rozprowadzania pasty po czyszczonej powierzchni, usuwania resztek pokarmowych i osadu poprzez pocieranie nią o zęby i tkankę miękką, w tym język i dziąsła.
Oprócz klasycznych szczoteczek do zębów popularne stają się też tzw. elektryczne szczoteczki do zębów, wyposażone w silniczek elektryczny wprawiający główkę szczoteczki (najczęściej okrągłą) w ruch oscylacyjno-obrotowy celem efektywniejszego mycia zębów.
Zgodnie z metaanalizą z 2012 roku szczoteczką najefektywniej usuwającą płytkę nazębną i przeciwdziałającą zapaleniu dziąseł jest szczoteczka jonowa[1].
Historia
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Toothbrush1899Paris.jpg/220px-Toothbrush1899Paris.jpg)
Od wieków ludzie używali różnych metod w celu utrzymywania higieny jamy ustnej. Jest to potwierdzone poprzez liczne wykopaliska archeologiczne, w których znaleziono takie narzędzia jak: gałązki drzew, wykałaczki, nici lniane, pióra ptasie, ości rybie, itd.
Przyjmuje się, że pierwsza szczoteczka do zębów została wynaleziona w Chinach około roku 1498. W krajach arabskich używano narzędzia o nazwie miswak lub siwak wykonanego z gałązek lub korzeni roślin wykazujących własności bakteriobójcze. Popularne było również pocieranie zębów kredą lub sodą oczyszczoną.
Najprawdopodobniej pierwszą szczoteczkę do zębów produkowaną masowo stworzył w 1780 roku William Addis z Anglii[2].
Pierwszy patent na szczoteczkę do zębów przyznano w roku 1857 Hiramowi Nicholsowi Wadsworthowi[3] ze Stanów Zjednoczonych, ale produkcja masowa została rozpoczęta w 1885. Konstrukcja produkowanej szczoteczki była dość skomplikowana: rączka wykonana była z kości w której wywiercono dużą liczbę otworków, w których z kolei umieszczono sierść niedźwiedzia. (Nie było to jednak najlepsze rozwiązanie, ponieważ sierść zawierała bakterie, nie schła zbyt dobrze, a pojedyncze włosy często wypadały).
Dlatego też, naturalne włosie zwierzęce zostało zastąpione materiałami syntetycznymi (zazwyczaj nylonem) – pierwsza taka szczoteczka została udostępniona do sprzedaży 24 lutego 1938.
Od 1 stycznia 1934 Wojsko Polskie zaopatrywało się w szczoteczki dla szeregowych wyłącznie w Państwowej Wytwórni Prochu w Pionkach koło Radomia, w cenie 25 groszy za sztukę[4]
Twardość włosia
[edytuj | edytuj kod]Biorąc pod uwagę średnicę włosia rozróżniamy następujące twardości szczoteczek do zębów[5]:
- twarda (0,25-0,30 mm),
- średnio-twarda (0,20-0,25 mm),
- miękka (0,18-0,20 mm),
- szczoteczka do implantów (0,08-0,12 mm).
Szczotkowanie zębów
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/Brushing_direction.svg/250px-Brushing_direction.svg.png)
Zaleca się używanie szczoteczek z włosiem co najwyżej średnio-twardym, gdyż używanie twardszych szczoteczek może przyczynić się do krwawień dziąseł czy nawet recesji[6].
