Yves Montand – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Yves Montand (1952) | |
Imię i nazwisko | Ivo Livi |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | 13 października 1921 |
Data i miejsce śmierci | |
Zawód | |
Współmałżonek | |
Lata aktywności | 1944–1991 |
Yves Montand, właśc. Ivo Livi (ur. 13 października 1921 w Monsummano Terme we Włoszech, zm. 9 listopada 1991 w Senlis we Francji) – francuski aktor i piosenkarz pochodzenia włoskiego.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Wkrótce po narodzinach Yves’a jego rodzina przeniosła się z Włoch do Francji (później, występując o obywatelstwo, jego ojciec utrzymywał, że uciekł przed reżimem Mussoliniego – w rzeczywistości Mussolini doszedł do władzy rok później). Montand wychowywał się w Marsylii, gdzie przybył w 1932 i pracował w zakładzie fryzjerskim siostry, a potem w portowych dokach. Z tego okresu pozostały mu socjalistyczne, niemal skrajnie lewicowe przekonania i zaangażowanie w sprawy polityki. Wkrótce potem rozpoczął karierę jako piosenkarz musicalowy. W 1944 został odkryty i wylansowany przez starszą od niego o 6 lat Édith Piaf, z którą miał też romans.
Osiągnął międzynarodową sławę, występując w wielu filmach. Debiutował w 1944, wzorując swoje kreacje na aktorach amerykańskich. Pierwszy wielki sukces odniósł w 1953 w dramacie Cena strachu (Le Salaire de la peur) Henri-Georges Clouzota. W trakcie swojej kariery grał wielokrotnie w amerykańskich filmach i na scenach Broadwayu. Najwybitniejsze kreacje stworzył w filmach politycznych Costy Gavrasa oraz psychologicznych Claude’a Sauteta. Był dwukrotnie nominowany do nagrody Cezara w kategorii najlepszy aktor za filmy I comme Icare 1980 i Garçon! 1984. Przewodniczył jury konkursu głównego na 40. MFF w Cannes (1987).
W końcowych latach życia mieszkał w swoim domu w Prowansji. Zmarł na atak serca na planie filmu IP5, już po nakręceniu wszystkich scen. Ironią losu film ten opowiada o starszym człowieku, który również umiera na serce.
Został pochowany, obok wcześniej zmarłej żony, na paryskim cmentarzu Père Lachaise.
Życie osobiste
[edytuj | edytuj kod]W styczniu 1951 zawarł związek małżeński z aktorką Simone Signoret, który trwał do jej śmierci w 1985. Małżonkowie wielokrotnie grali w filmach. Ze związku ze swoją asystentką Carole Amiel miał syna Valentina (ur. 1988).
Filmografia (wybór)
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8c/Yves_Montand_Cannes.jpg/220px-Yves_Montand_Cannes.jpg)
- Les Portes de la Nuit (1946)
- Cena strachu (1953)
- La Grande Strada Azzurra (1957)
- Pokochajmy się (1960)
- Compartiment tueurs (1965)
- La Guerre est finie (1966)
- Grand Prix (1966)
- Vivre pour Vivre (1967)
- Z (1968)
- L’Aveu (1969)
- W kręgu zła (1970)
- Mania wielkości (1971)
- César et Rosalie (1972)
- Tout va Bien (1972)
- Stan oblężenia (1973)
- Vincent, François, Paul...Et les Autres (1974)
- Le Sauvage (1975)
- Le Fond de L’air Est Rouge (1977)
- I... jak Ikar (1979)
- Garçon! (1983)
- Jean de Florette (1986)
- Manon u źródeł (1986)
- IP5 (1991)
Nagrody
[edytuj | edytuj kod]- Cezar nominacja w 1980 i 1984
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Jan Słodowski, Andrzej Roman: Gwiazdy światowego kina. Leksykon. Warszawa: Editions Spotkania, 1992, s. 146. ISBN 83-85195-83-1.
- Ludzie kina. Yves Montand. [w:] zoneeuropa [on-line]. [dostęp 2011-04-08]. (pol.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Yves Montand w bazie IMDb (ang.)
- Yves Montand w bazie Filmweb
- Yves Montand w bazie Notable Names Database (ang.)
- ISNI: 0000000368640314, 0000000368640306, 0000000121281081
- VIAF: 36938929
- LCCN: n82052946
- GND: 11858359X
- NDL: 00450356
- LIBRIS: qn247lr84w1mt02
- BnF: 120573736
- SUDOC: 027271838
- SBN: RAVV061104
- NLA: 36085069
- NKC: mzk2003183376
- BNE: XX1153280
- NTA: 069613613
- BIBSYS: 90855028
- CiNii: DA01604150
- Open Library: OL2754941A
- PLWABN: 9810660656605606
- NUKAT: n98010152
- J9U: 987007304205105171
- CANTIC: a12310438
- LNB: 000186883
- CONOR: 48537443
- ΕΒΕ: 191338
- BLBNB: 000299052
- KRNLK: KAC200606623
- LIH: LNB:Hif;=Bn