Władysław Dunin-Borkowski – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Władysław Dunin-Borkowski na portrecie Witkacego, 1920 | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Dziedzina sztuki | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() |
Władysław Dunin-Borkowski (ur. 24 czerwca 1884 w Warszawie, zm. 27 marca 1922 w Zakopanem) – polski malarz, rotmistrz Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej, kawaler Orderu Virtuti Militari.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Stanis%C5%82aw_Ignacy_Witkiewicz_-_Portrait_of_Eugenia_Dunin-Borkowska_-_MNK_II-b-3290_-_National_Museum_Krak%C3%B3w.jpg/220px-Stanis%C5%82aw_Ignacy_Witkiewicz_-_Portrait_of_Eugenia_Dunin-Borkowska_-_MNK_II-b-3290_-_National_Museum_Krak%C3%B3w.jpg)
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Pochodził z wywodzącej się z kieleckiego rodziny ziemiańskiej. Od 1905 do 1910 studiował na krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych w pracowni Józefa Mehoffera. W tej samej pracowni, uczył się Stanisław Ignacy Witkiewicz, z którym łączyły go przyjacielskie relacje. Żona Władysława, Eugenia Dunin-Borkowska była często portretowana przez Witkacego. Po ukończeniu studiów wyjechał do Paryża, aby doskonalić umiejętności malarskie. Przebywając tam zaangażował się w działalność Związku Strzeleckiego. Do historii przeszedł pojedynek na szable Władysława Dunin-Borkowskiego z Leonem Chwistkiem, którego narzeczoną Olgę Steinhaus artysta publicznie obraził. Świadkami pojedynku byli ze strony Dunin-Borkowskiego malarze Władysław Porankiewicz i Antoni Józef Kamiński, ze strony Chwistka Bolesław Wieniawa-Długoszowski i Jerzy Dubois. Dunin-Borkowski pojedynek przegrał, był ranny w skroń i omal nie stracił ucha. O tym zdarzeniu pisały wszystkie paryskie dzienniki, polski "Świat" z 10 kwietnia 1914, a nawet "The Times".
Po tym wydarzeniu Władysław Dunin-Borkowski wstąpił do Legii Cudzoziemskiej, ale wkrótce dowiedziawszy się o formowaniu Legionów Polskich wystąpił z Legii i w lipcu 1915 zgłosił się swoją gotowość, od sierpnia 1915 1 pułku ułanów Legionów Polskich. Przyłączono go do 3. plutonu 3. szwadronu, jako starszego ułana. Uczestniczył w kampanii wołyńskiej. Od 5 lutego do 31 marca 1917 roku był słuchaczem kawaleryjskiego kursu oficerskiego przy 1 pułku ułanów w Ostrołęce. Kurs ukończył z wynikiem dobrym. Posiadał wówczas stopień starszego ułana[1]. Później został mianowany kapralem[2] . Latem tego roku, po kryzysie przysięgowym, został internowany w Szczypiornie.
Po uwolnieniu był współorganizatorem 7 pułku ułanów w Lublinie, dowodząc plutonem brał udział w bitwach pod Słonimem i Sawiczami oraz tzw. zagonu na Lidę. W ramach doskonalenia umiejętności wojskowych ukończył szkołę jazdy w Starej Wsi. W 1920 brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej dowodząc szwadronem 7 pułku ułanów, a następnie był oficerem operacyjnym w 4 Brygadzie Jazdy. Uczestniczył w walkach nad rzeką Niemen w stopniu rotmistrza. Za udział w wojnie polsko-bolszewickiej został odznaczonym krzyżem Orderu Wojskowego Virtuti Militari V klasy[3], pod koniec 1920 został przeniesiony do rezerwy. Przyczyną był pogarszający się stan zdrowia spowodowany postępującą gruźlicą. Od 1921 przebywał w sanatorium w Zakopanem, gdzie zmarł 27 marca 1922. W wielu źródłach (nawet w tworzonych przez jego dawnych znajomych), mylnie podawano, że zginął podczas I wojny światowej.
W dorobku artysty z czasów służby w Legionach pozostała liczna kolekcja portretów żołnierzy służących w pułku dowodzonym przez Władysława Belinę-Prażmowskiego. Jest autorem słów piosenki legionowej „Belinowe ułany”, która powstała podczas pobytu pułku na Wołyniu w 1916.
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari (1921)
- Odznaka Honorowa Polskiego Czerwonego Krzyża II stopnia (1935)[4]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ CAW ↓, sygn. I.120.1.125 s. 11.
- ↑ Wykaz Legionistów ↓.
- ↑ Dekret Wodza Naczelnego L. 3368 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 39, poz. 1822)
- ↑ Polski Czerwony Krzyż. Sprawozdanie za 1935. Warszawa: 1936, s. 12.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Komenda Legionów (Dowództwo Polskiego Korpusu Posiłkowego). Centralne Archiwum Wojskowe. [dostęp 2017-11-07].
- Grażyna i Przemysław Witekowie "Artyści w strzeleckim zbrojnym ruchu niepodległościowym I wojny światowej", Oleandry nr. 16 (maj 2005). jozwa22.republika.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-11-25)].
- Marek Sołtysik "Naga prawda na ostrzu", Palestra 7-8/2005
- Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki
- Agaart, Portret Eugenii Dunin-Borkowskiej 1909
- Władysław Dunin-Borkowski. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2017-11-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-11-16)].