Çavdar mahmuzu - Vikipedi
Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir. (Temmuz 2024) (Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin) |
Claviceps purpurea | |||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() Claviceps purpurea | |||||||||||||||
Biyolojik sınıflandırma ![]() | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
İkili adlandırma | |||||||||||||||
Claviceps purpurea |
Claviceps purpurea, Clavicipitaceae familyasından çavdar ve benzeri tahıllarda parazit olarak yaşayan bir mantar türü. 1800'lerin ortalarına kadar çavdarın normal bir parçası olduğu düşünülmüştür. En çok çavdarda görülse de diğer tahıllara da yerleşebilir. Koyu mor renkli ve birkaç santim uzunluğundadır.
Çavdar mahmuzu zehirlenmesi ölümcül olabilir. Bunun yanında deliriyum, sanrı ve psikoz gibi ciddi algı bozuklukları üzerine sorunlar da ortaya çıkarabilir. Pek çok çavdar mahmuzu alkaloidi nörotransmiter fonksiyonları etkileyerek merkezi sinir sistemi üzerinde zehirleyici etkilere neden olurlar.
İsviçreli kimyager Albert Hofmann'ın Basel'deki Sandoz laboratuvarlarındaki çalışmalarıyla çavdar mahmuzu alkaloidlerinden elde edilen lisejik asitten LSD'nin (liserjik asit dietilamit) sentezi sağlanmıştır.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Claviceps_purpurea_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-185.jpg/220px-Claviceps_purpurea_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-185.jpg)
1692'de Salem, Massachusetts'te üç kadının cadı oldukları iddiası ile öldürülmeleri olayına sebep olan genç kızın çavdar mahmuzu yüzünden halüsinasyonlar gördüğü kabul edilmektedir.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Tarihçe 24 Kasım 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Çavdar mahmuzu alkaloidleri
Wikimedia Commons'ta Çavdar mahmuzu ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Vikitür'de Çavdar mahmuzu ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.