Wiktor Dunin-Wąsowicz – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 25 września 1886 |
---|---|
Przebieg służby | |
Lata służby | 1937–1939 |
Formacja | |
Jednostki | Szkoła Szeregowych Policji Państwowej |
Stanowiska | komendant szkoły |
Główne wojny i bitwy | I wojna światowa |
![]() | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Wiktor Dunin-Wąsowicz (ur. 25 września 1886 w Bukareszcie, zm. ?) – polski działacz niepodległościowy, inspektor Policji Państwowej, nadinspektor Straży Granicznej, major piechoty Wojska Polskiego, inżynier[1] i kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 25 września 1886 w Bukareszcie, ówczesnej stolicy Królestwa Rumunii, w rodzinie Ludwika i Heleny z Waltherów[2][3][4][1].
Ze wspomnień Mieczysława Naramowskiego[5] wynika, że Wiktor Dunin-Wąsowicz przyjechał z Ameryki, by wstąpić do Legionów Polskich[6]. Od 5 lipca do 21 listopada 1915 i od 5 lutego do 9 września 1916 służył w polu w 3. kompanii I baonu 1 Pułku Piechoty. 11 października 1915 został pod Kuklami. Leczył się w c. i k. Szpitalu Rezerwowym Nr 10 należącym 4 Armii[7]. 31 marca 1917 był wykazany jako plutonowy we wniosku z 3. kompanii I baonu 1 pp do odznaczenia austriackim Krzyżem Wojskowym Karola[1]. W lipcu 1917, po kryzysie przysięgowym, został internowany w Szczypiornie[1]. Ludwik Dudziński[8] zanotował w swoim pamiętniku, że 11 października 1917 Wiktor Dunin-Wąsowicz został aresztowany pod zarzutem należenia do obozowej Rady Żołnierskiej, a zatrzymanie nastąpiło wskutek denuncjacji braci Jezierskich, rodem z ziemi kaliskiej[9]. Mieczysław Naramowski zanotował, że Wiktor Dunin-Wąsowicz przybył od obozu karnego Rastatt na początku listopada 1917 razem z Januszem Olszamowskim ps. „Łaszczyc”, Franciszkiem Tomsa ps. „Zapolski”, Maksymilianem Lewinem[6], Jerzym Thomsonem-Długosiewiczem i Bolesławem Rodkiewiczem[6].
16 stycznia 1919 jako sierżant I Brygady Legionów Polskich został z dniem 2 grudnia 1918 przyjęty do Wojska Polskiego i mianowany podporucznikiem w piechocie[10][11]. 2 lutego 1919 został czasowo odkomenderowany z 33 Pułku Piechoty do Oddziału I Sztabu Generalnego[12].
3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 1125. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a jego oddziałem macierzystym był wówczas 1 Pułk Piechoty Legionów[13]. Później został przeniesiony do 72 Pułku Piechoty w Radomiu i przydzielony do Komendy Obozu Warownego „Wilno”[14]. W 1924 został przeniesiony do 6 Pułku Piechoty Legionów w Wilnie[15].
W sierpniu 1926 został przeniesiony z 6 pp Leg. do Korpusu Ochrony Pogranicza i przydzielony do Dowództwa 6 Brygady KOP na stanowisko II oficera sztabu[16][17]. 18 lutego 1928 został mianowany majorem ze starszeństwem z 1 stycznia 1928 i 55. lokatą w korpusie oficerów piechoty[18]. Z dniem 31 października 1928 został przeniesiony z KOP do dyspozycji komendanta Straży Granicznej[19]. Z dniem 30 września 1930 został przeniesiony w stan spoczynku[20]. W 1934, jako oficer stanu spoczynku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Bydgoszcz Miasto. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr VIII. Był wówczas grupie oficerów „pełniących służbę w Straży Granicznej”[21].
W latach 1928–1937, w stopniu nadinspektora, pełnił służbę na stanowisku komendanta Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego Straży Granicznej w Czersku, a od 1931 w Bydgoszczy. 20 listopada 1937 minister spraw wewnętrznych Felicjan Sławoj Składkowski mianował go z dniem 1 grudnia 1937 inspektorem Policji Państwowej i przydzielił do Komendy Głównej Policji Państwowej. 1 grudnia 1937 objął obowiązki w Inspekcji Komendy Główmej PP. Od 27 stycznia 1938 do września 1939 był komendantem Szkoły Szeregowych Policji Państwowej w Mostach Wielkich.
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7113 – 17 maja 1922[22][23]
- Krzyż Niepodległości – 22 grudnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[24]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 27 listopada 1929 „za zasługi na polu pracy niepodległościowej oraz około bezpieczeństwa granic”[25]
- Krzyż Walecznych dwukrotnie[26]
- Złoty Krzyż Zasługi[27]
- Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej – 3 marca 1926[28]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d Żołnierze Niepodległości : Wąsowicz-Dunin Wiktor. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2023-11-02].
- ↑ Kolekcja ↓, s. 1.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2021-09-30]..
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2021-09-30]..
- ↑ Żołnierze Niepodległości : Naramowski Mieczysław, ps. „Prorok”. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2021-09-30].
- ↑ a b c Waliś 2017 ↓, s. 138.
- ↑ IV Lista strat 1916 ↓, s. 19.
- ↑ Żołnierze Niepodległości : Dudziński Ludwik. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2021-09-30].
- ↑ Waliś 2017 ↓, s. 58.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 8 z 25 stycznia 1919, poz. 302.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 10 z 30 stycznia 1919, poz. 368.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 16 z 13 lutego 1919, poz. 557.
- ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 56.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 331, 414, 1455.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 136, 358.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 34 z 25 sierpnia 1926, s. 278.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 125, 182.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 21 lutego 1928, s. 46.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928, s. 379.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 20 września 1930, s. 309.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 327, 1012.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 4 stycznia 1923, s. 8.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2021-09-30]..
- ↑ M.P. z 1931 r. nr 296, poz. 391.
- ↑ M.P. z 1929 r. nr 276, poz. 638.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 331.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 3.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 3 marca 1926, s. 70.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Dunin-Wąsowicz Wiktor. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.72-6686 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-01-06].
- IV Lista strat Legionów Polskich. Piotrków: Centralny Urząd Ewidencyjny Departamentu Wojskowego NKN, 1916-01-01.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2021-01-07].
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
- Materiały źródłowe do dziejów legionistów internowanych w Szczypiornie w 1917 roku. Grzegorz Waliś (oprac.). Kalisz: Archiwum Państwowe w Kaliszu, 2017. ISBN 978-83-938559-8-8.