Metody szczotkowania zębów
[edytuj | edytuj kod]Wyróżniono następujące metody szczotkowania zębów szczoteczką tradycyjną:
- metoda roll (wymiatająca) – po przyłożeniu szczoteczki do brzegu dziąsła włosiem pod kątem 45° ruchy obrotowo-wymiatające w stronę szczytu korony zęba; stosowana przy zdrowym przyzębiu lub przy lekkich stanach zapalnych; nie czyści rowka dziąsłowego[5];
- metody wibracyjne:
- metoda Stillmana – stosowana przy recesji; sposób podobny jak w metodzie roll, jednak rozpoczyna się ruchami poziomymi wibrującymi przesuwając szczoteczkę z dziąsła na koronę zęba, ruch zakończony wymiataniem[5];
- metoda Bassa – początkowe ułożenie szczoteczki ma zapewnić wniknięcie włosia do szczeliny dziąsłowej; ruchy poziome delikatnie czyszczące szczelinę dziąsłową (20-30 ruchów) zakończone wymiataniem (cały schemat 4-5× dla danej grupy zębów); użycie jedynie szczoteczek wielopęczkowych miękkich[5];
- metoda Chartersa – ruchy poziome z włosiem skierowanym do powierzchni żującej zęba, nachylonym do jego powierzchni pod kątem 45° (brak nachylenia na powierzchni żującej) – ok. 10 ruchów dla danej grupy zębowej; powoduje masaż dziąsła boczną częścią włosia[5];
- metoda okrężna Fonesa – jedynie dla małych dzieci i osób upośledzonych, nie będących w stanie nauczyć się i używać pozostałych (bardziej skomplikowanych) metod[5];
- metoda pozioma – do powierzchni żujących zębów bocznych oraz brzegów siecznych;
- metoda pionowa – do powierzchni językowych i podniebiennych zębów przednich.
Jednorazowe szczoteczki
[edytuj | edytuj kod]Od niedawna[kiedy?] na rynku pojawiły się jednorazowe szczoteczki do zębów z porcją pasty.
Szczoteczki elektryczne
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Electrical_toothbrush_20050717_001.jpg/250px-Electrical_toothbrush_20050717_001.jpg)
Pierwsza elektryczna szczoteczka do zębów została wynaleziona w 1939 roku w Szwajcarii, ale w produkcji seryjnej (pod nazwą Broxodent, firma Squibb) pojawiła się dopiero po roku 1960 w USA. W roku 1961 General Electric wprowadził szczoteczkę z bezprzewodową ładowarką. Końcówka szczoteczki wykonywała ruchy posuwisto-zwrotne.
W 1987 w sprzedaży pojawiła się pierwsza szczoteczka (o nazwie Interplak) z obrotową końcówką. Obecnie istnieje bardzo wiele modeli szczoteczek elektrycznych z różnymi konstrukcjami.
Ładowanie szczoteczki elektrycznej
[edytuj | edytuj kod]Z uwagi na fakt, że w środku znajduje się silniczek elektryczny woda nie może się dostać do wnętrza szczoteczki – dlatego też obudowa szczoteczki jest hermetycznie zamknięta. Do ładowania nie są używane żadne zewnętrzne kontakty metalowe – przekazywanie energii odbywa się na zasadzie indukcji elektromagnetycznej, podobnie jak ma to miejsce w transformatorze.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ K.L. Vandana , Akshay Vibhute , The effectiveness of manual versus powered toothbrushes for plaque removal and gingival health: A meta-analysis, „Journal of Indian Society of Periodontology”, 16 (2), 2012, s. 156, DOI: 10.4103/0972-124X.99255, ISSN 0972-124X, PMID: 23055578, PMCID: PMC3459492 [dostęp 2018-12-22] (ang.).
- ↑ Historia tradycyjnej szczoteczki do zębów [online] [dostęp 2022-01-18] (pol.).
- ↑ A Visual History of the Toothbrush | Museum of Every Day Life [online], museumofeverydaylife.org [dostęp 2018-10-20] (ang.).
- ↑ Dziennik Rozkazów Ministra Spraw Wojskowych Nr 1 z 25 stycznia 1934 r., poz. 1.
- ↑ a b c d e f Zbigniew Jańczuk: Praktyczna periodontologia kliniczna. Warszawa: Wydawnictwo Kwintesencja, 2004, s. 122-124. ISBN 83-85700-42-0.
- ↑ dr Katarzyna Ratyńska: Jak prawidłowo myć zęby ?. ratynscy.pl. [dostęp 2015-10-22]. (pol.).