Szpieg – Wikipedia, wolna encyklopedia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f6/2016_Minox_C_8.jpg/270px-2016_Minox_C_8.jpg)
Szpieg – potoczne określenie osoby zajmującej się szpiegostwem.
Zadaniem szpiegów jest odkryć tajemnice innych - zwykle innych krajów, ale współcześnie także innych firm (szpiegostwo przemysłowe) - i to najlepiej tak, aby owi inni nie zorientowali się, że tajemnice zostały im wykradzione. Pracując nad tym szpiedzy sami starają się utrzymać w tajemnicy charakter swojej misji - podają się za inne osoby, komunikują z mocodawcą w ukryty sposób itd. Zwalczaniem szpiegostwa i rozpoznawaniem go zajmuje się kontrwywiad np. Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Słowo szpieg używane jest obecnie jako określenie potoczne, ponieważ w drodze specjalizacji zajmujących się tym ludzi podzielić można na:
- funkcjonariuszy, żołnierzy organizacji wywiadowczej - są to etatowi oficerowie wywiadu cywilnego lub wywiadu wojskowego wykonujący tajne misje na terenie innych krajów
- A wśród tych wyszczególnić można ze względu na posiadany immunitet dyplomatyczny lub jego brak na:
- wykonujących zadania służbowe pod przykryciem dyplomaty
- wykonujących zadania służbowe bez immunitetu dyplomatycznego tzw. nielegalny, nielegał itp., np. mający przykrycie jako przedsiębiorca
- A wśród tych wyszczególnić można ze względu na posiadany immunitet dyplomatyczny lub jego brak na:
- tajnych współpracowników - są to zwykle obywatele państwa, którego tajemnice wykradają, zwerbowani przez obcy wywiad
Zarówno „nielegalny” funkcjonariusz/żołnierz jak i zwerbowany oraz przeszkolony tajny współpracownik, mogą otrzymać rolę szpiega uśpionego (śpiocha, matrioszki, nielegała itp.), który nie prowadzi aktywnej działalności, czekając w uśpieniu (latencji) nawet kilka-kilkanaście lat na polecenie służbowe lub rozkaz bojowy instytucji, która go zwerbowała lub w której pełni służbę[1] Jedne z pierwszych wzmianek w piśmiennictwie na temat szpiegów są zawarte w opracowaniu „Sztuki wojennej” Sun Zi. Znajdują się tam opisane sposoby planowania strategii i charakterystyki specjalizacji szpiegów.
Ze względu na tajemnicę otaczającą szpiegów ich działalność stała się kanwą dla całej gałęzi kultury popularnej - powieści i filmów szpiegowskich, np.:
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- echelon
- kryptologia
- agent wpływu
- osobowe źródło informacji
- rozpoznanie osobowe
- Agencja Wywiadu
- Służba Wywiadu Wojskowego
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Sławomir Cenckiewicz. „Matrioszki” wywiadu wojskowego PRL. „Uważam Rze”. nr 9/2011, s. 62-65, 04-04-2011. Presspublica sp. z o.o.. ISSN 2082-8292.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Roderick Bailey: Tajna wojna: Historia operacji specjalnych podczas II wojny światowej. Warszawa: Świat Książki, 2009. ISBN 978-83-247-1349-3.
- Francis Russel: Wojna wywiadów. Warszawa: Wydawnictwo Amber, 1997. ISBN 83-7169-748-1.