Velké Losiny – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Renesansowy pałac | |||||
| |||||
Państwo | |||||
---|---|---|---|---|---|
Kraj | |||||
Powiat | |||||
Sołtys | Norbert Pfeffer | ||||
Powierzchnia | 46,5 km² | ||||
Wysokość | 406 m n.p.m. | ||||
Populacja (2013) • liczba ludności |
| ||||
Kod pocztowy | 788 15 | ||||
Tablice rejestracyjne | SU | ||||
Położenie na mapie kraju ołomunieckiego ![]() | |||||
Położenie na mapie Czech ![]() | |||||
![]() | |||||
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Velke_Losiny_papermill_1.jpg/240px-Velke_Losiny_papermill_1.jpg)
Velké Losiny (niem. Groß Ullersdorf) – gmina wiejska i wieś w powiecie Šumperk, w kraju ołomunieckim, w pobliżu Jesioników. Historycznie położona jest na terenie Moraw. Miejscowość zaliczana jest do czeskich uzdrowisk.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Wieś uznawana jest za jedną z najstarszych w okolicach Šumperku – pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1351. W miejscowości istniała już wtedy parafia. Velké Losiny stały się siedzibą rodów arystokratycznych – od 1496 rodu Pfand, a od 1507 panów von Zierotin (Žerotín). Johann von Žerotín wybudował w latach 1580–1589 wspaniały, renesansowy pałac w miejscu gotyckiej twierdzy wodnej.
W 1592 zaczęła się historia wsi jako uzdrowiska - wówczas wybudowano łaźnie i pierwszy budynki uzdrowiskowe.
Od 1678 do 1692 wieś i zamek zasłużyły się niechlubnie w procesach czarownic. Działał tutaj habsburski inkwizytor Heinrich Franz Boblig von Edelstadt (czes. Jindřich František Boblig z Edelstadtu[1]). Ogółem śmierć poniosło co najmniej 56 osób.
Od 1802 ówczesny Groß Ullersdorf (czeska nazwa Losiny jest stosunkowo młoda i pochodzi od potoku Losinki) przeszedł w ręce rodu Liechtenstein i pozostawał w nich do 1945, kiedy władze czechosłowackie znacjonalizowały majątki.
W XIX wieku do wsi dotarł przemysł - powstał m.in. browar. Pod koniec stulecia rozbudowano uzdrowisko, założono park, a w 1913 stanęło nowe sanatorium.
Do 1945 we wsi mieszkali niemal wyłącznie Niemcy. W 1900 w 338 domach zamieszkiwało 2111 osób. W okresie międzywojennym napłynęła nieliczna ludność czeska – 51 osób w 1930.
Turystyka
[edytuj | edytuj kod]Miejscowość jest popularna wśród turystów. Przyciąga je uzdrowisko z gorącymi wodo siarczanowymi źródłami leczącymi choroby układu nerwowego. Velké Losiny posiadają również kilka zabytkowych obiektów:
- pałac renesansowy z XVI wieku, obecnie muzeum,
- wytwórnia papieru ręcznie czerpanego, działająca od 1596. Jest jedną z najstarszych w Europie i jedną z nielicznych tego typu w Europie Środkowej (jako jedyna w tej części kontynentu działa nieprzerwanie od roku uruchomienia)[2]. Współcześnie jest to także Muzeum Papieru, mieszczące się w barokowych budynkach z końca XVIII wieku,
- barokowy spichlerz z połowy XVIII wieku,
- renesansowy kościół parafialny św. Jana Chrzciciela z lat 1600-1603,
Części gminy
[edytuj | edytuj kod]Gmina Velké Losiny dzieli się na części:
- Bukovice (niem. Buchelsdorf)
- Ludvíkov (niem. Ludwigsthal)
- wieś Maršíkov (niem. Marschendorf)
- wieś Velké Losiny (niem. Groß Ullersdorf)
- wieś Žárová (wcześniej Nová Ves, Neudorf Wies). Žárová posiada przysiółki Horní Bohdíkov (wcześniej Německý Bohdíkov, Deutsch Märzdorf) i Prameny (wcześniej Štolnava, Stollenhau).
Urodzeni w miejscowości Velké Losiny
[edytuj | edytuj kod]- Jaroslav Vaculík (ur. 1947), czeski historyk[3]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Edelstadt to jedna z dawnych nazw Zlatych Hor
- ↑ Twierdze i zamki. Ciekawostki turystyczne województwa ołomunieckiego, Ołomuniec 2004
- ↑ Životopis. [dostęp 2017-08-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-08)]. (cz.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Strona gminy (cs)
- Muzeum papieru (cs)